Trong quyết định này, VKSND Tối cao đề nghị: Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phục hồi các quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Nguyễn Việt Tiến theo quy định của pháp luật.
Không cố ý làm trái và không lợi dụng chức vụ, quyền hạn
14h ngày 28.3, ông Nguyễn Việt Tiến cùng luật sư và một số người thân có mặt tại trụ sở VKSND Tối cao để nhận tống đạt quyết định đình chỉ vụ án. Bình thản bước vào cổng cơ quan công tố, ông Tiến mỉm cười với các phóng viên đang vây quanh trước cửa. Trả lời câu hỏi của một nhà báo về tâm trạng của ông lúc này, ông Tiến cười: "Tất nhiên là khác 2 năm trước rồi".
Khoảng 30 phút sau, ông Tiến bước ra khỏi trụ sở Viện Kiểm sát với nét mặt rạng rỡ, đón những bó hoa từ tay người thân và bạn bè. Ông Tiến từ chối tất cả những câu hỏi của báo chí liên quan đến vụ án, rồi chậm rãi bước lên xe và không quên chào tạm biệt mọi người. Sau tròn 2 năm bị khởi tố điều tra, 18 tháng bị bắt tạm giam với hàng núi dư luận..., nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT đã chính thức bước ra khỏi vòng lao lý.
Theo Quyết định số 13/VKSNDTC-V1A của VKSND Tối cao, ông Nguyễn Việt Tiến được đình chỉ vụ án về hai tội: Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Riêng tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, VKSND Tối cao miễn truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 25 Bộ luật Hình sự.
Về hành vi "Cố ý làm trái ...", VKSNDTC xác định: Từ năm 1993-1998, ông Tiến với cương vị Tổng GĐ PMU18 đã điều 4 xe từ nguồn vốn của ODA sang cho một số đơn vị khác thuộc bộ sử dụng. Sau khi lên giữ cương vị Thứ trưởng Bộ GTVT, ông Tiến đã đồng ý cho PMU18 mua xe ôtô và giao cho Sở GTVT Quảng Ninh sử dụng vào nhiệm vụ giải phóng mặt bằng QL18.
CQĐT cho rằng việc điều chuyển các xe là làm trái quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, VKSNDTC khẳng định: Việc điều chuyển các xe trên là có ý kiến của lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải. Việc điều chuyển trong nội bộ phục vụ mục đích công và đều được các cơ quan kiểm toán của JBIC và Quốc hội Nhật Bản nước cho vay ODA chấp thuận. Việc điều chuyển trên thực hiện theo thẩm quyền và không gây hậu quả nghiêm trọng. VKS kết luận: Hành vi trên không cấu thành tội phạm.
Về hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn ...", theo Cơ quan điều tra, với tư cách Thứ trưởng, ông Tiến ký văn bản hỗ trợ 275 triệu đồng để san nền chợ Trại Sen thuộc xã Văn An, Chí Linh, Hải Dương. Quá trình điều tra xác định, con rể ông Tiến có mua 7,75ha đất rừng làm trang trại tại đây...
Cơ quan điều tra đặt vấn đề ông Tiến có lợi dụng quyền hạn để làm trái vì có động cơ cá nhân. VKSND TC cho rằng không có căn cứ để xác định có sự liên quan giữa việc ông Tiến ký văn bản hỗ trợ san nền chợ Trại Sen với việc Nguyễn Nhật Anh (con rể ông Tiến) mua đất rừng tại địa phương này. Xác minh của Bộ Tài chính cũng cho thấy, việc ông Tiến cấp 275 triệu đồng là đúng trình tự, thẩm quyền, tiền sử dụng đúng mục đích. Vì vậy, VKSNDTC kết luận hành vi này của ông Tiến không cấu thành tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Có thiếu trách nhiệm, nhưng không đến mức phải truy cứu
Về tội danh thứ ba, "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng", theo CQĐT, ông Tiến là người trực tiếp quản lý, chỉ đạo thực hiện các dự án bằng vốn ODA, nhưng lại thiếu trách nhiệm trong việc kiểm tra đôn đốc việc thực hiện các dự án, để xảy ra nhiều vi phạm pháp luật, gây thất thoát, lãng phí lớn...
VKSNDTC cũng khẳng định: Ông Tiến không thực hiện đầy đủ trách nhiệm, thiếu kiểm tra đôn đốc, để xảy ra nhiều vi phạm tại PMU18. VKS cũng nhất trí cho rằng đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng đối với ông Tiến.
Tuy nhiên, VKSNDTC khẳng định: Xem xét các yếu tố khách quan và chủ quan tại thời điểm xảy ra tội nhận thấy: Việc quản lý, sử dụng vốn ODA là lĩnh vực liên quan đến nhiều ngành; nhiều dự án đan xen nhau; lượng vốn rất lớn, được thực hiện nhiều giai đoạn và trên phạm vi, địa bàn rất rộng...Việc để xảy ra các vi phạm tại PMU18 trách nhiệm trực tiếp là của Ban lãnh đạo PMU18 và đã được xử lý theo quy định của pháp luật.
VKS cũng nhận định: Trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ, ông Nguyễn Việt Tiến có nhiều đóng góp trong việc khai thác, quản lý và tổ chức các dự án từ nguồn vốn ODA trong việc phát triển hạ tầng giao thông Việt Nam. Xét tính chất mức độ hành vi phạm tội và nhân thân người phạm tội, VKS thấy có căn cứ và quyết định miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho ông Tiến về tội danh này.
Trong quyết định này, VKSND TC đề nghị: Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phục hồi các quyền và lợi ích hợp pháp cho Nguyễn Việt Tiến theo quy định của pháp luật.
Cuối giờ chiều qua (28.3), trao đổi với Lao Động, luật sư Hoàng Văn Dũng - Trưởng Văn phòng LS Hoàng Dũng và cộng sự- người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông Tiến - cho biết: Ông Tiến sẽ có văn bản khiếu nại một phần quyết định số 13/VKSNDTC-V1A về việc đình chỉ điều tra vụ án đối với ông.
Cụ thể, ông Tiến không đồng ý với việc miễn trách nhiệm hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Theo luật sư Dũng thì ông và thân chủ của mình có đầy đủ cơ sở pháp lý và chứng cứ cần thiết khẳng định ông Tiến không thiếu trách nhiệm và đề nghị VKSNDTC đình chỉ điều tra với ông Tiến về tội danh này. Nếu đề nghị này được xem xét thì ông Tiến hoàn toàn bị oan và theo quy định ngoài việc được phục hồi đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp, ông Tiến còn có quyền đòi bồi thường oan sai theo quy định của Nghị quyết 388 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.
>> Sẽ thông báo rộng rãi cho báo chí về quyết định với ông Nguyễn Việt Tiến
>> Sẽ kiến nghị khôi phục quyền lợi cho ông Nguyễn Việt Tiến
>> Ông Nguyễn Việt Tiến sẽ không bị khởi tố hai tội danh