Hàng loạt dự án, đề tài... trên mây!

Điển hình là đề tài "Nghiên cứu ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để phục vụ công tác quản lý tài nguyên môi trường tỉnh BP", có giá trị đầu tư hơn 1,2 tỉ đồng, được Hội đồng Khoa học tỉnh đánh giá khả thi cao trong công tác quản lý hành chính. Thế nhưng, quá trình ứng dụng đề tài GIS vào 8 sở, ngành thì hiệu quả lại rất thấp hoặc không thể nào ứng dụng được vào thực tế, bởi vô số tréo ngoe, "chỏi" nhau giữa 8 sở, ngành với nhau.

Mang tiếng là đề tài khoa học ứng dụng mới mẻ, nhưng phần mềm GIS thật lạc hậu, khởi động còn lâu hơn các phần mềm phổ thông như: Excel, Access...; trong khi phần mềm GIS lại đòi hỏi cấu hình máy tính cao hơn, chi phí lớn hơn...

Ngay như Sở Tài nguyên - Môi trường, lẽ ra phải áp dụng triệt để đề tài này, thì sở này cũng không thể áp dụng được GIS, do quy định của Bộ TNMT về dữ liệu phải xây dựng trên hệ toạ độ VN 2.000; trong khi GIS của tỉnh BP lại xây dựng trên hệ toạ độ trên mây là HN72 (?!). Hay như đề tài "khuyến nông tại ấp 6, xã An Khương, huyện Bình Long" (tổng kinh phí 106 triệu đồng) và mô hình "nhận heo giống, tủ ấp trứng và vỉ đựng trứng tại xã Tân Phước, huyện Đồng Phú" (436,9 triệu đồng), đều "dắt nhau" tới phá sản.

Đơn cử mô hình "nhận heo giống...", thì cuối cùng, không còn heo giống F1, công cụ chăn nuôi cũng hư hỏng 100%. Đề tài "Ứng dụng pin mặt trời tại Đồn biên phòng 803 (Chiu Riu), thuộc huyện Lộc Ninh" (250,6 triệu đồng), chỉ có thể phát điện xập xệ được 30 phút/đêm là hết pin. Mô hình ứng dụng công nghệ khống chế ô nhiễm ở các nhà máy chế biến mủ caosu, chế biến tinh bột mì (sắn), với tốn kém hết 248,6 triệu đồng. Vậy mà sau đó xếp xó, không thể áp dụng thực tế, bởi chi phí lắp đặt và vận hành với giá trên mây...

Làm nghèo ngân sách địa phương

Con số thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy: Từ năm 1997 - 2005, tỉnh BP thực hiện 90 đề tài, dự án thông qua Sở Khoa học - Công nghệ. Các đề tài, dự án này trải đều trên các lĩnh vực nông - lâm - công nghiệp, y tế, giáo dục và khoa học xã hội - nhân văn. Có 44 đề tài, dự án được đưa vào ứng dụng. Tổng giá trị dự toán cho 90 đề tài, dự án trên là 19,9 tỉ đồng và đã thanh quyết toán được 18,1 tỉ đồng. Với 44 đề tài, dự án đã được ứng dụng và nghiệm thu, có tổng giá trị quyết toán hơn 9,8 tỉ đồng.

Rõ ràng, số lượng tiền tỉ mà tỉnh BP đổ vào đầu tư cho các đề tài, dự án là không nhỏ. Vậy mà, qua kết quả kiểm tra một số đề tài, dự án, Thanh tra tỉnh BP chỉ thấy lớt phớt trên đầu ngón tay, vài đề tài, dự án có hiệu quả như: "Ứng dụng pin mặt trời tại ấp Tà Tê, huyện Lộc Ninh" (167,3 triệu đồng), "Đàn đá Lộc Ninh" (79 triệu đồng), "Mô hình heo chuyên nạc, trồng cây điều", "Mô hình chăn nuôi dê ở Bù Đăng" (163,1 triệu đồng)...

Hơn 18,1 tỉ đồng đầu tư cho 90 đề tài, dự án khoa học; thế nhưng, hiệu quả mang lại - theo những gì thống kê từ cơ quan chức năng - thật hiếm hoi. Trong lúc đó, hàng tá các dự án, đề tài na ná như dự án "phát triển cây mít nghệ cao sản cho đoàn viên thanh niên các xã nghèo" - đã được Thanh tra tỉnh BP kết luận là không hiệu quả, kém hiệu quả, chưa thiết thực và gây lãng phí vốn đầu tư.

Có bao nhiêu dự án có kết cục đáng buồn như dự án mít nghệ, đã không xoá được cái nghèo cho người dân, mà còn làm nghèo thêm ngân sách?

>> Ném tiền tỉ qua cửa sổ
>> Lãng phí cả vốn và cơ hội
>> Quyết liệt, nhưng chẳng được bao nhiêu!