Chỉ cần một cú điện thoại đặt hàng từ sách cho mẫu giáo đến bậc ĐH, đến đúng "thân chủ" thâm niên, là có ngay cuốn "tổ hợp" xào xáo, dưới tên người chủ biên là hàng loạt PGS, TS... cùng đứng tên, muốn chức danh gì cũng được.
Mới đây nhất, TS Vũ Thế Hựu - nguyên Trưởng khoa Toán Trường CĐ Sư phạm TPHCM - lên tiếng về việc trên thị trường STK đang xuất hiện hàng loạt cuốn sách có ghi ông là tác giả, hoặc là chủ biên cùng với các tác giả khác, do NXB ĐH Quốc gia TPHCM cấp phép xuất bản, Cty Nhân Văn liên kết. Ông không hề biên soạn các cuốn trên, hoàn toàn không có trách nhiệm liên quan, và chưa bao giờ uỷ quyền cho NXB ĐH Quốc gia TPHCM thay ông xuất bản các ấn phẩm của mình.
Đó là loạt STK dành cho học sinh cấp THCS và cấp THPT, cụ thể là các sách: 500 bài tập tự luận và trắc nghiệm đại số 9 (tác giả: Vũ Thế Hựu - Hoàng Việt - Minh Đức); 615 bài tập tự luận và trắc nghiệm đại số 10 (TS Vũ Thế Hựu - Hoàng Việt - Minh Đức); 604 bài tập tự luận và trắc nghiệm hình học 10 (TS Vũ Thế Hựu - Hoàng Việt - Minh Đức); Giải bài tập trắc nghiệm hình học 11 (TS Vũ Thế Hựu); Giải toán trắc nghiệm lượng giác 11 (TS Vũ Thế Hựu); Phương pháp và hướng dẫn giải toán tự luận và trắc nghiệm hình học 11 (TS Vũ Thế Hựu); Giúp học tốt giải tích 12 (TS Vũ Thế Hựu - Hoàng Việt); Giúp học tốt hình học 12 (TS Vũ Thế Hựu - Hoàng Việt)...
Thế nhưng, khi bị chất vấn, một đại diện NXB ĐH Quốc gia TPHCM - lại phỏng đoán: "Có thể một số học trò của thầy Hựu soạn sách và để tên thầy đứng chung" và khẳng định: "Trách nhiệm tổ chức bản thảo và thực hiện các nghĩa vụ quan hệ với tác giả đều thuộc Cty Nhân Văn". Cách trả lời này là không thỏa đáng, vì chính NXB đứng ra chịu trách nhiệm pháp lý và thương hiệu của mình, lẽ ra phải đứng ra thẩm định tư cách tác giả để bảo vệ thương hiệu.
Đây chỉ là một ví dụ điển hình của việc tắc trách trong quản lý, thẩm định bản thảo của NXB, tạo nên cơn sốt mạo danh, "treo đầu dê, bán thịt chó" trên thị trường STK hiện nay.
Theo một nhà làm sách chuyên nghiệp thì 80% sách từ điển bỏ túi trên thị trường đều là hàng "xào", mà tác giả không dám đứng tên, không ghi cả họ, chỉ là một cái tên 2 chữ để đánh lừa học sinh.
TS Huỳnh Công Thái cho biết, anh cũng là "nạn nhân" khi được "đứng tên" một loạt sách toán lớp 12 và ĐH, nhưng không hề viết cuốn nào trong số đó và không kiểm soát được việc tên mình vì sao xuất hiện hàng loạt như vậy.
Vấn đề là ở chỗ, tình trạng mạo danh này vẫn tiếp diễn, nếu NXB không đứng ra chịu trách nhiệm, hay Cục Xuất bản vẫn không nghiêm tay đưa ra mức phạt. Theo TS - luật sư Nguyễn Vân Nam, trong trường hợp TS Hựu nói trên, đó là hành vi vi phạm quyền nhân thân.
Do đó, ông Hựu có thể khởi kiện ra toà, và có thể tiến hành theo hai khả năng: Vẫn cho phép phát hành sách, nhưng phải trả một khoản phí do sử dụng tên và học vị của ông Hựu để in sách; hoặc tiến hành ngừng ngay tức khắc các cuốn sách mang tên ông Hựu mà ông không đồng ý phát hành. Ngoài ra, nội dung vụ việc này còn có thể giải quyết theo Luật Cạnh tranh.