Điện nhiễm nhiều thứ
Không chỉ có riêng Thái Nguyên và Tuyên Quang, cho đến nay, người dân tại nhiều địa phương khác như Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị hay Quảng Nam có lẽ chưa thể xóa bỏ nỗi ám ảnh về ảnh hưởng của điện trường cao thế đến cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày.
Hàng loạt những khiếu kiện, lo ngại và thắc mắc được gửi tới ngành điện và các cơ quan chức năng trong nhiều năm qua - theo đánh giá của Ban Kỹ thuật sản xuất (Tập đoàn Điện lực VN - EVN) - phần nhiều liên quan đến hiện tượng cảm ứng tĩnh điện (hay nhiễm điện) do các tuyến 220kV và 500kV gây lên các vật kim loại ở gần khu vực đường dây đi qua.
Ở các khu vực dân cư, mái tôn, dây phơi kim loại, ăngten là những vật dụng bị nhiễm điện nhiều nhất khi nằm trong hay gần hành lang lưới điện cao áp.
Sau các khiếu kiện của người dân nhiều địa phương, EVN, Cục Kỹ thuật an toàn công nghiệp (Bộ Công Thương) và các địa phương từng tiến hành hàng trăm đợt kiểm tra, khảo sát trên thực tế. Sau Quảng Nam, Thái Nguyên và Tuyên Quang, kết quả đợt kiểm tra rầm rộ gần đây nhất được tiến hành gần như liên tục tại trên 500 điểm dọc hành lang lưới điện 500kV và 200kV cho thấy, cường độ điện trường dọc lưới 220kV có giá trị thấp hơn giới hạn quy định và có 3/400 điểm dọc lưới 500kV vượt giới hạn cho phép.
Song sau rất nhiều cuộc khảo sát và áp dụng các biện pháp giảm thiểu, đến nay vẫn chưa có một kết luận khoa học nào chỉ ra mối liên quan cụ thể giữa tác động từ trường đến sức khỏe người dân hay các bệnh ung thư, thần kinh hay lao phổi - vốn dễ làm người dân sống dọc đường dây hoang mang.
Giải pháp dứt điểm
Khảo sát thực tế trước đây của Ban Kỹ thuật sản xuất (EVN) cho thấy, tình trạng nhiễm điện như phản ánh của người nhiều địa phương phần nhiều do các kết cấu kim loại trong nhà dân không được nối đất khi các tuyến đường dây cao áp 220kV hay 500kV đi vào vận hành. Các công trình vi phạm hoặc nằm trong hành lang an toàn lưới điện vì thế càng có nguy cơ bị nhiễm điện cao hơn bình thường.
Quản lý vận hành toàn bộ các tuyến cao áp 220-550kV trên địa bàn cả nước, TCty Truyền tải điện quốc gia (NPT) đang kiến nghị tổ chức thực hiện các biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng của điện từ trường, mà đặc biệt là hiện tượng cảm ứng tĩnh điện đối với đời sống người dân.
Các biện pháp từng được Bộ Công Thương thực hiện như hỗ trợ di dời người dân, lập giàn, lưới kim loại hay trồng cây ở khu vực cần thiết, TGĐ NPT Nguyễn Hà Đông cho biết.
Và trong lúc chờ đợi các giải pháp dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng, người dân nên tự bảo vệ mình bằng cách sử dụng các mái lợp, tường bao bằng vật liệu không cháy khi làm nhà dưới hành lang an toàn của lưới cao áp 220kV và đảm bảo khoảng cách chiều cao tới điểm thấp nhất của đường dây theo quy định (3m đối với đường 35kV, 4m đối với đường 66-110kV và 6m đối với đường 220kV).