Việc đóng cửa Vedan, liệu ảnh hưởng thế nào đến việc làm thu nhập công nhân?

- Thực ra công nhân Vedan không ảnh hưởng nhiều vì quy luật thị trường lao động hiện rất mở cửa. Họ có tay nghề nên dễ dàng được nhận ở các DN khác. Thực ra đóng cửa để khắc phục sự cố môi trường chứ không phải đóng cửa để di dời nhà máy. Sau này Vedan khắc phục đăng ký lại như nhà máy mới thì hoạt động trở lại. Vì vậy với công việc, thu nhập của công nhân, sẽ có Luật Lao động điều chỉnh. 

Có thông tin xử lý hình sự Vedan, trách nhiệm của địa phương ra sao?

- Thực ra ở đây có hai vế của vấn đề. Vedan vi phạm cố tình tránh thực hiện quy trình xử lý môi trường, và thải thẳng ra sông và vi phạm Luật Hình sự. Chứ không phải vi phạm các bước vận hành theo trình tự thông thường của quản lý môi trường. Vedan tránh né như vậy nên những quan trắc, kết quả kiểm tra, phạt chỉ có giá trị đối với hệ thống công khai thôi, chứ nếu biết mà phạt thì làm gì còn tồn tại hệ thống ngầm đó đến giờ.  

Trước khi mở cửa thu hút đầu tư tỉnh đã lường trước được sự việc này nghiêm trọng đến mức nào?

- Lúc đó Vedan là đơn vị tiên phong vào tỉnh, tiêu thụ nông sản, giúp nông dân tiêu thụ nông sản tại chỗ. Lúc đó tiêu thụ nông sản là bức xúc, khoai mì không có đầu ra ở huyện Long Thành, Tân Thành. Lấy mục tiêu tiêu thụ nông sản là chủ yếu. Có nghĩ đến hậu quả môi trường nhưng nghĩ Vedan là đơn vị lớn không lẽ đánh đổi thương hiệu thế này.

Từ năm 1997 nhiều nhà khoa học có đề tài nghiên cứu khoa học đã xác định ô nhiễm báo động khu vực sông Thị Vải, trong đó xác định nguồn thải ra từ Vedan. Họ nói rằng không cần bắt quả tang bởi đã xác định được những bằng chứng như vậy. Sao tỉnh không tìm giải pháp ngay từ lúc đó?

- Chính vì vậy mà bây giờ là cái lo của tỉnh. Nếu đóng cửa Vedan mà tình hình tiếp tục ô nhiễm thì sao? Cái hậu của Vedan là cái gì?. Ý tưởng khoa học rất hay nhưng phải cụ thể hoá bằng  pháp lý. Nếu tôi đặt tình huống sau Vedan mà môi trường tiếp tục ô nhiễm thì sao, bởi tôi biết nhiều đơn vị cũng vi phạm.

Trách nhiệm địa phương thế nào trong vụ Vedan gây ô nhiễm môi trường?

- Chuyện này khó lắm. Chúng tôi làm mọi cách rồi. Sở TNMT cũng được giao kiểm tra, khảo sát đánh giá môi trường trước khi hoạt động cũng làm hết cách. Nhưng Vedan gian dối quá siêu như thế thật là khó. Nếu biết có như thế ai dại gì cấp phép, để rồi lĩnh hậu quả và giờ phải xử lý quá trình tồn tại  hoạt động của nhà máy.

- Xin cảm ơn ông.