Và mới đây, anh được bổ nhiệm làm GĐ điều hành Tập đoàn Dệt may VN - một tập đoàn kinh tế lớn của VN, có mức tăng trưởng tới 32% trong năm 2007.

Hội chợ thời trang Vietnam Collection Grand Prix, Tuần lễ thời trang Xuân-Hè hay Thu-Đông…, tất cả các hoạt động thường niên trên của Tập đoàn Dệt may VN (TĐDMVN) đều nhằm tới một mục đích phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực thiết kế với mong muốn tạo ra "thương hiệu Việt" trong tương lai.

Thế nhưng, bên cạnh đó, để có một sự phát triển bền vững thì còn có một nguồn nhân lực quan trọng nữa đó là đội ngũ các nhà quản lý và người lao động. Làm thế nào để việc "đầu tư" vào con người đồng bộ với việc đầu tư những tiến bộ khoa học kỹ thuật luôn là bài toán khó và theo GĐ điều hành Lê Tiến Trường, giải được bài toán này sẽ tiết kiệm được nguồn vốn vô cùng lớn.

Có phải ở cương vị mới và được giao nhiệm vụ giải bài toán này nên anh cho nó là quan trọng?

- Thuật ngữ "nguồn nhân lực" đã không còn xa lạ ở VN trong những năm gần đây. Đó cũng chính là bởi vai trò của nó đối với tất cả các ngành. Nếu chỉ nói về lĩnh vực kinh tế, ta không thể phát triển, không thể có lợi nhuận một cách hiệu quả nếu như nhân lực không đồng bộ với sự phát triển của máy móc, KHKT - đó gần như là quy luật của tất cả các nền kinh tế , không phải điều tôi nghĩ ra.

Theo đánh giá của tổ chức Textile Intelligence thì nhân công của ngành may VN rẻ đứng hàng thứ 3 trên thế giới (sau Banglades, Pakistan và trên sát Trung Quốc đại lục). Điều này không chỉ phản ánh về mức độ kinh tế, mà nó còn chỉ cho chúng ta vấn đề khác hệ trọng hơn, về "nguồn nhân lực", đó là: Trình độ quản lý, kỹ năng làm việc...

GĐ một liên doanh đang ăn nên làm ra với nhiều lợi thế về điều kiện làm việc, thu nhập… và GĐ một tập đoàn kinh tế mạnh nhưng vẫn có sự chi phối của Nhà nước - anh thấy ở vị trí nào thoải mái hơn?

- Tôi nghĩ vị trí công tác thoải mái là vị trí mà ở đó sự đóng góp của mình mang lại hiệu quả cao nhất, tất nhiên với một thu nhập chấp nhận được, đủ để tái sản xuất sức lao động. Coats Phong Phú - nơi tôi làm việc trước đây - là một Cty liên doanh giữa Anh (có lịch sử trên 200 năm và chi nhánh ở 71 nước trên thế giới) và Cty dệt Phong Phú đang có đà phát triển tốt, thu nhập cũng tốt hơn.

Nhưng thời gian này là thời điểm nóng đối với các tập đoàn kinh tế mạnh ở VN bởi chúng ta đã hội nhập hoàn chỉnh với nền kinh tế thế giới. Bước phát triển ở giai đoạn này là vô cùng quan trọng trong tương lai. Có lẽ cũng chính vì vậy mà Hội đồng Quản trị của TĐDMVN đã chú ý đến việc phát triển lực lượng cán bộ trẻ. Quyết định về TĐDMVN, ngoài mong muốn góp sức mình cho một tổ chức kinh tế trong nước, tôi còn có ý thử sức mình: Có thể làm tốt ở Coats Phong Phú nhưng chắc gì đã làm tốt ở TĐDMVN - nơi có quy mô tổ chức lớn hơn, phức tạp và khó khăn hơn...

Và đến giờ, anh đã có thể nói về tương lai của mình ở nơi mới?

- Còn quá ít thời gian để khẳng định.Tuy vậy, tôi nghĩ là tôi đang được tạo điều kiện tốt. Thời gian tới đây, trong 3 chương trình chiến lược của TĐDMVN giai đoạn 2008-2015, cùng với chương trình 1 tỉ mét vải/năm và chương trình phát triển cây bông là chương trình phát triển nguồn nhân lực - phần việc tôi được giao.

Để từng bước thực hiện những chiến lược đó, với phần việc được giao, ngoài việc tiếp tục tổ chức các hội chợ thời trang, các cuộc thi tạo mẫu hằng năm nhằm tìm kiếm những nhà thiết kế giỏi, cuối năm 2009, chúng tôi sẽ hoàn thành việc nâng cấp trường CĐ Dệt may Thời trang HN (Lệ Chi, Gia Lâm, Hà Nội) thành trường ĐH Kinh tế Kỹ thuật Dệt may với số vốn đầu tư xây dựng cơ bản 74 tỉ đồng, đầu tư cho các phòng thí nghiệm là 37 tỉ đồng.

Ngoài ra, một dự án quan trọng nữa đang được tiến hành tại tất cả các đơn vị thành viên là đào tạo lại, đào tạo nâng cao đội ngũ quản lý, kỹ năng làm việc của NLĐ. Chúng tôi cũng tập trung vào các chương trình quản lý năng suất bằng đo lường tích cực với mục tiêu là cũng với những con người và máy móc ấy, năng suất lao động sẽ được cải thiện thêm 10-12%/năm.

Tốt nghiệp trường ĐHBK Hà Nội với văn bằng kỹ sư công nghệ chế tạo máy, thế nhưng niềm say mê của Lê Tiến Trường không dừng lại ở máy móc, những khoá đào tạo ngắn hạn ở nước ngoài mà anh theo đuổi sau này phần lớn liên quan đến nguồn nhân lực. Có lẽ 10 năm làm việc ở một liên doanh hiệu quả nhất trong ngành CN nhẹ đã cho anh cái nhìn rõ hơn, thực tế hơn về chiến lược con người.

Theo anh: Các doanh nghiệp của ta phần lớn có khó khăn về vốn; Đầu tư công nghệ cao là cần thiết, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp; Hãy học cách khai thác hiệu quả những thiết bị máy móc hiện có, quản lý thật tốt để nâng cao năng suất lao động. Như vậy, vô hình trung, DN đã bớt một phần gánh nặng ở những thời điểm cần tăng trưởng sản xuất nhưng chưa có điều kiện đầu tư. 

Lần đầu tiên "vượt mặt" dầu thô, dệt may đã đứng đầu về kim ngạch xuất khẩu, đạt 7,8 tỉ USD trong năm 2007. So với tổng kim ngạch xuất khẩu của các ngành kinh tế trong nước (48 tỉ USD), con số này thực sự ấn tượng. Vậy, anh đánh giá thế nào về vị trí ngành dệt may của VN?

- So với tổng thị trường dệt may thế giới thì con số 7,8 tỉ USD chưa phải là lớn. Tổng giao dịch trên thế giới năm 2005 khoảng 280 tỉ USD. Chỉ tính riêng thị trường Mỹ mỗi năm nhập 80 tỉ USD hàng dệt may. Mặt khác, theo thống kê thì ngành dệt may xuất khẩu vẫn phát huy hiệu quả ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, do vậy, dù với tốc độ tăng trưởng trung bình luôn là trên 8%/năm thì cũng trên 20 năm nữa GDP mới đạt ngưỡng 5.000USD/người. Đó là những yếu tố để thấy tiềm năng phát triển ngành dệt may ở VN sẽ là như thế nào.

Tôi có thể khẳng định rằng nếu có chiến lược đúng đắn và một bộ máy thực hiện tốt, ngành dệt may không những góp phần tăng trưởng kinh tế nhanh mà còn giải quyết được vấn đề xã hội trong vài ba thập kỷ tới. Hiện nay, VN có khoảng 40 triệu lao động, trừ số người làm nông nghiệp còn trên 12 triệu người làm ở các ngành kinh tế khác, trong số này có 2 triệu lao động dệt may. Theo tôi, con số này thực sự có ý nghĩa trong việc tạo việc làm cho người lao động. 

Nhưng phần lớn hàng hoá xuất khẩu ấy đều mang danh những nhãn hiệu nước ngoài, vậy theo anh, bao giờ thì có thương hiệu Việt của ngành dệt may trên thị trường thế giới?

- Thương hiệu là một vấn đề đòi hỏi phải có những chiến lược ngắn hạn và dài hạn hợp lý, vô cùng khó khăn và đôi khi phải mang cả yếu tố may mắn. Nhưng nhìn chung, để có một thương hiệu ở tầm quốc tế thì không thể ngày một ngày hai, thậm chí có khi còn trông chờ vào sự thay đổi nhận thức, quan niệm của cả một thế hệ.

Không thể phủ nhận lợi ích của thương hiệu bởi thực tế, một chiếc sơmi hay một chiếc quần nam của Việt Tiến, những bộ veston của Nhà Bè, những bộ khăn tắm của dệt Phong Phú... sẽ có giá cao gấp 7-10 thậm chí 20 lần so với ở trong nước nếu như nó được "khoác" nhãn mác theo đơn đặt hàng quốc tế. Nhưng theo tôi, thành công thương hiệu của ngành dệt may ở thời điểm này là thật nhiều sản phẩm được người tiêu dùng trên thế giới biết đến với dòng chữ "Made in Vietnam", bất kể sản phẩm đó mang danh hãng nào.

Tất nhiên, chúng ta cũng đang bắt đầu triển khai mạnh việc xây dựng một số thương hiệu chủ lực của các DN mạnh như V-Sheendy, T-up của Việt Tiến, F-house của Phương Đông... Việc tạo ra những dòng sản phẩm danh tiếng sẽ do các nhà thiết kế của các đơn vị đảm nhận. Họ sẽ tự vạch cho mình một chiến lược riêng sao cho hiệu quả và thành công. 

Trở lại với công việc của anh, với một thử thách tương đối lớn như hiện nay, anh có thời gian cho riêng mình? Và anh làm gì với quỹ thời gian riêng ấy?

- Dù bận bịu với công việc đến đâu thì tôi cũng chỉ làm đến 10 tiếng ở cơ quan là cùng, nếu không có công việc đột xuất. Mỗi người có một thú giải trí riêng, với tôi đó là đọc sách, nghiên cứu, dạy học, viết cho những người cùng sở thích tham khảo- đăng trên các tạp chí chuyên ngành về kinh tế, dệt may...

"Văn hoá, triết học phương Đông" là một niềm đam mê của tôi, nghiên cứu bộ môn này, tôi rất tâm đắc với một số nguyên tắc và quan niệm sống: "Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân" (Việc gì mình không muốn thì cũng đừng làm cho người khác), hoặc "Vô danh bất hoạn, hoạn danh phù" (Không có danh không có gì phải lo lắng, lo là chỉ có cái danh phù phiếm mà thôi)...

Trong thời buổi tất bật như hiện nay, cái cách giải trí của Lê Tiến Trường có vẻ thật xa lạ với nhiều người trẻ. Việc anh viết bài hoặc tham gia những lớp giảng dạy về cải cách hành chính ở một số tỉnh miền Trung trong những năm vừa qua cũng là một thú vui: Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của mình cho người khác. Và như thế, suy cho cùng, được làm điều mình thích chả phải là hình thức giải trí sao? Lê Tiến Trường cho biết, anh có hẳn một thư viện riêng với trên 1.000 đầu sách, phần lớn là sách nghiên cứu kinh tế, quản lý nhân sự, khoa học tổ chức bằng tiếng Anh.

GĐ Lê Tiến Trường - Cựu học sinh trường Amsterdam và tốt nghiệp thủ khoa trường ĐH Bách khoa HN năm 1994 - Trong số rất nhiều bằng khen và giải thưởng về chuyên môn mà anh được nhận có 2 bằng khen về hoạt động xã hội đáng chú ý: Bằng khen của Bộ trưởng Y tế về "Công tác chăm sóc sức khoẻ và môi trường cho người lao động" (năm 2002) và bằng khen "Người tốt việc tốt"của Chủ tịch UBND TP Hà Nội (năm 2003).