Công chức, nhân viên văn phòng thì bàn tán xôn xao, nông dân thì thở dài ngao ngán. Chúng ta biết rằng giá dầu thế giới đã tăng cách đây khá lâu rồi, chịu được đến ngày 21.7 này cũng là một nỗ lực lớn của Chính phủ ta.
Tuy nhiên ai chịu cảnh cơ cực cùng người dân nghèo đây? Tôi chỉ là một người dân thường đi XKLĐ đang làm việc tại Qatar nhưng tôi cũng thấy được một số điều chưa hợp lý trong việc điều chỉnh giá cả như thế này, khi ai đó mang giá cả ở một nước nghèo đi so sánh với mức giá ở một nước giàu.
Để giải thích cho việc tăng giá xăng tại Việt Nam lên 31% ngày 21.7, Bộ trưởng Bộ tài chính đã đưa ra những mức giá tại các nước trong khu vực: Thái lan là 20.220 đồng/lít, (cao hơn 6,4%) Singapore là 27.129 đồng/lít, (cao hơn 42%) Campuchia là 23.253 đồng/lít (cao hơn 22,4%).
Thiết nghĩ những dẫn chứng này chưa phải là lời giải thích thoả đáng cho dân chúng trong điều kiện hiện nay của nền kinh tế Việt Nam ta. Ba mức giá được nêu trên đều cao hơn mức giá ở Việt Nam nhưng vị Bộ trưởng lại quên không đưa ra mức thu nhập theo GDP của Thái Lan và Singapore ra để so sánh với mức thu nhập theo GDP của Việt Nam ta!
Mỗi lít xăng họ mua có giá cao hơn không quá 43% so với mức giá mà người dân Việt Nam ta phải trả, trong khi mức thu nhập của họ lại cao hơn nhiều chục lần so với dân mình, đó là ở các nước cùng phải đi nhập khẩu xăng dầu.
Hiện nay tại Qatar, một nước xuất khẩu dầu mỏ, giá xăng A95 là 0,75 QR/lít, tương đương 3.414 Đồng/lít. Mức giá này luôn ổn định như vậy từ ngày tôi đặt chân lên đất Qatar tính đến nay đã hơn 10 tháng. Qatar là một nước hồi giáo, có chế độ chính trị quân chủ thân phương tây, cũng đang kêu gọi đầu tư nước ngoài như Việt Nam ta, thu nhập theo đầu người đứng hàng thứ 3 thế giới, nhưng ở đây tôi chưa thấy có nhiều thứ hiện rõ cái “Tây” như ở Việt Nam ta.
Cụ thể là tôi không thấy bất cứ siêu thị hoặc hàng quán nào niêm yết giá hàng hoá bằng các đồng ngoại tệ, kể cả đồng Đôla Mỹ. Trong bối cảnh lạm phát tràn lan như hiện nay nhưng chính phủ Qatar đã kìm được giá cả, thậm chí đã điều tiết giảm giá thực phẩm và nhu yếu phẩm của người dân trong thời gian qua. Họ có nhiều chích sách bảo hộ người tiêu dùng và nhân dân của họ rất tốt.
Việt Nam ta là một nước theo chế độ XHCN tốt đẹp, nhà nước của dân, do dân và vì dân, Đảng, Nhà nước và Chính phủ ta đang xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh trên nền tảng kinh tế thị trường có định hướng XHCN. Trong bối cảnh xã hội phức tạp của nền kinh tế mở như hiện nay, nhân dân ta hơn lúc nào hết rất cần sự bảo vệ từ các chính sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt là những người dân nghèo và cận nghèo đang chiếm đại bộ phận dân chúng.
Những người nông dân nghèo đem thân đi XKLĐ như chúng tôi đây đã gặp rất nhiều khó khăn nay lại càng thêm khó khăn chồng chất! Chúng tôi đã phải vay lãi ngân hàng và cố gắng bằng mọi cách để được xuất cảnh với hy vọng thoát cảnh nghèo hèn. Nhưng lợi nhuận từ sức lao động của chúng tôi đã bị cắt lại một nửa cho các cty XKLĐ và đám cò mồi, trả thêm cho các dịch vụ khác như chuyển tiền, điện thoại.
Ngoài lương thấp và đồng tiền mất giá ra, rất nhiều người trong số người đi XKLĐ chúng tôi còn bị chủ sử dụng lao động hạ lương, chậm lương, thậm chí là quỵt lương. Nhiều người bị đưa vào các cty đang trên đường phá sản nên phải trở về nước mà không được đền bù thiệt hại vì không biết kêu ai.
Trước khi xuất cảnh đi XKLĐ ai trong chúng tôi cũng đã nhẩm tính sau hai năm mình cũng kiếm được ba bốn chục triệu, sau khi đã trừ chi phí, để trang trải nợ nần và có chút vốn làm ăn. Nhưng khi sang đến đất Qatar này nhiều người mới biết giấc mộng bị vỡ tan vì nhiều lẽ như điều kiện thời tiết khắc nghiệt, môi trường làm việc không tốt, lương không được như trong hợp đồng đã ký, hoặc bị hạ lương nên thu nhập không đáng là bao.
Khi đi đầu năm 2007 thịt lợn chỉ 35.000đồng/1kg bây giờ lên đến gần 100 nghìn đồng mới mua được 1kg thịt lợn và trong nay mai sẽ còn tăng tiếp vì giá xăng đã tăng tới 31%. Vậy với vài ba chục triệu tiền mồ hôi nước mắt sau 2 năm làm việc quần quật nơi sa mạc nắng cháy tại Qatar thì người dân XKLĐ chúng tôi mua được gì đây?
Khi đi thóc chỉ 35.000 Đồng/10kg, bây giờ thóc lên gấp đôi. Khi đi chúng tôi đầu tư số tiền tương đương chục tấn thóc để đi, khi về chúng tôi cầm tiền công lao động về nước không mua được chục tấn thóc! Vậy người dân thoát nghèo ở chỗ nào?
Giá xăng dầu là chìa khoá của nhiều vấn đề kinh tế và xã hội toàn cầu hiện nay. Việt Nam ta đã tham gia sân chơi thị trường thế giới thì tất yếu nền kinh tế của ta phải chịu sự chi phối của nó. Tuy nhiên, người dân, đặc biệt là người dân nghèo như những người đi XKLĐ chúng tôi, rất cần những chính sách quản lý kinh tế xã hội linh hoạt cả vĩ mô lẫn vi mô một cách hợp tình hợp lý để giúp người dân nghèo ổn định cuộc sống và sớm thoát cảnh nghèo nàn lạc hậu chứ không đổ tội hết cho giá cả của khu vực và thị trường thế giới như hiện nay.