"Ngàn lẻ một" chuyện bi hài

Xã Đắc Nia (thị xã Gia Nghĩa, Đắc Nông) được đầu tư 2,5 tỉ đồng từ nguồn vốn 134 để xây dựng 6 CT cấp nước tập trung, nhưng có tới 3/6 CT "đắp chiếu", biến thành chuồng gia súc.

CT cấp nước bon Ting Wel Đăm thiết kế sử dụng điện 3 pha, nhưng khi hoàn thành lại dùng máy phát điện chạy dầu diesel. Rồi giá dầu tăng cao, người dân phải nộp 10.000 đồng/m3 nước, số tiền này không nhỏ đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, người dân lại ra suối cõng nước, còn CT cấp nước thì đóng cửa. CT cấp nước bon N'Jiêng có điện, nhưng cũng "đắp chiếu" vì... không có nước.

Trưởng bon K'Ông cho biết: "Lúc bàn giao thì giếng không đủ nước, chủ đầu tư khoan thêm 30 mét nữa rồi cũng... đứt nước luôn, giờ không ai thèm đoái hoài". Riêng CT cấp nước thôn Nghĩa Thuận thì có đầy đủ nước, điện, người quản lý, nhưng chỉ một vài hộ "kẹt lắm mới phải dùng", vì nước rất... bẩn.

Ông Bùi Viễn Thông - người được giao quản lý CT, đã rào khuôn viên CT để nuôi... 50 con dê, làm cho nguồn nước bị ô nhiễm.

Về mùa khô, các giếng đào cạn trơ nên 120 hộ dân buôn Ol (xã Đắc D'rồ, huyện Krông Nô, Đắc Nông) phải lội bộ hơn 3km ra suối cõng nước về dùng. Vì vậy, buôn Ol được đầu tư 450 triệu đồng xây dựng CT cấp nước, có cả đường ống dẫn vào từng nhà dân. Tháng 3.2007, CT hoàn thành, nhưng chỉ có chủ thầu đến "ném" chìa khoá cho trưởng thôn, không một lời giải thích.

Trưởng thôn không biết "mô tê" gì cả nên cho CT cấp nước này... "đắp chiếu" luôn. Hiện nay, đường ống chính đã gãy đôi, các hạng mục khác hư hại dần dần. Cũng do vô chủ mà xã Dliê Yang, huyện Ea H'leo (Đắc Lắc) có tới... 4 CT cấp nước đầu tư bằng tiền ngân sách bị bỏ hoang từ 3 năm nay. Hiện các CT này đã mất hết vòi nước, thanh giằng, bù loong, hàng rào bảo vệ, cỏ mọc um tùm v.v...

Xây chợ để... bỏ hoang

Chợ xã Cư K'nia, huyện Cư Jút, Đắc Nông (được đầu tư 500 triệu đồng từ nguồn vốn 135) hoàn thành từ tháng 9.2007, nhưng đến nay chẳng ai lai vãng. Chợ vắng là do đã có chợ xã Đắc D'rông sầm uất ngay bên cạnh, người dân mua bán ở đó thuận lợi hơn nhiều.

Để "cứu" chợ, xã Cư K'nia bèn mời thầu khu đất trước mặt và hai bên hông chợ, nhưng cũng chẳng ai muốn đấu thầu. Cách Cư K'nia không xa, chợ xã Đắc Wil cũng xây xong rồi "đắp chiếu" từ năm 2006 tới nay, ngoại trừ vài chú bò thỉnh thoảng ghé chợ nghỉ trưa cho mát. Hàng loạt chợ khác ở Đắc Nông cũng chung số phận như chợ xã Đắc Gằn (huyện Đắc Mil), chợ xã Quảng Tân (Tuy Đức)...

Sở dĩ có nhiều chợ bỏ hoang như vậy là do chính quyền đã không căn cứ vào nhu cầu của người dân để đầu tư, hễ có vốn xây chợ do các chương trình mục tiêu quốc gia rót về là... xây lấy được.

Đã đến lúc việc đầu tư xây dựng chợ xã, CT cấp nước bằng ngân sách ở các tỉnh Tây Nguyên phải tính toán lại một cách nghiêm túc. Nếu đầu tư không sát nhu cầu, thiếu đồng bộ, thả nổi chất lượng thi công, không có cơ chế quản lý CT như thời gian qua thì chẳng khác nào ném tiền Nhà nước qua cửa sổ.

>> Lãng phí cả vốn và cơ hội
>> Quyết liệt, nhưng chẳng được bao nhiêu!