Những biện pháp siết chặt sẽ được bổ sung vào các quy định tổng thể đang được quốc hội xem xét. Theo đề xuất mới của Tổng thống Obama, các NH sẽ bị giới hạn quy mô bằng cách hạn chế việc hợp nhất. Các NH lớn cũng bị hạn chế sở hữu, đầu tư hoặc tài trợ cho các quỹ đầu cơ hoặc các quỹ CK tư nhân hay bất kỳ công cụ đầu tư rủi ro nào khác vì lợi ích riêng.

Đề xuất mới cũng cấm các NHTM mua bán các tài khoản của chính mình, một nghiệp vụ thường được gọi là kinh doanh độc quyền. Kế hoạch trên, do ông Paul Volker, cố vấn kinh tế của Nhà Trắng và là cựu Chủ tịch NH Dự trữ Liên bang (FED) đề xuất.

“Mặc dù hệ thống tài chính hiện nay đã khoẻ mạnh hơn so với một năm trước đây, nhưng vẫn hoạt động dưới cùng hệ thống quy tắc từng khiến chúng suýt bị sụp đổ”, Tổng thống Obama nói sau cuộc gặp với ông Paul Volcker. “Người đóng thuế Mỹ sẽ không bao giờ bị bắt làm con tin một lần nữa bởi những NH lớn mà chính phủ không dám để chúng sụp đổ”.

Bên cạnh những quy định mới, Tổng thống Barack Obama dự kiến sẽ công bố thứ thuế mới áp dụng với các NH Mỹ được chính phủ ứng cứu. Thuế này được đưa ra để thu lại 117 tỉ USD mà người Mỹ đóng thuế có thể bị mất do cứu các NH trong giai đoạn khủng hoảng tài chính.

Kế hoạch áp thuế này được đưa ra trước mùa báo cáo tài chính ở Wall Street. Hiện chưa rõ các biện pháp tính thuế, nhưng các báo cáo cho thấy, chính quyền sẽ tính phí cho các NH dựa trên tài sản hoặc lợi nhuận của họ, chứ không nhắm tới các khoản tiền thưởng trả cho các chuyên viên như đang được thực hiện ở Anh và Pháp. Các quan chức Mỹ cho hay, kế hoạch này sẽ áp dụng đối với các NH có tài sản trị giá ít nhất là 50 tỉ USD.

Những biện pháp mới nhất của Tổng thống Mỹ đã ngay lập tức khiến thị trường phản ứng tiêu cực. CP của hàng loạt các NH lớn như Goldman, JP Morgan, Citigroup Inc., Bank of America Corp, đã mất 4% trong ngày giao dịch cuối tuần trước ở New York, khiến cho chỉ số tài chính S&P 500 giảm 3%, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10.

Ông David Viniar, chuyên gia tài chính của Goldman gọi đề nghị mới của ông Obama là “phi hiện thực”. “Người ta dựng lên các thể chế và thiết lập luật lệ khiến cho hệ thống tài chính thoái lui 10 năm. Đây là điều rất khó”, ông Davis nói.

Phát biểu tại Nhà Trắng cuối tuần trước, Tổng thống Obama chỉ trích lãnh đạo các Cty tài chính là cử một “đội quân” vận động hành lang nhằm chống lại các nỗ lực của chính quyền trong việc cải cách hệ thống NH. Ông kêu gọi các lãnh đạo trong ngành tài chính hợp tác thay vì đối đầu. Tổng thống cũng tỏ ra cương quyết: “Nếu họ muốn chống đối, tôi đã sẵn sàng”.

Trước đó, hôm 21.1, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra quyết định chấm dứt các hạn chế đối với việc vận động chính trị của các DN lớn. Với phán quyết này, các nhóm lợi ích có thể tự do sử dụng những khoản tiền kếch xù vào các chiến dịch chống Tổng thống Obama. Các nhà phân tích cho rằng, các NH và Cty tài chính Mỹ có thể tự do sử dụng tiền để ủng hộ cho các ứng cử viên có lập trường phản đối những đề xuất mới của Tổng thống Obama. Điều này có thể dấy lên một cuộc chiến tốn kém trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào cuối năm nay.

Các biện pháp kiểm soát NH của Tổng thống được đưa ra khi nước Mỹ chuẩn bị diễn ra cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào cuối năm, trong bối cảnh các cử tri đang rất quan tâm tới những chủ đề như khôi phục kinh tế, lợi nhuận NH, tiền cứu trợ của chính phủ, tỉ lệ thất nghiệp 10% và thâm hụt liên bang lên tới 1,4 nghìn tỉ USD.