Đó là các con, các cháu ngoại của bà Trần Thị Sâm (70 tuổi) ở khu phố 4, phường 2, TP. Tuy Hoà. Nghe tiếng đàn hát của con trẻ, bà Sâm như quặn đau từng khúc ruột...

Một đời nhặt đồng nát nuôi con mù!

Chiều. Mưa phùn lất phất. Bà Sâm dáng nhỏ nhắn, mặc chiếc áo mỏng manh, đi liêu xiêu trên con phố nhỏ Tuy Hoà, rồi khom lưng nhặt nhạnh từng cái bong bóng, miếng nhựa vỡ, ve chai... của nhà ai đó thải ra bên đường! Qua hẻm phố vắng, bà Sâm ngồi bệt xuống đất, xoa bóp đôi chân nhức mỏi. Những giọt mưa rớt trên bờ vai gầy guộc, vương trên gương mặt bà hằn sâu những nếp nhăn qua năm tháng.

Mấy mươi năm nay, ngày ngày bà vẫn đi nhặt đồng nát như thế để nuôi ba đứa con mù loà! "Mỗi ngày kiếm được bao nhiêu?" - tôi hỏi. "Từ năm đến mười ngàn đồng". "Vậy làm sao đủ ăn?". "Ừ, thì bữa đói bữa no!". Bà Sâm nói: "Nhặt đồng nát bán không đủ lo cho gia đình đâu, vậy nên cứ mỗi chiều tối, tôi lại phải tất tả đi khắp các nhà hàng xóm xách thuê nước cơm và thức ăn thừa cho ông Phạm Duy Cương ở xã Hoà An (Phú Hoà) nuôi heo, với mức thù lao chỉ 100.000 - 120.000 đồng/tháng".

Có thời gian, bà Sâm dắt đứa con trai út bị mù biết hát và đánh đàn ghita vừa đi hát rong kiếm tiền, vừa nhặt đồng nát trên sân ga, trên những chuyến tàu hành phương Nam. Nhưng chẳng được bao lâu, nhân viên nhà ga không cho người mù hát nữa. Thế là bà lại một mình đi nhặt đồng nát trên những đống rác thải ở từng khu phố...

Về tới nhà với tấm thân mệt nhừ, rũ rượi, nhưng bà Sâm chẳng được nghỉ ngơi. Bà lao vào bếp nấu bữa ăn cho các con. Mưa. Than củi ẩm ướt khó bén lửa. Bà thổi phì phò, khói bay nghi ngút. Đứa con mù, 42 tuổi, vỗ bành bạch xuống nền nhà, kêu: "Mẹ ơi, con đói!"... Bữa cơm chiều quá muộn! Mâm cơm chỉ có ít cá vụn kho, nước mắm, rau cải xào với mỡ. Bữa ăn thường ngày vẫn vậy!

Bà Sâm đơm cơm, gắp bón từng tí thức ăn cho các con mù. Thằng Tèo nhướng nhướng đôi mắt mù, lên tiếng: "Hôm nay lại ăn rau gì... đắng đắng hở mẹ!". Tôi bắt gặp đôi tay bà Sâm run run, đôi mắt chợt đỏ hoe... Bà chạnh lòng, than: "Thằng Tèo bị bệnh liên tục. Vậy mà đã lâu lắm rồi không lo cho nó được bữa ăn ngon, được mặc áo ấm. Các nguồn thu mỗi ngày, kể cả số tiền chính quyền địa phương hỗ trợ trong 3 năm qua với mức 65.000 đồng/người mù/tháng, cũng chỉ tạm lo chi phí sinh hoạt gia đình và ba bữa ăn đạm bạc, chứ chưa nói đến chuyện mua thuốc men chữa bệnh...!".

Khi còn sống, chồng bà Sâm đi làm thuê ở Phù Mỹ (Bình Định) chỉ đủ lo bản thân, thỉnh thoảng mới gửi ít tiền về nuôi con. Ông đau bệnh chết vào năm 2002. Vậy là cả cuộc đời bà Sâm lo cho con cái, dành trọn tình thương yêu cho những đứa con bất hạnh bị mù loà. Bà đã quá khổ, quá vất vả, nhọc nhằn vì con!

Bà Sâm bên các con cháu bị mù.

Những thân phận bất hạnh

Bà Sâm sinh hạ được năm người con thì ba đứa bị mù bẩm sinh. Người con trai cả Trần Văn Nhựt bị mù, lãng tai, thiểu năng trí tuệ. Năm nay anh Nhựt đã 42 tuổi, dáng thấp, cục mịch, tính tình như đứa trẻ lên 5, chỉ mò mẫm đi đứng trong nhà, chưa một lần qua khỏi bậu cửa. Thân mình anh Nhựt mọc đầy ghẻ lở. Ngày nào bà Sâm cũng phải tắm rửa, bôi thuốc cho Nhựt. Đứa con trai thứ tư Trần Văn Tèo (32 tuổi) gầy nhom, ốm yếu, đôi mắt mù trũng sâu. Tèo bệnh tâm thần, thường xuyên co giật, đập phá, la hét, xé quần áo...

Bà Sâm nói như mếu: "Mỗi khi đi nhặt đồng nát, tôi sợ nhất thằng Tèo ở nhà lên cơn động kinh, lỡ xảy ra chuyện gì.... thì tôi ân hận lắm! Sức khoẻ của nó yếu lắm rồi. Nhưng phận nghèo, không đủ tiền thường xuyên lo thuốc men chạy chữa bệnh cho nó!". Đứa con trai út Trần Văn Xiêng (29 tuổi) cũng gầy còm, bị mù mắt nhưng minh mẫn, sáng lòng sáng dạ, pha chút nghệ sĩ.... Xiêng tự học và đánh được đàn ghita, nghe đài nhớ nhiều bài hát, đã từng theo mẹ hát rong trên tàu. Ơ nhà, Xiêng lần từng bước đi dọn dẹp đồ đạc, trông chừng hai anh và đứa cháu mù quậy phá... Ba đứa con mù loà - ba thân phận tăm tối như bấu víu đời mẹ Sâm, đau cả một đời không xoa dịu được!

Hai đứa con sáng mắt của bà Sâm lập gia đình riêng, chẳng giúp được gì cho mẹ, lại lâm vào hoàn cảnh éo le. Có phải do geen di truyền hay không, mà con gái bà Sâm là Trần Thị Oanh (37 tuổi) lấy chồng sinh đứa con gái đầu lòng bị mù một mắt, con mắt còn lại thị lực chỉ nhìn thấy 30%! Năm nay, Hà Công Hạnh - con gái chị Oanh, đã 14 tuổi mới học lớp 4 ở Trung tâm vòng tay ấm phường 3 (TP. Tuy Hoà).

Đứa con trai thứ hai của chị Oanh là Hà Văn Phúc (4 tuổi) trắng trẻo, gương mặt kháu khỉnh, thông minh, lanh lợi, nhưng đôi mắt bị mù vĩnh viễn. Gia cảnh khó khăn, chồng chạy xe thồ, chị Oanh buôn bán nhỏ, đành gửi cháu Phúc cho gia đình bà ngoại. Vậy là, mỗi ngày, trong căn nhà nhỏ của bà Sâm, bốn cậu cháu - bốn thân phận mù loà, quờ quạng đeo bám nhau, lo cho nhau trong bốn bức tường tăm tối...!