Hộ nghèo tăng
 
Ngày 1.4.1997, phường Thạnh Xuân, quận 12 được tách ra từ xã Thạnh Lộc (đã nói ở trên), khi ấy địa phương có 324 hộ nghèo thu nhập dưới 2, 5 triệu đồng/người/năm. Năm 2007, Thạnh Xuân còn 217 hộ nghèo. Nhưng, qua khảo sát mới nhất vào tháng 6.2008 (với chuẩn hộ nghèo mới) thì phường Thạnh Xuân có khoảng 2.500 hộ/ 4.038 hộ (chiếm 68,5% tổng số hộ dân trên địa bàn phường).

Theo văn bản 689/QHKT- QH ngày 28.2.2003 của Sở Quy hoạch kiến trúc TPHCM thì phường Thạnh Xuân có 250/447ha đất nông nghiệp được quy hoạch thành khu công viên cây xanh, đất dự trữ nông nghiệp, công trình công cộng. Thế nhưng, hơn 5 năm qua, mọi việc sửa sang, xây dựng lại nhà cửa, cải thiện vườn ruộng tại khu vực này đều chỉ làm cầm chừng. Hàng trăm héc ta đang đẹp trắng hoa nhài trở nên xác xơ vì dân chờ thực hiện quy hoạch. Đó là một trong những nguyên nhân của tỷ lệ hộ nghèo tăng nhanh ở Thạnh Xuân.

Quy hoạch treo còn khiến đời sống bà con gặp nhiều trở ngại. Gia đình "nở" thêm người, tăng thêm hộ vẫn không thể tách ra ở riêng vì không được xây mới nhà ở. Ông Nguyễn Thanh Phương, ở khu phố 2, có 4 người con đều đã lập gia đình nhưng hơn chục con người vẫn cứ phải ở chung trong căn nhà cũ. Không thể xây nhà vì địa phương chẳng thể cấp phép, dù đất quanh nhà còn rất nhiều.

Nhài chết dần

Chuyện xây nhà của bà con đã khó, trồng trọt còn khó hơn khi tất cả 47 tuyến kênh, rạch trên địa bàn phường Thạnh Xuân đều bị ô nhiễm nặng nề bởi nguồn nước thải từ những cơ sở sản xuất quanh đấy đổ về kênh Tham Lương, Đá Hàn và chảy vào con rạch Rỗng Tùng. Từ 5 năm qua, tất cả nguồn nước đen ô nhiễm kể từ các nhà máy thải ra, chảy qua kênh Tham Lương rồi theo con rạch Rỗng Tùng tràn vào các cánh đồng Thạnh Xuân khiến cây cối chết dần chết mòn.

Ông Nguyễn Ngọc Tiến ở khu phố 1 cho biết: "Ngày xưa gia đình ông sống sung túc với 2.500m2 đất trồng lài, nay khu vườn thơm ngát mùi hoa ấy chỉ còn lại cành với lá vàng vì nguồn nước ô nhiễm đang giết cây nhài".

Theo bà Lê Thị Hồng Nga, Chủ tịch UBND phường Thạnh Xuân, cái khó nhất của địa phương là chưa tìm ra cây gì có thể phát triển trên vùng đất ô nhiễm nghiêm trọng này và việc cải tạo, nạo vét, xây bờ kè các tuyến kênh, rạch tại Thạnh Xuân lại vượt quá quyền hạn của chính quyền địa phương.