Chính phủ liên bang chuyển ngày một nhiều công việc nhạy cảm này ra bên ngoài, đồng thời giữ kín chi tiết sử dụng các đối tác làm việc theo hợp đồng. Chính vì vậy mà các chuyên gia tình báo, kể cả ở cấp chính phủ, đã lên tiếng quan ngại về sự buông lỏng quản lý đối với ngành kinh doanh này.
Ngày 14.5,2007 tại một hội nghị ở bang Colorado do Cơ quan Tình báo Quốc phòng (Defense Intelligence Agency) tổ chức, Chính phủ Mỹ lần đầu tiên tiết lộ: Hơn 70% ngân sách điều tra mật của chính phủ được chi cho các hợp đồng tư nhân. Nếu tính một năm ngân sách chi cho hoạt động này là 48 tỉ USD, thì các công ty tư nhân Mỹ đã ngốn gần 34 tỉ USD.
Bà Terri Everest, một nhân vật cao cấp của Văn phòng Giám đốc Tình báo (Office of the Director of National Intelligence - DNI) - phát biểu trong bài thuyết trình của mình: "Chúng tôi không thể do thám... nếu chúng tôi không mua", gián tiếp khẳng định sự phụ thuộc của cộng đồng tình báo Mỹ với khu vực tư nhân.
Theo số liệu của DNI, từ giữa thập niên 1990 đến năm 2005, tỉ lệ hợp đồng tư nhân trong lĩnh vực điều tra tình báo đã tăng 38%. Nếu nhìn vào số tiền, thì con số này sẽ ấn tượng hơn nhiều: trong khoảng thời gian ấy tiền trả cho các hợp đồng tăng gấp đôi, từ khoảng 18 tỉ USD (năm 1995) lên gần 42 tỉ (năm 2005).
"Đó là con số chấn động" - ông Steven Aftergood, Giám đốc Dự án "Government Secrecy" (Bí mật chính phủ) của Liên hiệp các nhà khoa học Mỹ (Federation of American Scientists), đồng thời cũng là một chuyên gia về ngân sách tình báo Mỹ, nói: "Con số ấy cho thấy sự chuyển đổi hoạt động do thám quan liêu thời Chiến tranh Lạnh sang một cái gì đó mới hơn, nơi lợi ích của các "nhà thầu" chiếm ưu thế".
Do chi tiết ngân sách do thám của Mỹ bí mật, nên xã hội Mỹ, thậm chí cả Quốc hội cũng không có khả năng tìm hiểu kỹ càng xem các bên được thuê nhận tiền như thế nào, số tiền đó được chi vào những công việc gì, có hiệu quả đến mức nào? Ông Aftergood và các chuyên gia khác cảnh báo rằng tình trạng thiếu minh bạch sẽ tạo điều kiện cho tham nhũng.
Báo chí Mỹ cũng đưa ra con số của một vài hợp đồng cụ thể. Chẳng hạn, hồi năm 2006 tờ Washington Post viết rằng "phần lớn nhân viên tại hai cơ quan là Trung tâm Quốc gia chống khủng bố và Cơ quan Phản gián đặc nhiệm (CIFA) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ đều là nhân viên hợp đồng" (tại CIFA có đến hơn 70%). Mới đây, các cựu nhân viên CIA cho hay gần 60% nhân lực của CIA là nhân viên hợp đồng.
Tuy nhiên, nếu chỉ các con số thống kê đơn thuần thì không phản ánh được đầy đủ bức tranh "outcoursing" (gia công) thâm nhập vào nhiều lĩnh vực của cộng đồng tình báo, nhiều nhiệm vụ và dịch vụ mà trước đây chỉ dành riêng cho các nhân viên nhà nước, thì nay được giao cho dân sự.
Dữ liệu này cũng được chuyển đến tay Cơ quan An ninh Quốc gia (National Security Agency - NSA) và có thể là một trong những nguyên nhân khiến DNI vận động Quốc hội Mỹ thông qua dự luật "quyền bất khả xâm phạm" đối với các công ty làm ăn với NSA từ năm 2002 đến nay. Các bên nhận thầu còn cung cấp những công cụ hợp tác để giúp các chi nhánh duy trì liên lạc với nhau, đồng thời cũng cung cấp các công cụ an ninh để bảo vệ mạng lưới tình báo khỏi sự soi mói từ bên ngoài.
(còn tiếp)
Long Giang lược dịch