Điều này đồng nghĩa với việc năm 2009 những khoản nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai cũng sẽ tăng bình quân trên 10% so với năm 2008.

>> Ba tuyến đường có giá cao nhất: 81 triệu đồng/m²

Tăng kịch khung

Theo ông Nguyễn Thành Tài - Phó Chủ tịch thường trực UBND TPHCM, đối với đất ở, mức cao nhất là 81 triệu đồng/m2 (cao hơn 20% so với khung của Chính phủ ban hành và là mức cao nhất có thể) áp dụng cho đường Nguyễn Huệ và một số tuyến đường khác tại khu trung tâm TPHCM và thấp nhất 110.000 đồng/m2, áp dụng cho khu dân cư Thiềng Liềng, huyện Cần Giờ. Riêng đối với đất nông nghiệp thì mức tăng bình quân là 20% so với năm 2008.
 
Theo tờ trình của UBND TPHCM sẽ có 1.899/2.740 đoạn đường, tuyến đường được điều chỉnh giá tăng với năm 2008; 675 đoạn đường, tuyến đường được giữ nguyên giá như năm 2008; bổ sung mới 166 tuyến đường, đoạn đường do mới hình thành, mới được đặt tên trong năm 2008; giá đất trong hẻm vẫn giữ nguyên bảng giá của năm 2008.

Đối với đất nông nghiệp, năm 2009 được chia thành 5 loại: Đất trồng cây hàng năm giá từ 58.000 đồng đến 162.000 đồng/m2; đất trồng cây lâu năm từ 68.000 đồng đến 190.000 đồng/m2; đất rừng sản suất có giá từ 43.200 đến 72.000 đồng/m2; đất nuôi trồng thủy sản giá từ 58.000 đến 162.000 đồng/m2 và đất làm muối giá từ 44.640 đến 74.400 đồng/m2.

Bảng giá đất năm 2009 chỉ sử dụng cho 3 mục đích, gồm: Thuế sử dụng đất; thuế thu nhập từ quyền sử dụng đất, lệ phí, trước bạ và tính giá trị quyền sử dụng đất khi nhà nước giao đất nhưng không thu tiền sử dụng đất (giao đất cho các tổ chức hành chính...).

Riêng vấn đề áp giá bồi thường - vấn đề được người dân quan tâm nhất - vẫn tiếp tục thực hiện như cách làm hiện nay là áp giá thị trường chứ không sử dụng bảng giá đất.

Theo đại biểu Hội đồng Nhân dân Đặng Văn Khoa, việc TP chọn một bảng giá đất cao sẽ khiến cho các khoản nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai sẽ trở nên nặng nề. Ông Khoa dẫn chứng, đối với các quận ngoại thành nhiều gia đình khi làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang đất ở cho con ra riêng, ít nhất người dân phải đóng trên 100 triệu đồng/nền nhà.

Trước đây, TP cũng đã nhìn thấy vấn đề này và đã có văn bản đề nghị Chính phủ, giảm mức thu tiền sử dụng đất tối đa chỉ còn 20% thay cho mức thu 100% như hiện nay để làm giảm gánh nặng tài chính cho cá nhân, tổ chức sử dụng đất. Thế nhưng đề nghị này đã không được Chính phủ chấp thuận.

Vẫn còn quá thấp để áp vào bồi thường

Theo Nghị định 123 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 188 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất quy định khung giá đất ở đô thị cao nhất là 67,5 triệu đồng/m2. Đồng thời cho phép các tỉnh thành được điều chỉnh bảng giá đất trong phạm vi cao nhất +20% của khung Chính phủ đưa ra và tối thiểu là thấp hơn -20%... Nếu căn cứ vào khung giá Chính phủ đưa ra, bảng giá đất năm 2009 của TPHCM đối với đất ở đô thị đã chạm đến ngưỡng cao nhất có thể.
 
Theo các chuyên gia, sở dĩ TP phải chọn một khung giá đất thấp là vì khung giá đất do Chính phủ ban hành đã không cao. Việc xây dựng một bảng giá đất tiệm cận với giá thị trường vẫn chưa thể thực hiện được trong năm 2009. Các vấn đề tài chính liên quan đến đất trên địa bàn TP vẫn phải áp dụng cơ chế 2 giá. Trong quá trình xây dựng bảng giá đất năm 2009, UBND TP đã phê duyệt giá bồi thường thu hồi đất cho một số dự án theo nguyên tắc là giá thị trường trong điều kiện bình thường.

Giá bồi thường được phê duyệt đã vượt nhiều lần so với bảng giá đất năm 2009. Chẳng hạn, đường Đồng Khởi, Nguyễn Huệ theo bảng giá đất năm 2009 chỉ có 81 triệu đồng/m2. Trong khi đó, giá bồi thường cho các tuyến đường này được phê duyệt trong năm 2008 lên đến 370 triệu đồng/m2.

Như vậy, bảng giá đất năm 2009 của TPHCM về bản chất vẫn không khác bảng giá đất các năm trước, đối với những người sử dụng đất sẽ phải thực hiện nghĩa vụ tài chính nặng nề nhưng so với giá đất thị trường, giá để bồi thường trong các dự án thì vẫn còn thấp ở mức rất xa. Vì vậy, mục tiêu xây dựng bảng giá đất tiệm cận với giá thị trường vẫn còn ở rất xa.