TS Chu Phạm Ngọc Sơn cùng BS Tạ Thị Lan - Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM đã đưa ra một số lời khuyến cáo...

Ăn thực phẩm nhiễm melamine cao, trong thời gian dài sẽ dẫn tới sự tích tụ melaminee trong cơ thể gây sỏi thận hoặc sỏi bàng quang, nặng hơn có thể suy thận. Nghiên cứu trên động vật, chưa thấy chứng cứ tác động của melamine đối với gene. Cơ chế gây ung thư bởi melamine dừng ở mức độ gián tiếp (do sỏi thận, sỏi bàng quang gây viêm và dẫn tới tăng sinh tế bào và tạo khối u).

Người ta sử dụng mức độ dung nạp an toàn cho cơ thể mỗi ngày để đánh giá mức độ an toàn cho cộng đồng. Dựa vào một số nghiên cứu trên động vật, Cục Thực - Dược phẩm Mỹ ước tính mức độ dung nạp an toàn cho cơ thể mỗi ngày (tolerable daily intake, hay TDI) của melamine là 0,63mg/kg thể trọng/ngày. Cần lưu ý là mức độ này được ước tính dựa trên kết quả nghiên cứu về tác động của melamine đối với động vật chứ chưa phải trên người, đặc biệt là đối tượng trẻ nhỏ.

Riêng đối với trẻ nhỏ (trẻ ở giai đoạn còn sử dụng nguồn sữa là thức ăn chính) cũng là thời điểm chức năng thận của trẻ chưa hoàn chỉnh. Vì vậy, nếu nguồn sữa bị nhiễm melamine thì trẻ càng nhỏ, nguy cơ nhiễm độc cũng như mức độ nguy hiểm càng cao và dễ gây tử vong.

Dấu hiệu nhiễm độc melamine giai đoạn đầu rất khó nhận biết. Chỉ được nhận dạng khi đã hình thành sỏi thận. Lúc này, trẻ có thể có những triệu chứng sau: Kích thích, khóc hoặc đau khi đi tiểu; tiểu ít hoặc không tiểu được, thậm chí đi tiểu ra máu. Ngoài ra, có thể kèm theo các dấu hiệu nhiễm trùng tiểu: Sốt, tiểu đục, tiểu gắt, mệt mỏi, biếng ăn, chậm tăng cân, cao huyết áp; và về lâu dài sẽ dẫn đến suy thận.

Vậy, người lớn có bị tác động bởi melamine? Câu trả lời là có. Nếu liên tục ăn phải nguồn thực phẩm ô nhiễm melamine quá giới hạn và trong thời gian dài, melamine sẽ tích tụ trong cơ thể dẫn đến tạo sỏi thận, sỏi bàng quang, suy thận.

Người lớn sử dụng nhiều loại thực phẩm, hơn nữa chức năng cơ quan bài tiết đã hoàn thiện, nên mức độ nhiễm melamine và mức độ nguy hiểm ít hơn nhiều so với trẻ em. Ví dụ: Nếu mức độ dung nạp an toàn cho cơ thể mỗi ngày (tolerance daily intake, hay TDI) của melamine là 0,63mg/kg thể trọng/ngày thì 1 người lớn 50kg mỗi ngày có thể dung nạp được 31,5mg melamine.

Nếu melamine trong sữa tại Việt Nam được phát hiện là 6.000ppb - tức là 6mg/kg sữa bột (thông tin từ TT Dịch vụ phân tích thí nghiệm TPHCM ngày 25.9.2009) thì một người một ngày uống 2 ly sữa (400ml) sẽ tiêu thụ 0,3mg melamine vào cơ thể. Mức này chỉ bằng 1/100 mức độ dung nạp an toàn của FDA đưa ra.