Mức lãi suất cao nhất ngay lập tức tăng thêm 3,6%/năm (từ 12%/năm lên 15,6%/năm). Đáng chú ý lần này, người "nhanh chân" nhất lại là các NH thương mại nhà nước.

NH thương mại cổ phần thận trọng

Ngay sáng 19.5, tất cả các chi nhánh NHTM nhà nước đều thông báo tăng lãi suất huy động. NH No&PTNTVN (Agribank) để cho các chi nhánh tự ấn định lãi suất theo quy định của NHNN còn hầu hết các NHTMNN khác đều quy định cụ thể mức lãi suất các kỳ hạn đến các chi nhánh.

Trừ lãi suất của các chi nhánh Agribank khá cao (mức cao nhất có chi nhánh lên đến 15,6%/năm) còn nhìn chung mặt bằng lãi suất huy động của NHTMNN vẫn thấp hơn các NHTMCP.

Trong đợt điều chỉnh tăng lãi suất lần này, đáng chú ý là các NHTMCP lại tỏ ra khá thận trọng. Trong khi các NHTMNN ngay lập tức thông báo tăng lãi suất huy động đến các hệ thống chi nhánh toàn quốc như có chuẩn bị sẵn phương án từ trước, thì cho đến tận chiều ngày hôm qua (19.5), vẫn còn một số NHTMCP họp để bàn về biểu lãi suất sẽ áp dụng.

Sự thận trọng này có lẽ do họ còn nghe ngóng tình hình lãi suất của các NH khác và lãi suất của NHTMCP thường chia ra nhiều kỳ hạn, mức lãi suất và hình thức lĩnh lãi đa dạng, phong phú hơn nhiều so với lãi suất của NHTM nhà nước.

Nhìn chung, mức lãi suất tiết kiệm VND các kỳ hạn từ 3 tháng đến 12 tháng các NH áp dụng hiện ở mức từ 13,5%/năm đến 15%/năm. Mức lãi suất từ 13 tháng trở lên thường thấp hơn (ở mức từ 12%/năm đến 13,95%/năm).
 
Trong khi lãi suất tiền gửi không kỳ hạn của các NH nội địa ở TP.Hà Nội vẫn đứng ở mức từ 2,4% -5%/năm thì có thông tin một số NHTMCP tại TPHCM và chi nhánh NH nước ngoài đã có mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn lên tới 9,5%-12%/năm.
 
Đã có nhiều dự đoán về mức lãi suất cao nhất mà các NH có thể áp dụng, nhưng có lẽ tại thời điểm này rất ít NHTMCP nào áp dụng trên mức 15%/năm vì ngại dư luận cho rằng mình đang có khó khăn về tiền gửi.

Thị trường liên ngân hàng đã khá ổn định

Nhu cầu vay mượn cũng như lãi suất trên thị trường liên ngân hàng ngày 19.5 vẫn tiếp tục xu hướng giảm và giảm nhẹ so với cuối tuần trước. Hầu hết các khoản vay có lãi suất từ 18%/năm trở xuống (giảm 8-9%/năm so với mức cao nhất của những ngày nửa đầu tháng 5.2008).

Nguyên nhân lãi suất liên NH giảm có thể do NHNN đã cho vay tái cấp vốn thông qua thị trường mở một lượng tiền khá đủ để một số NH đảm bảo khả năng thanh toán. Bên cạnh đó, do các NH dự kiến có thể huy động được tiền gửi từ tổ chức và dân cư nhờ việc tăng lãi suất huy động nên đã tạm hạn chế vay các NH khác với lãi suất cao hơn.

Trong những ngày tới, xu hướng lãi suất thị trường liên NH sẽ phụ thuộc nhiều vào lượng tiền gửi từ tổ chức và dân cư. Nếu tiền gửi tổ chức và dân cư tăng mạnh thì lãi suất liên NH sẽ tiếp tục giảm. Nếu không, lãi suất thị trường nội tệ liên NH sẽ đứng ở mức hiện nay hoặc tăng nhẹ.

Lãi suất cho vay "kịch trần"

Với mức lãi suất cơ bản áp dụng từ 19.5 là 12%/năm thì trần lãi suất cho vay VND của NHTM hiện nay là 18%/năm. Mức này khá thấp so nhiều mức lãi suất cho vay VND trước ngày 19.5 nên hầu hết các NH đều thông báo mức lãi suất cho vay với mức kịch trần.

Đây là một khó khăn lớn cho các NH vì bình quân lãi suất huy động đầu vào trong gần 5 tháng đầu năm 2008 đã rất cao. Tuy nhiên, dù thế nào đi chăng nữa thì các NH sẽ bắt buộc phải thi hành đúng mức trần lãi suất cho vay vì liên quan đến Khoản 1 Điều 476 Bộ luật Dân sự.

Thời gian tới, để bù đắp một phần chi phí, ngoài lãi suất cho vay chính thức có thể các NH sẽ áp dụng các biểu phí dịch vụ tín dụng như phí thẩm định tín dụng, phí quản lý tài sản bảo đảm, phí quản lý thẻ tín dụng v.v...

Đây cũng là một thông lệ như các NH khác trên thế giới, nhưng nếu cộng chung mức phí này với lãi suất thì chi phí lãi mà khách hàng vay phải trả sẽ phải cao hơn mức 18%/năm.

Tiền gửi không tăng nhiều 

Do nhiều NH đồng loạt tăng lãi suất huy động và mức lãi suất giữa các NH chêch lệch cũng chỉ từ trên 1%/năm-2%/năm nên chưa xảy ra tình trạng rút tiền từ ngân hàng này sang NH khác.

Chưa đánh giá được rõ ràng về lượng người đến gửi tiền NH, nhưng theo nhận định của nhiều cán bộ NH thì lượng tiền gửi trong những ngày tới tuy có tăng nhưng cũng ở mức tăng nhẹ do lượng tiền nhàn rỗi trong dân cư còn rất ít.

NH chỉ mong với mức lãi suất này, một số người dân sẽ bỏ ý định mua vàng, ngoại tệ và bất động sản để gửi tiền vào NH. Bên cạnh đó các DN cũng hạn chế việc rút tiền gửi NH ra để cho vay lẫn nhau.

Cho đến chiều nay, một số NHTMCP cho biết dù nguồn vốn đã khá dư dả, mức dự trữ cao nhưng họ vẫn rất hạn chế cho vay ra vì còn phải nghe ngóng tình hình tiền gửi trong mấy ngày tới thế nào.

Cơ chế điều hành lãi suất cơ bản theo Quyết định 16/2008/QĐ-NHNN của Thống đốc NHNN được các NHTM đồng tình và đánh giá là phù hợp với tình hình hiện nay. Những diễn biến trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng và tình hình lãi suất kinh doanh bước đầu cho thấy cơ chế điều hành lãi suất cơ bản đã phát huy tác động như mong muốn của NHNN.

Trong ngắn hạn, tình hình lãi suất ngân hàng có xu hướng sẽ ổn định dần. Tuy nhiên để cơ chế này phát huy tác dụng lâu dài thì NHNN nên theo dõi chặt chẽ lãi suất thị trường nội tệ liên ngân hàng, lãi suất huy động đầu vào của TCTD và xu hướng biến động cung-cầu vốn của các TCTD để điều chỉnh mức lãi suất cơ bản kịp thời và phù hợp.