Hôm cùng nhà văn Nguyễn Quang Sáng đi Kiên Giang mới biết. Bến phà Xẻo Rô-Tắc Cậu đông nghẹt người, đây là con đường duy nhất đến với U Minh. Phương tiện để qua con sông này đủ: phà, canô, xuồng chèo, xuồng máy... nhà người dân hai bên bờ rất đơn sơ, mái tôn vách cũng tôn, nhiều nhà lợp lá.
Trên phà, gió sông thổi mát rượi, ông Nguyễn Quang Sáng bảo: "Giờ thì thuyền bè tấp nập vậy, chứ chiều đến các cô gái xuống cầu, giặt giũ, tắm sông, gánh nước mang về nhà, vui lắm". Thế rồi nhìn những lớp lục bình đang nở hoa tím nhàn nhạt trôi trên sông, đang vui vậy lại thấy ông thoáng buồn.
Rừng U Minh đã có hàng trăm năm tuổi, chủ yếu là cây tràm bạt ngàn xanh ngắt. Giao thông chính là những con kênh, nước luôn ngầu đỏ. Người dân nơi đây, người bảo rằng đỏ là do dễ cây dớn, cây choại thôi ra loại chất gì đó, vậy là khỏi đun nấu, cứ khát vục tay đưa vào miệng bụng dạ chả đau đớn gì.
Nguyễn Quang Sáng đã dành cả tuổi trẻ nơi đây, nhất là trong thời kỳ chiến tranh ác liệt nhất, địch ta xen lẫn trong rừng. Có ông Tấn nào đó độc đáo tới mức nấu cơm bằng cách mò gốc củi mục kê lên trên mặt nước dùng bổi đốt khô làm bếp. Rồi đổ gạo chừa một lóng tay để đổ nước, niềm chặt nắp soong, nhìn khói biết cơm chín, khô hay nhão. Ông cũng từng ở bìa rừng, bờ kênh, đốt lửa nướng rùa, nướng cá, nhậu cho tới tối mịt. Những tiếng hú lan dài trên bờ nước, một lời hẹn hò có khi chẳng được đáp lại!
Ông kể có tình ý với một cô y tá, nhưng vây vo mãi cũng không chạm được bờ môi. Mãi mới lý giải được là do cô phải lòng một người, lại ở bên kia chiến tuyến! Do địch ta xen kẽ vậy, anh chàng này bị thương, cô bắt rồi chăm sóc, dần dà thương mến. Hôm kỷ luật cô, chỉ huy đơn vị nói vậy, khi biểu quyết cũng có cánh tay ông giơ lên. Cô lặng lẽ rời đồng đội ngay buổi chiều tà hôm đó.
Theo âm lịch, tháng sáu nước quay, tháng bảy nước nhảy lên bờ, rồi tháng chín nước chan đồng, rồi nước rút, thì mùa gió chướng lại về. Ông nói sẽ chuẩn bị sức khoẻ, mùa gió này đi tìm cho bằng được cô ấy, bởi lẽ trong ông bấy lâu vẫn còn day dứt! Mà đề tài chiến tranh vẫn còn nhiều phía để ông khai thác. Sẽ có một mùa gió chướng thổi la đà khắp cả vùng U Minh, không riêng gì đất, mà nghĩ đến cuộc tìm kiếm này lòng ông cũng mịn trở lại.