Sinh thời, Chủ tịch Tôn Đức Thắng có hai người con gái ruột là bà Tôn Thị Hạnh và bà Tôn Thị Nghiêm. Năm 1946, tại Hà Nội, Bác Tôn đã nhận hai thiếu nữ Nam Bộ quê ở Bà Rịa-Vũng Tàu là Ngọc Quang và Tuyết Dung làm con nuôi.

Chiều 17.8.2008, trong căn nhà khiêm nhường nằm trong con hẻm đường Bùi Đình Tuý, quận Bình Thạnh, TPHCM, bà Ngọc Quang kể: "Năm 1945, tôi 18 tuổi, tham gia sinh hoạt Thanh niên tiền phong ở địa phương. Đầu năm 1946, do hoạt động phong trào tích cực, tôi được ra Hà Nội học tập và được điều về Phòng liên lạc Nam Bộ do đồng chí Nguyễn Văn Cái phụ trách. Hai người con gái của ông Cụ là chị Nghiêm và chị Hạnh làm việc tại đây. Thương tôi mồ côi cha từ năm lên 10, xa mẹ từ nhỏ, thương Tuyết Dung nhỏ tuổi đã dám xa gia đình theo bộ đội, ông Cụ nhận cả hai chúng tôi làm con nuôi.

Sau đó, tôi được theo bác sĩ Trần Hữu Nghiệp - lúc đó là Tổng thanh tra Quân y toàn quốc - làm công tác chăm sóc thương - bệnh binh. Cuối năm 1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông Cụ, hai chị Nghiêm, Hạnh rời thủ đô lên chiến khu Việt Bắc; tôi theo đơn vị sơ tán khỏi Hà Nội. 10 năm sau, làm ở Bệnh viện Việt-Xô tại Hà Nội, tôi mới có dịp gặp lại ông Cụ. Sau đó, ông Cụ viết giấy gửi các cơ quan có trách nhiệm làm thủ tục để tôi được mang họ Tôn. Hai cụ thương yêu tôi và Tuyết Dung, không phân biệt con nuôi, con đẻ".

Anh Nguyễn Thanh Bình - con trai thứ của bà Ngọc Quang, hiện là một trong số cán bộ lãnh đạo của Tập đoàn Dệt - May VN - nhớ lại: "Những năm sáu mươi, ba đi bộ đội xa nhà, thứ bảy, chủ nhật nào, má cũng đạp xe chở chúng tôi lên nhà 35 Trần Phú thăm ông bà, chơi với các con của dì Hạnh, dì Nghiêm. Ông thường trò chuyện, thăm hỏi chuyện học tập, hôm nào có bánh kẹo, trái cây ông lại phân chia cho mỗi đứa một chút. Những lần xe đạp của má tôi hỏng, ông lấy hòm đồ nghề, tự tay chỉnh sửa xe cho bà.

Với chúng tôi, Bác Tôn là một người ông. Ông rất đỗi hiền từ". Bà Quang nhớ lại: "Ngày 8.5.1972, Bình 18 tuổi, xung phong nhập ngũ. Thương con gầy yếu, có lần, tôi lên tâm sự với ông Cụ. Ông Cụ khuyên nhủ tôi phải động viên Bình vượt khó khăn hoàn thành nhiệm vụ. Cụ viết cho Bình một lá thư và gửi cho Bình 20 đồng, nhờ tướng Tô Ký - Tư lệnh Quân khu 3 - chuyển giúp. Lá thư là nguồn lực động viên Bình hăng hái lên đường, phấn đấu tu dưỡng và theo Bình suốt những năm tháng làm lính thông tin Quân đoàn 1. Hiện, bản gốc của bức thư chúng tôi đã gửi tặng cho Bảo tàng Tôn Đức Thắng - TPHCM".

Bà Quang nói: "Ông Cụ sống chân thành, thương người, sống rất giản dị, tiết kiệm. Bác sĩ Trần Hữu Nghiệp - người được Nhà nước giao trọng trách chăm sóc sức khoẻ cho ông Cụ - có nói, sau Bác Hồ, Bác Tôn là vị lãnh tụ có nhu cầu ăn uống, kiểu cách ăn uống giản dị, tiết kiệm nhất mà cũng hiệu quả nhất cho sức khoẻ. Sinh thời, có lần ông Cụ nói với chúng tôi, các con đừng bao giờ tơ hào những gì không phải do sức lao động mình làm ra; sống phải trở thành người hữu ích cho xã hội. Bao năm qua, nhớ lời ông Cụ dạy, gia đình chúng tôi gắng giữ nếp nhà truyền thống, sống thanh bạch, thanh thản, không bon chen, chạy theo danh lợi vật chất, trở thành người hữu ích đóng góp cho xã hội".

* Khánh thành Khu lưu niệm mở rộng Chủ tịch Tôn Đức Thắng Ngày 20.8, tỉnh An Giang tổ chức khánh thành KLN mở rộng với việc trưng bày, tái hiện nhiều hiện vật có liên quan mật thiết đến cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Tôn. Đây không chỉ là một quần thể kiến trúc văn hoá đậm đà truyền thống dân tộc, mà thông qua sự bài trí còn thắp sáng lên trong lòng người dân nơi đây và khách tham quan bài học lịch sử sâu sắc về một con người bình dị, nhưng vĩ đại của dân tộc VN: Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Lục Tùng * An Giang: Nhiều hoạt động mừng 120 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng Chiều 18.8, tại phòng triển lãm Hội Văn học-Nghệ thuật (VHNT) tỉnh, tỉnh An Giang khai mạc triển lãm ảnh về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hoá - thể thao chào mừng kỷ niệm 120 năm Ngày sinh của Chủ tịch Tôn Đức Thắng diễn ra trong 4 ngày (18-21.8). Ngoài chương trình này, còn có các chương trình biểu diễn của Đoàn nghệ thuật quần chúng Trung tâm VHTT tỉnh Bình Thuận, chương trình biểu diễn của Đoàn nghệ thuật dân tộc Chăm đến từ huyện Tân Châu tại sân khấu ngoài trời Công trường Trưng Nữ Vương, Giải việt dã nông dân tỉnh lần thứ VI và hội thi hoa lan, cây kiểng; công diễn các tiết mục đoạt giải trong Hội thi tiếng hát quê hương Bác Tôn 2008, chương trình văn hoá, nghệ thuật đặc biệt do các giọng ca tên tuổi trong tỉnh và TPHCM biểu diễn... Ngày 18.8, tại TP.Long Xuyên, Hội VHNT An Giang cũng đã tổ chức tổng kết, phát thưởng cho 5 tác giả đoạt 11 giải cao nhất tại kỳ thi ảnh nghệ thuật kỷ niệm 120 năm Ngày sinh của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, trong đó tay máy trẻ Nguyễn Hoàng Nam (thị xã Châu Đốc) chiếm 7 giải thưởng.  L.T