Cứ ngỡ sự kiện tăng giá này có cơ hội để ngư dân "phóng thích" đàn cá quá cỡ đang thoi thóp theo cái hầu bao còm cõi của chủ... Vậy mà, cá nguyên liệu vẫn cứ xuất ao nhỏ giọt, ngư dân vẫn ngóng chờ và khước từ cơ hội ngàn vàng ấy.
Nếu so sánh giá thời điểm tháng 6 ở mức 14.500 đồng/kg với giá dao động từ 16.500 - 17.000 đồng/kg hiện nay, ngư dân sẽ thoát được nỗi ám ảnh lỗ lã, và cũng là tín hiệu lạc quan cho việc phấn đấu hoàn thành sản lượng xuất khẩu sản phẩm cá tra năm 2008 là 500.000 tấn, với giá trị trên 1,3 tỉ USD. Nhưng nếu tính đúng, đủ suốt 3 tháng ngóng chờ giá, đàn cá trong ao đã ngốn của chủ không biết bao nhiêu là tiền của cho chí phí lãi suất ngân hàng, dịch bệnh, nhân công, hệ số thức ăn...
Và dĩ nhiên, giá thành của 1kg cá tra nguyên liệu tăng cao đến nỗi ngư dân không phấn khích với mức giá mà các DN xuất khẩu thuỷ sản chào mua. Ao cá vẫn treo và sẽ kéo theo thảm cảnh "treo máy" ở các nhà máy chế biến.
Theo thống kê của VASEP, 6 tháng đầu năm, cá tra xuất vào 102 thị trường với sản lượng 263 ngàn tấn từ 168 DN. Nhưng trong đó chỉ có 60 DN trực tiếp chế biến và xuất khẩu (chiếm tỉ lệ 93% sản lượng). Còn khoảng hơn 100 DN (chiếm tỉ lệ 7% sản lượng và giá trị ) chỉ thuần mua bán... đã đẩy đến tình trạng cạnh tranh về chất lượng, giá cả. Như thị trường Mỹ, chỉ có 2 DN vào được, thì đã có một DN "khuyến mãi" bằng hình thức mua 10 gói, tặng 1 gói. Chính giá xuất khẩu quá thấp đã tạo sự ngờ vực.
Sau sự cố catfish và chống bán phá giá cá da trơn ở thị trường Mỹ "nổi đình, nổi đám", thương hiệu cá tra VN được toàn cầu biết đến, các DNVN đã nắm bắt được cơ hội có một không hai. Từ số doanh nhiệp xuất khẩu cá tra ban đầu chỉ đếm trên đầu ngón tay, từ chỉ có vài quốc gia biết đến cá tra qua nhãn hiệu catfish, để rồi 3 năm sau có đến hàng trăm DN xuất khẩu cá vào thị trường của hơn 100 quốc gia, nhanh chóng đưa con cá tra dân dã lên hàng "đế ngư" của thị trường thuỷ sản thế giới...
Một mình một chợ, cứ ngỡ rằng con cá tra VN tha hồ vẫy vùng, thả sức mang ngoại tệ về góp phần làm giàu cho đất nước...Giữa lúc giá nhiều loại cá fillet trên thị trường thế giới tăng thì giá cá tra fillet VN lại giảm xuống thảm hại. Năm 2007, giá xuất bình quân là 2,5USD/kg, đến cuối tháng 6.2008, giá bình quân chỉ còn 2,31USD/kg, và nếu tính mức giá mà cả DN và người nuôi có lãi thì phải là 4USD/kg cá fillet. Khoảng cách này, mới ngày nào nằm trong tầm tay, còn bây giờ sao thấy xa vời vợi.
Tại cuộc họp Uỷ ban cá nước ngọt mới đây ở Cần Thơ, qua ý kiến của các DN chế biến và xuất khẩu thuỷ sản, cho thấy bản hoan ca hùng tráng của con cá tra ngày nào đang loạn nhịp. Có rất nhiều ý kiến đề xuất đầy tâm huyết như phải giữ cho được 6 chữ vàng "Công khai - minh bạch - dân chủ" ; hay 3 tăng: Hiệu quả - chất lượng - hợp tác; hoặc 3 giảm: Tranh giành - gian lận - lãng phí...
Cũng có giám đốc DN buột miệng kêu lên, đại ý: Chúng ta phải ngồi lại với nhau! Vâng, chỉ có ngồi lại với nhau mới tìm ra chìa khoá giải mã những vấn đề mấu chốt của con cá tra lận đận hiện nay. Bàn tròn thiện chí kéo các DN chế biến, xuất khẩu thuỷ sản xích lại gần nhau sẽ trở nên xa vời, nếu tất cả không đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.