Phải chấp nhận thôi. Hai nhân vật nữ lúc về già, đều buộc phải thế, sau nhiều chiêm nghiệm phiền muộn, và quá nhiều cay đắng.

Gửi đi khuyến cáo này, tác giả có vẻ ưa một lối viết thoang thoảng luận đề. Nhưng sao thế này, độc giả là tôi lại bỗng nhớ những truyện từng đọc, từng thích của Trường: "Bụi trên lá tường vi", "Bỗng nhớ người dưng"... và bâng khuâng tự hỏi: Khi nhà văn đã muốn một cái viết mới, người đọc có nhất thiết phải thay đổi niềm yêu mến cũ không?
Nguyễn Thị Minh Thái

Bà Phương nằm úp mặt vào tường không muốn nhìn thấy những người xung quanh. Người thoạt bước vào tưởng trên chiếc giường bà đang nằm chỉ là mớ chăn gối bùng nhùng.

Bà Phương ốm lai rai mấy năm nay, nhưng ba trận liên tiếp gần đây thì ốm so ốm rụi, ốm tơi bời khói lửa. Đầu óc, tim, thận, tất tật của người đàn bà trải qua nửa thế kỷ chiến đấu đã quá đau đớn, mỏi mệt và chán nản. Nhiều khi bà ao ước cái chết tới, mang bà đi cho được nhẹ nhàng.

* * *

Nhưng lúc nãy, câu chuyện ở giường bên vọng đến, khiến bà lại ao ước sống. Nếu khoẻ lại, việc đầu tiên, cho ranh ấy một đòn quyết tử. Láo hết mức, láo hết sức, láo không để đức cho con vậy phải đánh, đánh cho chừa. Bà Phương mở mắt nhìn vào vách tường bệnh viện mà tưởng tượng ra con ranh đó.

Trần Thị Trường Nghề nghiệp: Nhà báo. Hội viên Hội nhà văn Việt Nam. Những tập truyện ngắn đã xuất bản: "Bâng khuâng", "Hoa mưa", "Thời gian ngoảnh mặt", và tiểu thuyết "Lời cuối cho em". Đã nhận được một số giải thưởng của Liên hiệp Các hội Văn học Nghệ thuật toàn quốc và Hội Nhà văn Việt Nam về truyện ngắn.

Con ranh vừa được nhắc đến trong câu chuyện của người giường bên với dăm ba người mới tới. Vậy là nó luôn đứng án ngữ trước mặt bà, nổi danh hơn bà. Có nó ắt không có bà. Bà vẫn thầm nhắc, nghĩ như thế là ghen tức, là đố kỵ, là thế giới không phát triển được, là... xấu. Nhưng, không thể không nghĩ, nhất là con ranh đó đã từng ước... cho bà chết đi, đã từng nói bà là một cản trở lớn... Đồ chết tiệt. Bằng tuổi con bà, là học trò của bà, chính bà dìu dắt cưu mang...

Huyết áp tăng vùn vụt khiến bà choáng váng. Thầy thuốc đã bảo ở tuổi này phải biết quên đi mọi sự, chỉ nghĩ điều tốt mới mong khỏi bệnh. Thiền sư cũng khuyên, cuộc đời vô thường, từ bi hỉ xả, không chấp mới an, tự nhiên như nhiên mới là điều tốt. Nhưng, xin lỗi bác sĩ, xin lỗi thiền sư, nếu quý vị bị học trò mình qua mặt thì xử sự thế nào, cứ chẳng nhảy xếch hơn tôi ấy à. Chí ít cũng phải cho nếm một bài học sâu sắc, nhớ đời rồi có thiền mới thiền, có tha mới tha chứ lại. Bà Phương đặt một viên thuốc xuống dưới lưỡi.

*  * *

Hoa bằng lăng rộ tím, những tán bàng mướt xanh làm những con phố trở nên dễ chịu. Chưa bao giờ gió mùa đông bắc thổi giữa mùa hè nhưng năm nay nó làm không ít người già đi viện, trẻ con nghỉ học vì bệnh sợ tiêu chảy cấp, gia súc nhiều vùng lở móng long mồm, chỉ có bọn con trai con gái đang xoan là cứ phơi phới cả lên. Chúng trình diễn chỗ này, thi thố chỗ kia, không công khai đại trà thì cũng úp mở blog. Bọn trẻ bây giờ quá tự tin.

N. là một đứa trong đó. Sinh ra trong nghèo khó, bố mẹ N. bỏ nhau vì nghèo, không nuôi nổi con. N. vừa học đại học vừa làm gia sư kiêm ôshin, không có tiền mua sách vở được bà Phương giúp đỡ.

N. chăm học. Càng học càng thấy cái vị trí bục giảng của bà Phương là điều đáng mơ ước. Con mắt ngưỡng mộ của N. đã lọt tầm nhìn của bà Phương. Từ ấy bà Phương để tâm nhiều hơn đến N. Điểm cũng cao hơn mà sách tặng cũng nhiều hơn.

Bà Phương còn nói "Cô yêu em như con, em là niềm tự hào của cô". N. cảm động. Cô không biết bà Phương có ý chọn cô làm cánh tay nối dài của mình.

Cô tỏ lòng biết ơn với bà Phương chẳng khác mẹ đẻ, giặt giũ quần áo, cơm nước, lau nhà, dạy tiếng Anh cho các con bà như một lao động thực thụ trong nhà.

Tốt nghiệp điểm ưu, N. có học bổng đi cao học ở Châu Âu. Khi N trở về, thầy trò mừng mừng tủi tủi. "Em nhớ cô quá". "Cô cũng vậy, mong tin em, mấy lần định tự mua vé xin visa sang thăm em nhưng rồi công việc của trường bận rộn, kinh khủng...".

"Cô vẫn thế, chẳng già tí nào, 5 năm rồi ạ!". "Còn em, ngày càng đẹp ra. Đã có ai chưa? Bây giờ cô và em sẽ thành một êkíp tốt. Công cuộc hôm nay đòi hỏi cải cách lớn...".

* * *