Tuy nhiên, Viện Quy hoạch thuỷ lợi Miền Nam (Bộ NNPTNT) lại lo lắng sẽ có thêm nhiều "dòng sông chết"...

Hợp thức hoá cho sai phạm?

Theo ông Ao Văn Thinh, tại cuộc họp về lưu vực sông Đồng Nai ở TPHCM, ông đã đề xuất giải pháp làm được một con kênh từ sông Đồng Môn chạy thẳng tới sông Thị Vải để biến sông Thị Vải thành con sông bình thường, vừa giúp pha loãng ô nhiễm để sông tăng khả năng tự làm sạch, lại giúp vận tải hàng hoá rút ngắn quá trình vận chuyển về các KCN. Để làm được, phải tốn hàng trăm tỉ đồng. Tuy nhiên mới đây, Cục Hàng hải cho rằng phải tốn cả ngàn tỉ đồng.

"Tôi nghĩ số tiền này phải kêu gọi dự án hoặc kinh doanh BOT để thu phí các phương tiện tàu bè đi ngang qua, cũng có thể thu phí các doanh nghiệp đóng trong khu vực!" - ông Thinh nói.

Trước đó, như Lao Động (số 199 ngày 29.8 với bài "Xử lý ô nhiễm sông Thị Vải: Chỉ giải quyết phần ngọn") phản ánh, Cảng vụ Hàng hải Bà Rịa - Vũng Tàu (BRVT) cũng đề xuất đào kênh, cùng ý tưởng với Đồng Nai.

Với những ý tưởng trên, ngay mới đây, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch thuỷ lợi Miền Nam (Viện QHTLMN - Bộ NNPTNT) Nguyễn Ngọc Anh đã có văn bản bày tỏ sự lo lắng với những giải pháp này.

Theo Phó Viện trưởng Nguyễn Ngọc Anh, sông Thị Vải rộng và có lòng sông sâu, là sông thuần ảnh hưởng triều. Chính yếu tố thuần triều nên khi tiếp nhận nước xả thải nhiễm bẩn từ các KCN hai bên sông đã vượt khả năng tự làm sạch của sông, rất khó giải quyết.

Việc để ô nhiễm như vậy là trách nhiệm, là lỗi đặc biệt trong khâu quản lý xả thải. Nếu đổ tiền tỉ, đào kênh để pha loãng ô nhiễm cho sông, vô hình trung đã tạo điều kiện cho các KCN hợp thức hoá nguồn xả thải ô nhiễm như hiện nay.

Nguy hiểm cho nguồn cấp nước sinh hoạt

Nếu vẫn "quyết tâm" đổ tiền ngàn tỉ để đào kênh cho nước sông Thị Vải hoà cùng sông Đồng Nai, theo tính toán của Viện QHTLMN, để đẩy ô nhiễm trên sông Thị Vải vào mùa kiệt, cần lưu lượng nước đầu nguồn ít nhất trên 100m3/s. Như vậy, lưu lượng trên sông Đồng Nai hiện nay đang từ 300-320m3/s sẽ giảm xuống còn 200-220m3/s.

Khi có công trình Phước Hoà (khoảng năm 2010-2012) thì lưu lượng sẽ tiếp tục giảm còn 140-160m3/s. Như vậy mặn sẽ xâm nhập, ảnh hưởng lớn đến nguồn cấp nước sinh hoạt cho hàng triệu dân TPHCM, Đồng Nai của các nhà máy nước trên sông Đồng Nai. Nếu gặp năm hạn, thuỷ điện Trị An không tích đầy nước trong hồ và xả đủ xuống hạ lưu thì hết sức nguy hiểm.

"Bản thân sông Thị Vải rộng và sâu, ảnh hưởng triều mạnh, nên một khi nối thông với sông Đồng Nai với tuyến kênh có quy mô lớn (dài 20-25km, đáy rộng 180m, sâu 10m) chắc chắn mặn và ô nhiễm trên sông Thị Vải sẽ ảnh hưởng rất mạnh lên thượng lưu (trong khi xâm nhập mặn hiện đã được đẩy lùi nhờ các hồ chứa nước thượng lưu - PV), uy hiếp ngay TP.Biên Hoà và các nhà máy nước trên sông!" - Viện QHTLMN cảnh báo.