Tin mới nhận:  
Đăng ký tin thư
  Email của bạn
  
  
Quảng cáo
Người quẻ Sơn Phong Cổ
Lao Động Cuối tuần số 43 Ngày 23/11/2008 Cập nhật: 7:19 AM, 23/11/2008
(LĐCT) - Đó là nhà nghiên cứu văn học, nghệ thuật Nguyễn Thị Minh Thái, người vẫn hay dẫn (và dẫn hay) các truyện ngắn trên Lao Động Cuối Tuần. Tôi căn cứ ngày giờ sinh làm bài toán Hà Lạc cho chị, thấy hậu vận của chị được quẻ Sơn Phong Cổ.

Cổ nghĩa là Công việc, còn có nghĩa là Đổ nát. Người quẻ Cổ là người có sứ mạng sửa sang những  gì còn ngổn ngang bê bối (người xưa gọi là đổ nát) do thế hệ trước (người xưa, ví như cha mẹ) để lại. Cũng do vậy mà cuộc sống rất bề bộn những việc là việc. Sửa sang là một loại công việc rất bề bộn, phải có gan có chí, có kế hoạch lo tính trước sau. Người xưa dạy muốn thực hành sứ mạng thời này thì không gì bằng thức tỉnh trí dân, cổ vũ khí dân để cho dân cùng sửa sang với mình.

Người thế nào thì văn chương thế ấy. Nguyễn Thị Minh Thái (NTMT) là tác giả của nhiều cuốn sách, trong đó có "Sân khấu và Tôi" (Nxb Sân Khấu - Hà Nội - tái bản nhiều lần) mà nội dung nổi bật là vạch rõ một thực trạng sân khấu khủng hoảng những năm Chín mươi thế kỷ trước, đồng thời đặt ra một cách thuyết phục những vấn đề sửa sang nhằm khôi phục một nền sân khấu xứng đáng với vai trò của nó trong kho tàng văn hoá Việt.  

Theo NTMT thì khủng hoảng lớn nhất của sân khấu Việt Nam những năm này là mất công chúng.  Sân khấu đang rơi vào tình thế bi đát của bài thơ "Nhớ rừng" của Thế Lữ: "Than ôi thời oanh liệt nay còn đâu". Con đường để thoát khỏi tình trạng đó đòi hỏi Nhà nước cần có  một giải pháp chiến lược để chấn hưng sân khấu. Không thể để sân khấu rơi vào thương mại hoá. Chúng ta còn rất thiếu những kịch bản hay. NTMT gọi đây là cái gót chân Asin  trong nghệ thuật sân khấu đương đại.  Nhưng thế nào là một kịch bản hay?

NTMT lấy ví dụ kịch bản "Hồn Trương Ba da hàng thịt" của Lưu Quang Vũ. Nó trả lời một câu hỏi động: Liệu con người có thể nào sống được bằng cách không phải là mình, mà là tha nhân được không? Kịch bản  trả lời rằng: Không! Dứt khoát là không!

Để ra khỏi khủng hoảng, "Sân khấu và Tôi" âm vang một lời kêu gọi thiết tha hãy bảo tồn và phát triển tinh hoa sân khấu dân tộc. Chỉ cần đọc những đầu đề sau đây cũng thấy ý tưởng đó: Nghệ thuật tuồng, ngọc càng mài càng sáng; Rối nước, linh hồn của đồng ruộng Việt Nam; Sân khấu truyền thống Việt Nam, của kho vô tận;  Cái cười thông minh, hóm hỉnh của hề chèo; Lửa nồng trên sân khấu chèo cổ; Phái và chèo; Vẻ đẹp của xống áo đào chèo; Cô Xúy Vân và con gà rừng; Chuyện mới chuyện cũ về tác giả bản Dạ cổ hoài lang; Hồ Nguyệt Cô hoá cáo, một mảnh tuồng hay...

Bạn đọc có thể thấy trong các lời dẫn truyện ngắn trên báo Lao Động và Lao Động Cuối Tuần, NTMT rất nhạy cảm với tâm thế những người trẻ có sứ mệnh "sửa sang những đổ nát do người trước để lại".  Lời dẫn truyện ngắn "Đỉnh mây mù" của Lê Văn Thảo (Báo Lao Động số Tết Mậu Tý) viết rằng: "Nhân vật chính sẽ suốt đời cúi mặt ngồi đan, đầu rỗng không, lặng lẽ sống nghèo, chưa hề có ý định leo núi, và "đỉnh núi sát bên nhưng xa vời như một ảo ảnh", nếu tác giả không đưa hai đứa bé trai vào truyện.

Đối thoại tay ba được viết cao cường: tưng tửng "tả chân", trong lãng đãng mờ sương siêu thực, để vỡ oà thành giấc mơ "lên đỉnh núi cất nhà thả mây". Truyện khép, suy tư còn để ngỏ...".

Trong lời dẫn truyện ngắn "Em khấn cho trời mưa to hơn" của Trần Thị Trường (Lao Động Cuối Tuần số 45) cũng mang đậm dấu ấn của nhà bình luận người quẻ Sơn Phong  Cổ. Giữa cái vui vẻ hỗn tạp của những người được lợi trong trận lụt ngập chìm thành phố, muốn khấn cho trời mưa to hơn, người dẫn truyện nhấn một nét sáng lên là nhân vật cô gái trẻ từ chối đi ôtô (công) của cha mẹ, để đi xe máy của mình và bị nạn, không hề than vãn hối tiếc về cái nạn chết người ấy.

Lời dẫn truyện ngắn "Chết một lần"  của Chu Thuỳ Anh in trong LĐCT số gần đây nhất, số 46, cũng có bóng dáng suy tư giữa cái sống và cái chết trong chiến tranh, giữa hai thế hệ già và trẻ, để cho ta thấy đây là một truyện ngắn "khắc khoải và tinh tế" (chữ của NTMT).

Xuân Cang

Quảng cáo
 
Tòa soạn | Lịch sử | Thỏa thuận sử dụng | Trợ giúp | Sitemap | Liên hệ
© 2006 Báo Lao Động - Cơ quan của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. All rights reserved.
Giấy phép số: 221/GP-BVHTT • Tổng Biên tập: VƯƠNG VĂN VIỆT • Phó Tổng Biên tập: Tô Quang Phán - Vũ Mạnh Cường
Địa chỉ: 15/167 Tây Sơn - Đống Đa - Hà Nội • ĐT: 04-5330304 - 5330305 • Fax: 04-5370141 Email: webmaster@laodong.com.vn
Báo mới - Tổng hợp tin tức tự động