Thị trường đi trước vĩ mô

TTCK VN hai tháng gần đây đã có những diễn biến rất lạc quan sau một kỳ suy giảm khá dài. Vậy theo ông đâu là những nguyên nhân cơ bản và điều đó thể hiện kỳ vọng gì của thị trường?

- Theo đánh giá của tôi, có hai nguyên nhân cơ bản. Thứ nhất, thị trường đã giảm quá mạnh và chạm đáy và thứ hai quan trọng hơn là tâm lý của NĐT về một kênh đầu tư hiệu quả nhất. Những kênh đầu tư song song như vàng và BĐS đã chậm lại và suy giảm.

BĐS hầu như đã đứng từ đầu năm và không có thanh khoản. Dòng tiền mong chờ những kênh đầu tư khác. Trong khi đó kênh CK lại có những tin tức vĩ mô tốt hỗ trợ, lại đúng lúc giá giảm quá sâu đã thu hút được sự chú ý của dòng tiền đầu tư.

Thực tế đa số NĐT trên TTCK vẫn đang chờ đợi cơ hội nên khi thấy lượng tiền đổ vào tăng mạnh thì cũng tham gia trở lại.

Một thời gian giảm sâu, thị trường gần như mất thanh khoản nhưng gần đây mỗi phiên giao dịch lại lên tới cả ngàn tỉ đồng giá trị. Vậy ông đánh giá quy mô luồng vốn chảy vào CK thế nào?

Tôi nghĩ lượng tiền sẵn sàng đầu tư vẫn rất lớn. Chúng ta thấy rằng có những chuyển biến vĩ mô rất tích cực. Đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI vào nhiều kỷ lục, tức là NĐTNN đánh giá nền kinh tế VN đã bắt đầu ổn định.
Rồi nguồn kiều hối nhiều. Ngoài ra, tiềm lực của NĐTTN vẫn còn rất mạnh. Tôi cho rằng không đáng lo về nguồn lực, chỉ cần có một kênh đầu tư hiệu quả là nguồn lực đó sẵn sàng tìm đến.

Trong giai đoạn đầu của đợt phục hồi vừa qua, dòng tiền tìm đến với những DN làm ăn hiệu quả, ít bị tác động của lạm phát. Tuy nhiên với sự khởi sắc của TTCK, dòng tiền lại tìm đến những DN thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Vậy tại sao lại có sự chuyển hướng đó?

- Sự khởi sắc của thị trường nói chung hướng sự chú ý của NĐT đến những CP thuộc lĩnh vực này. Khi thị trường suy giảm đầu năm, các DN đầu tư tài chính phải trích lập dự phòng lỗ. Nhưng khi TTCK ấm lên, NĐT kỳ vọng đó sẽ là những khoản được hoàn nhập vào lãi.

Điều này có một phần tâm lý. Tuy nhiên, thực tế có vẻ họ đã kỳ vọng hơi quá. Về vĩ mô, các biện pháp của CP đang có hiệu quả nhưng vẫn còn nhiều dấu hiệu chưa tích cực trước mắt và NĐT nên có sự lựa chọn cẩn trọng.

Tôi nghĩ rằng cuối 2008 GDP tăng trưởng khoảng 6,5% và nếu tốt hơn có thể lên đến 7%. Thực tế từ giờ đến cuối năm các ngành tiêu thụ bán lẻ, sản xuất hàng tiêu dùng vẫn sẽ hoạt động tốt và 3 tháng cuối năm là thời kỳ trọng điểm. Cho dù có những khó khăn về lạm phát nhưng lĩnh vực tiêu dùng vẫn là cơ bản.

Những tác động của chính sách thắt chặt tín dụng sẽ là công cụ để kiểm chứng chất lượng của DN. Nhưng nếu là DN làm ăn có tính toán, có kinh nghiệm thì DN sẽ có kế hoạch với luồng tiền dự trữ cho hoạt động sản xuất. Đó cũng là bản lĩnh của ban điều hành. Chỉ những DN có sức đề kháng kém mới gặp khó khăn lớn.

Ông Bùi Văn Quang. ------------------------------------------------------------------------------ (*) Ông Bùi Văn Quang từng là chuyên gia tài chính cao cấp tại Sony Net (2004 - 2007), chuyên gia tư vấn tài chính cao cấp tại Morgan Stanley (1999 - 2004). Ông Quang đã được đào tạo nghiệp vụ tại Sở GDCK New York. Ông đã tham gia vào nhiều dự án của Morgan Stanley và đảm nhiệm việc nghiên cứu, tư vấn cho khách hàng.

Do đó, NĐT khi lựa chọn DN phải hết sức cẩn trọng. Những tiêu chí đầu tư nên rất cơ bản: DN có hoạt động hiệu quả không, nhất là trong những giai đoạn khó khăn nhất. Sản phẩm dịch vụ của họ trên thị trường như thế nào và nhất là ban quản trị DN đó có đủ trình độ để lèo lái DN, đưa DN bứt lên hay không.

Hai quan ngại

Với những số liệu mới nhất, dường như các biện pháp kiềm chế lạm phát đã phát huy tác dụng. Điều đó có tạo nên sự tin tưởng cho ông đối với triển vọng của thị trường?

- Cảm giác cá nhân của tôi, trong những tháng đầu năm, chúng ta có những lúng túng do thiếu kinh nghiệm và thiếu quyết đoán. Ngược lại những tháng gần đây tôi lại đồng tình với các chính sách rất chính xác được đưa ra.

Tôi nghĩ rằng Chính phủ đã nghe và thực hiện những tư vấn xác đáng. Tôi tin rằng nền kinh tế năm 2009 sẽ có những chuyển biến tích cực. Những căn cứ rất hiển nhiên.

Thứ nhất là sự phát triển kinh tế vẫn rất tốt. FDI vẫn vào chứng tỏ sự tin tưởng của giới đầu tư. Thứ hai, tăng trưởng sản xuất vẫn mạnh, XK vẫn đạt giá trị cao tức là các DN vẫn giữ được thị trường.

Đó là hai yếu tố quan trọng nhất để chúng ta tin tưởng vào triển vọng sắp tới. Cuối năm nay tôi nghĩ thị trường nếu vượt qua 2 yếu tố: Nợ xấu liên quan đến BĐS và khả năng thanh khoản trong các NH thì sẽ ở trong giai đoạn tích lũy ổn định.

Ông đánh giá mức độ lo ngại với hai vấn đề đó như thế nào?

- Với năng lực thanh khoản của các NH, vừa qua họ bị dính vào BĐS và CK nhiều. Nếu những tháng cuối năm họ có thể giải quyết được thì TTCK sẽ có triển vọng đi lên. Ngược lại, sẽ rất khó khăn.

Lợi nhuận của NH sẽ giảm xuống vì lãi huy động suất cao cộng với hạn chế tăng trưởng tín dụng. Đó là điểm đáng lo ngại. Hiện CP chọn ưu tiên kiềm chế lạm phát và áp dụng thắt chặt tín dụng.

Tuy nhiên, tôi cho rằng nên nới hạn mức này vì tăng trưởng tín dụng phải được quản lý do từng NH, tổ chức tín dụng. Dù vậy thực tế cũng có nhiều tổ chức tín dụng vừa qua được thành lập vội vàng, ban điều hành quản trị không tốt nên mức tăng trưởng tín dụng quá nóng đến rủi ro.

Về vấn đề nợ liên quan đến BĐS, theo đánh giá cá nhân của tôi thì giống như một cái gai rất nguy hiểm cho hệ thống NH. Những đổ vỡ thường đi từ nhỏ tới lớn.

Những tổ chức tín dụng nhỏ, chất lượng quản trị kém sẽ dễ tổn thương và kéo theo những rắc rối khác. Hiện trạng khủng hoảng nhà đất tại Mỹ hiện cũng vậy. Những NHTMCP có liên quan cần có những giải pháp để tránh tình trạng này.

Nếu vấn đề nợ xấu liên quan đến BĐS được xì hơi từ từ và các NH có kế hoạch giải quyết mà khả năng NH chịu đựng được thì vấn đề sẽ không đáng lo ngại. Với một nền kinh tế phát triển thì những vấn đề này không phải quan ngại mà chỉ là dự báo và đánh giá. Nền kinh tế có nhiều lĩnh vực chứ không riêng tài chính và bất động sản.

Tuy nhiên với TTCKVN hai lĩnh vực này chi phối  rất lớn. Do đó nếu hai lĩnh vực này có vấn đề sẽ tác động đến cả thị trường.

Xin cảm ơn ông!