Chất vấn của đại biểu tập trung vào các vấn đề:
- Chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế khá cao, nhưng chất lượng, hiệu quả, cạnh tranh chậm.
- Cải cách hành chính chậm, nhiều vướng mắc.
- Đấu tranh chống tham nhũng chưa đồng đều, nhất là trong quản lý đất đai, đầu tư XDCB, đặc biệt là nhà công sở trong vụ nhà ở thuộc sở hữu nhà nước.
Thủ tướng cám ơn những chất vấn giám sát của ĐBQH. Những vấn đề trên nằm trong 3 nhóm nhiệm vụ mà Chính phủ xác định là trọng tâm công tác trong năm 2007 và sắp tới là: Bảo đảm tốc độ phát triển kinh tế cao và bền vững, số lượng gắn liền với chất lượng; Đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, để thực sự là khâu đột phá cho sự phát triển của đất nước; Kiên quyết thực hiện các biện pháp phát triển kinh tế khác.
Về ý kiến chất vấn của ĐBQH hỏi vì sao tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhưng chưa chất lượng, chưa bền vững, vì sao tốc độ tăng GDP dự kiến là 8,2%, tuy là cao nhưng vẫn thấp hơn 2005 là 8,43%? Chính phủ đã có văn bản trả lời, trình bày tổng hợp, Thủ tướng đề cập 2 ý kiến:
Thứ nhất, trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, số lượng gắn liền chất lượng, cạnh tranh, là mục tiêu yêu cầu rất cao và rất khó. Thời cơ lớn nhưng thách thức không nhỏ, Vì vậy, để thực hiện được yêu cầu phải có quá trình phấn đấu bền vững, thực hiện đồng bộ các biện pháp, trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh. Do đó phải:
- Hoàn thành thể chế chính sách KT-XH XHCN, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng,
- Kiện toàn nâng cao hiệu lực bộ máy nhà nước quy hoạch và chính sách phát triển, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực
- Phát triển nhanh giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ để 2 lĩnh vực là khâu đột phá nâng cao năng suất, hiệu quả, chất lượng sản phẩm.
Thực trạng năng suất lao động của nước ta hiện nay, nếu tính riêng chỉ số lao động đã qua đào tạo hết năm 2006 mới đạt 27%. Dự kiến 2007, đưa lên con số là 30%, chỉ tiêu đến 2010 là 40% lao động qua đào tạo. Trong khi đó, các nước đang phát triển ngay trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, lao động qua đào tạo đạt 50 và trên 50%. Các nước phát triển cao đạt con số: Hầu hết lao động đều đã được qua đào tạo.
Năng suất chất lượng hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào khoa học công nghệ. Theo phân tích của Bộ KH-ĐT, yếu tố khoa học công nghệ tác động khoảng 23-27%, các nước phát triển cao là 80-90%, các nước đang phát triển là 50-60%... Do đó, tăng trưởng cao, phát triển bền vững phải phấn đấu đồng bộ, lâu dài.
ĐBQH có nêu nhận định của UBKTNS QH cho rằng, tăng trưởng kinh tế thì yếu tố vốn là 60% có đúng hay không? Thủ tướng cho rằng nhận định này cơ bản là phù hợp.
Vấn đề cụ thể thứ hai, vì sao tốc độ tăng GDP dự kiến là 8,2%, tuy là cao nhưng vẫn thấp hơn 2005 là 8,43%? Có mấy nguyên nhân trực tiếp như sau: năm 2005, GDP tăng đạt đỉnh cao nhất trong 9 năm trước đây, để vượt qua năm có mức tăng trưởng cao nhất rất là khó. Các tốc độ tăng trưởng của cả 3 khu vực là nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ đều thấp hơn năm 2005. Chẳng hạn, nông nghiệp năm 2005 tăng 4%, năm 2006 chỉ tăng 3,23%. Lý do: Dịch rầy nâu, vàng lùn, lùn xoắn lá có ở 21 tỉnh thành, gây thiệt hại 900.000 tấn lúa, tương đương 2.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tuy chúng ta kiềm chế được dịch H5N1 nhưng đàn gia cầm vẫn chưa phục hồi so với năm 2005. Hai yếu tố chính này, cùng một số thiên tai khác làm tăng trưởng ở khu vực nông nghiệp giảm 0,77%.
Khu vực công nghiệp, giá trị sản xuất tăng khá cao, 19,6%, nhưng GDP tính ra vẫn thấp hơn 2005. Có mấy lý do trực tiếp như: năm 2005, dầu thô chúng ta khai thác 18,5 triệu tấn, nhưng năm 2006, chúng tôi kiểm tra lại thì thấy đạt 17,1 triệu tấn, tính ra là 1.300 tỷ đồng. Bên cạnh đó, nhà máy phân đạm Phú Mỹ phải dừng sản xuất 3 tháng để bảo dưỡng, mất khoảng 160.000 tấn phân đạm Urê; rồi do các yếu tố khác như nắng hạn, thiếu nguyên liệu sản xuất...
Về dịch vụ thì cũng giảm hơn so với năm 2005, trong đó có một lượng khách du lịch từ Trung Quốc giảm hẳn do chính sách của bạn.
Tuy quy mô kinh tế lớn hơn, nhưng chỉ tiêu tăng trưởng 8,2% cũng hết sức khó khăn, đòi hỏi trong tháng còn lại phải nỗ lực rất lớn. Nếu không đạt 8,2% thì cũng phải đạt 8,14 - 8,15%.
Nhân đây, tôi cũng xin kiến nghị Quốc hội: là chúng ta chỉ nên xác định chỉ tiêu mức tăng trưởng GDP của năm 2007 là 8,2 - 8,5%, vì chỉ tiêu này xuất phát từ thực tiễn tình hình năm 2006. Còn trong điều hành, chúng tôi sẽ cố gắng mức tăng cao nhất có thể.
ĐBQH có nêu cải cách hành chính còn chậm, nhiều vướng mắc, gây phiền hà cho người dân. Chính phủ sẽ làm gì?
Thủ tướng: Quán triệt Nghị quyết ĐH 9 của Đảng, Chính phủ xác định cải cách hành chính là trọng tâm, thường xuyên, đã tiến hành sơ kết giai đoạn 1. Cải cách hành chính trên 4 mặt: Thể chế, thủ tục hành chính, cán bộ công chức, nền hành chính công.
Cải cách hành chính có những chuyến biến tích cực, những nhìn chung vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của nhân dân, hạn chế sự phát triển của đất nước. Cải cách hành chính cần được tiến hành nhanh hơn, để thực sự là khâu đột phá cho sự phát triển nhanh, bền vững...
Chính phủ đề cập các giải pháp thực hiện có hiệu quả, đồng thời Ban cán sự Đảng của Chính phủ đã thực hiện đề án nâng cao hiệu quả bộ máy nhà nước. Nếu T.Ư thông qua nghị quyết này sẽ là động lực mới, có ý nghĩa quyết định trong công tác cải cách hành chính. Chính phủ sẽ tăng cường phân cấp mạnh, giảm tối đa thủ tục phiền hà, thực hiện công khai trong XDCB, quản lý đất đai, tài sản công, quy hoạch, công tác cán bộ... Chính phủ đang tiếp tục chỉ đạo, kiểm tra, yêu cầu các cấp, ngành, cơ quan hành chính niêm yết công khai toàn bộ điều kiện, quy trình thủ tục giải quyết công việc của dân, nhất là trong thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giao đất, thu hồi đất, nộp thuế, hoàn thuế, công chứng, thủ tục hải quan...
Thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành, thực hiện kiểm tra, thanh tra công vụ để phát hiện, xử lý nghiêm các cán bộ công chức không thực hiện, gây khó khăn cho người dân. Đây là việc làm cụ thể, nhưng thiết thực, đáp ứng yêu cầu chính đáng của người dân. Thủ tướng mong ĐBQH giám sát việc thực hiện chủ trương này.
Về vấn đề thu thủy lợi phí:
Thủ tướng khẳng định: Trong những năm qua, thành tựu phát triển kinh tế đã góp phần đáng kể trong việc cải thiện đời sống nhân dân. Nhưng phải thẳng thắn nhìn nhận, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, nông thôn và người dân là đối tượng được hưởng lợi ít nhất. Sắp tới đây, khi đã là thành viên WTO, hội nhập kinh tế sâu rộng, kinh tế nông thôn dễ bị tổn thương và thua thiệt. Vì vậy, việc chăm lo phát triển sản xuất của người dân ở nông thôn là chủ trương ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước. Tập trung thực hiện ở các mặt:
- Đầu tư kết cấu hạ tầng, KT-XH ở nông thôn: điện, viễn thông, trường học, trạm xá...
- Tăng cường GD-ĐT ở nông thôn
- Khuyến khích đưa khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp.
- Khuyến khích DN đầu tư sản xuất kinh doanh và hoạt động dịch vụ ở nông thôn.
- Giải quyết vấn đề bức xúc về văn hóa - xã hội, môi trường ở nông thôn.
Thủ tướng chủ trương các bộ ngành chức năng phải rà soát, giảm tối đa đóng góp của người dân. Trên tinh thần đó, Chính phủ rất quan tâm đến vấn đề thủy lợi phí. Nếu thu đủ thì cũng khoảng 1.200 tỷ, năm nay thì ước 800 tỷ. Chính phủ đã thống nhất giao Bộ Tài chính chủ trì tính toán phương án miễn giảm thủy lợi phí trong năm 2007, tinh thần là giảm tối đa.
Vấn đề quy hoạch treo: Thủ tướng nêu mấy ý kiến: quy hoạch treo là có thật, đây là hạn chế - yếu kém của Thủ tướng Chính phủ và chính quyền các cấp. Để khắc phục thực trạng này, tháng 10-2006, Chính phủ đã ban hành NĐ xây dựng quy hoạch và quản lý quy hoạch và sẽ nghiên cứu nâng lên thành luật. Đồng thời Chính phủ cũng yêu cầu chính quyền địa phương rà soát lại những quy hoạch trong thẩm quyền của mình để đến năm 2010 có thể giải quyết dứt điểm.
Nhóm nội dung thứ ba mà ĐBQH chất vấn: Đại biểu có nêu đấu tranh chống tham nhũng chưa đồng đều, Thủ tướng thấy cần có giải pháp như thế nào?
Thủ tướng nhấn mạnh: T.Ư Đảng đã có NQ về chống tham nhũng, QH đã có Luật chống lãng phí và thực hành tiết kiệm... Đến nay, các địa phương đều đã có kế hoạch thực hiện Luật chống lãng phí và thực hành tiết kiệm, cho nên, nhiệm vụ hiện tại của chúng ta là phải thi hành quyết liệt. Nói đi đôi với làm. Cán bộ, người đứng đầu phải thực sự là người gương mẫu, và chịu trách nhiệm cao nhất với địa phương mình, cơ quan mình về vấn đề này. Ai không thực hiện được phải xử lý nghiêm.
Một khía cạnh khác, là phải xử lý nghiêm những người chỉ biết hô hào chống tham nhũng, lãng phí ở những nơi khác, trong khi tại địa phương mình thì để xảy ra tình trạng đó mà không đề ra giải pháp giải quyết, hoặc có tiếp tay. Chúng tôi cũng đề nghị QH tăng cường giám sát nhiệm vụ trọng tâm này.
Tôi tin tưởng rằng với quyết tâm của Chính phủ và nhân dân cả nước, nạn tham nhũng, lãng phí nhất định sẽ bị đẩy lùi.
Chất vấn của ĐB Đỗ Trọng Ngoạn (Bắc Giang): Vấn đề những thiệt hại to lớn trong các dự án treo, nguyên nhân trách nhiệm, cách xử lý cũng cố tình "treo", gây thiệt hại cho nhà nước. Việc nhân dân có yêu cầu thu lại phần vốn thiệt hại từ các dự án treo. Và vấn đề tăng giá điện, sẽ kéo theo việc tăng giá các mặt hàng khác. Đó có phải là việc tăng bất khả kháng hay không?
Thủ tướng: Phát triển phải có quy hoạch, từ trước ta toàn theo tư duy của nền kinh tế tập trung bao cấp, cần phải đổi mới theo kinh tế thị trường. Trong quá trình thực hiện, việc quy hoạch có thể không sát, không khả thi, không có điều kiện thực hiện, hoặc được hiểu là quy hoạch treo. Chính phủ nghiêm túc kiểm điểm, chỉ rõ mặt được và chưa được, ai làm sai phải xử lý, sai đến đâu xử lý đến đó
Về vấn đề rút ruột vốn trong XDCB: Trách nhiệm nhà nước là quản lý, xây dựng các bộ luật, nghị định, thông tư để quản lý tốt hơn, chính phủ kiên quyết xử lý những sai phạm nêu thanh tra ra.
Việc tăng giá điện cũng phải vận hành theo cơ chế thị trường, theo tình hình hiện nay điện đang lỗ hơn 3.000 tỷ đồng, nếu tiếp tục năm 2007 sẽ lỗ hơn 4.000 tỷ, do tình trạng mua cao bán thấp. Phương án tăng theo nguyên tắc: Không bao cấp tràn lan, không bao cấp cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh; có trợ giúp hợp lý cho hộ nghèo và khu vực nông thôn.