Nhưng vẫn còn một số bất cập như việc thoả thuận mức lương trong HĐLĐ hay trong thang, bảng lương do các DN tự xây dựng, nhiều DN bảng lương có đến hàng chục bậc và các bậc chênh nhau rất thấp nên NLĐ chưa thấy được ý nghĩa của việc tăng lương.

Người lao động được thoả thuận về thu nhập

Hiện nay, nhiều DN đã thực hiện việc trả lương cho NLĐ cao hơn mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định. Việc tăng lương hiện nay chỉ góp phần tác động tới việc đóng BHXH cho NLĐ. Theo nguyên tắc mức lương tối thiểu được hai bên (người sử dụng LĐ và NLĐ) tự thoả thuận, nếu lương tối thiểu được nâng lên thì các khoản thu khác hai bên tự điều chỉnh. Theo quan điểm chung thì việc tăng lương này là phù hợp vì hiện nay khả năng chi trả tiền công cho NLĐ tại các ngành da giày, dệt may, DN vừa và nhỏ còn thấp chưa đáp ứng được nhu cầu.

Theo hướng dẫn tại thông tư 30/2007TT-BLĐTBXH thì các DN sẽ không được xoá bỏ hoặc cắt giảm các chế độ của NLĐ được pháp luật quy định như tiền làm thêm giờ, tiền làm việc vào ban đêm, tiền độc hại và các chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật đối với các chức danh nghề nặng nhọc, độc hại. Bên cạnh đó, các khoản phụ cấp lương hoặc áp dụng các chế độ phụ cấp lương theo quy định còn phải đăng ký cùng hệ thống thang, bảng lương của DN.

Hiện nay, theo quy định của Bộ LĐTBXH chênh lệch thấp nhất giữa hai bậc liền kề không dưới 5%, nhưng trên thực tế có nhiều DN đã chia nhỏ bảng lương ra bậc lương và các bậc rất sát nhau (chỉ chênh nhau từ 10.000đ đến 15.000đ/bậc) nên không khuyến khích được NLĐ và NLĐ cũng không thấy được ý nghĩa của việc tăng lương.

Theo ông Phạm Minh Huân - Vụ trưởng Vụ Tiền lương và tiền công - Bộ LĐTBXH thì việc xây dựng hệ thống thang, bảng lương sẽ được siết chặt trong thời gian tới. Buộc các DN phải đăng ký hệ thống thang, bảng lương với cơ quan quản lý nhà nước về LĐ tỉnh, thành phố trước khi được công bố, áp dụng trong DN và sau 6 tháng kể từ khi đi vào hoạt động DN, DN phải xây dựng và đăng ký thang, bảng lương. Nếu DN đã có thang, bảng lương thì trong thời hạn 3 tháng tính từ 1.1.2008 phải tiến hành đăng ký, sửa đổi, bổ sung lại hệ thống thang, bảng lương mới.

Phải nâng cao năng lực hoạt động của CĐCS

Theo thông tư số 29/2007/TT-BLĐTBXH thì việc trả lương cho NLĐ đối với các DNNN và Cty TNHH một thành viên (100% vốn nhà nước) sẽ không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định. Việc chênh lệch 5% giữa hai bậc lương thể hiện việc thoả thuận về mức lương giữa NLĐ và người sử dụng LĐ chưa ổn định, nhiều DN đã lách luật để vi phạm quyền lợi của NLĐ.

Tiền lương của NLĐ tại khu vực NQD chủ yếu do sự thoả thuận giữa hai bên dựa theo các quy định của pháp luật LĐ. Tuy nhiên, trình độ nhận thức của NLĐ còn rất yếu, mặt khác do áp lực nhu cầu công việc nên phần lớn NLĐ không thể tự thoả thuận, hoặc ký bừa không cần thoả thuận. Do đó, vai trò của CĐCS hết sức quan trọng, CĐCS phải là “trợ thủ” vững chắc trong việc dàn xếp, thương lượng với chủ DN tránh để các mâu thuẫn xảy ra.

Thực tế hiện nay chất lượng hoạt động của CĐCS chưa cao, việc hỗ trợ, đàm phán về quyền lợi của NLĐ với chủ DN chưa đạt kết quả cao. Do vậy, cần phải trang bị thường xuyên cho CĐCS các kiến thức về pháp luật LĐ, năng lực hoạt động cho CB CĐCS, nhất là các kỹ năng thương lượng, đàm phán với chủ DN về quyền lợi hợp pháp của NLĐ.