Tiếp tục tìm hiểu tại đây, chúng tôi phát hiện hàng loạt sai phạm nghiêm trọng quy định về dự trữ quốc gia của Cty muối Bạc Liêu. 

Dối trên, nhập nhằng giá cả

Ngày 16.1.2007, Giám đốc Cty cổ phần muối và thương mại Bạc Liêu (gọi tắt là Cty muối Bạc Liêu) Lê Văn Đấu ký công văn số 5/CV-CTCP gửi Bộ NNPTNT, TCty Muối Việt Nam, Sở NNPTNT Bạc Liêu xin với các cơ quan này kiến nghị Chính phủ cho Cty muối Bạc Liêu mượn 706 tấn muối từ nguồn muối dự trữ quốc gia của TCty Muối Việt Nam - do Cty muối Bạc Liêu quản lý - với cam kết cuối năm 2007 sẽ hoàn trả vào lại vào kho đúng số lượng.

Nguyên nhân mượn muối trong công văn nêu rõ: "Do kết thúc vụ muối năm 2007 chỉ đạt 49.750 tấn, giảm 50% so với cùng kỳ, lượng muối tồn của năm 2006 trong dân hầu như không còn. Đầu năm 2007 xuất hiện áp thấp nhiệt đới, gây mưa trên diện rộng và thời gian kéo dài cho nên chưa vào vụ sản xuất. Từ đó mà nguồn cung cấp nguyên liệu thiếu trầm trọng, không đủ cung cấp cho chế biến thuỷ - hải sản, cá tôm, và tiêu dùng...". Lý do thứ hai mà Cty muối Bạc Liêu đưa ra là: Thời gian dự trữ quá lâu, muối xuống màu và chất lượng kém.

Tuy nhiên, thực tế năm 2006, Bạc Liêu không mất mùa muối nghiêm trọng. Số liệu của Cục Thống kê Bạc Liêu cho biết, vụ muối 2006-2007 toàn tỉnh Bạc Liêu thu hoạch 76.775 tấn. Con số điều tra của Sở NNPTNT Bạc Liêu, vụ muối năm 2006-2007 tổng lượng muối còn tồn đọng trong dân là 11.200 tấn. Cty muối Bạc Liêu cho rằng, muối để lâu bị xuống màu, chất lượng kém là hoàn toàn trái với căn cứ khoa học. Theo Sở NNPTNT Bạc Liêu, muối càng để lâu chất lượng càng tăng.

Như vậy, có thể khẳng định cả hai lý do mà Cty muối Bạc Liêu đưa ra để xin bán lượng muối dự trữ quốc gia là thiếu thuyết phục.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, thời điểm Cty muối Bạc Liêu xuất bán trên 640 tấn muối dự trữ quốc gia có giá 1.200 đồng/kg, cao gấp nhiều lần thời điểm mua vào nhập kho. Đến cuối năm 2007, hết hạn phải trả lại lượng muối dự trữ quốc gia theo cam kết, lúc này muối tăng cao lên đến trên 1.700 đồng/kg. Thời điểm tháng 8.2008 đã lên đến 2.000 đồng/kg và hiện nay chưa đến mùa muối, theo Chi cục Phát triển nông thôn Bạc Liêu, lượng muối trong dân hiện cũng không còn.

Chính vì vậy, Cty muối Bạc Liêu không thể mua muối để hoàn trả lại lượng muối dự trữ quốc gia, mà liên tiếp phát công văn xin trì hoãn với lý do hết sức ngớ ngẩn là: Bạc Liêu không có kho muối dự trữ quốc gia. Làm việc với báo chí, ông Nguyễn Thanh Hoà - Phó Giám đốc Cty muối Bạc Liêu - cho rằng: Chừng nào có kho thì tự khắc chúng tôi sẽ mua muối nhập vào, các anh khỏi phải lo (?!).

Nợ dự trữ quốc gia, bao giờ trả?

Hơn hai năm trời, tại vùng muối lớn nhất ĐBSCL không có muối dự trữ quốc gia theo quy định. Nguyên nhân được Cty muối Bạc Liêu lý giải: Không có kho nên chẳng có muối. Tuy nhiên tại Bạc Liêu, từ lâu kho muối dự trữ quốc gia vẫn tồn tại. Nó chứa trên 640 tấn muối mà chính Cty muối Bạc Liêu xin mượn lượng, đảo hạt vào tháng 1.2007.

Xin nhắc lại CV số 5/ CV-CTCP - ghi ngày 16.1.2007 xin mượn lượng, đảo hạt muối dự trữ quốc gia - do Giám đốc Cty Lê Văn Đấu ký - ghi rất rõ: "Đến vụ muối năm 2007 sẽ đảm bảo mua nhập vào kho đúng số lượng trên để dự trữ tiếp tục, đồng thời bảo quản lượng muối cũng được tốt hơn".

Rõ ràng, không có kho muối thì lấy đâu Cty xuất đến trên 640 tấn và lấy đâu Cty cam kết đảm bảo mua nhập vào kho đúng số lượng. Mặt khác, tại biên bản làm việc giữa Cục Chế biến nông - lâm sản nghề muối - thuộc Bộ NNPTNT - được xác lập vào ngày 28.11.2007 tại Cty muối Bạc Liêu, ghi rõ "Bắt đầu xuất đổi hạt ngày 15.2.2007, kết thúc vào ngày 18.5.2007. Tổng lượng muối xuất 642,899 tấn. Muối xuất đổi hạt để Cty sản xuất muối iốt phục vụ tiêu dùng. Hiện tại kho không còn muối". Như vậy, tại Bạc Liêu không có chỗ để dự trữ muối quốc gia, thì lấy đâu Cục Chế biến nông - lâm sản và nghề muối xác định "kho không còn muối"?

Ông Nguyễn Thanh Hoà - Phó Giám đốc Cty muối Bạc Liêu - khẳng định: Hiện nay lượng muối dự trữ quốc gia cũng chưa tính tới. Chừng nào có kho mới tính đến chuyện mua muối trả lại số muối đã mượn. Ông Hoà cũng biện minh cho việc chậm trễ này, với hàng loạt lý do: Không có kho; việc xây dựng kho muối dự trữ quốc gia tại xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải gặp nhiều khó khăn.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, đến tháng 6.2007 Cty muối Bạc Liêu mới xúc tiến việc thành lập kho dự trữ quốc gia tại Long Điền Tây, huyện Đông Hải, Bạc Liêu (kho này hoàn toàn khác với kho hiện hữu của Cty có từ lâu nay).

Đúng là hiện nay, một kho độc lập với tên gọi đầy đủ theo dự án là Kho muối dự trữ quốc gia tại Gò Cát, xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu, do TCty Muối Việt Nam làm chủ đầu tư vẫn chưa hoàn thành. Tuy nhiên, không vì vậy mà lượng muối mượn trên 642 tấn muối thuộc muối dự trữ quốc gia không được hoàn lại.

>> Trả nợ bằng tiền dự trữ quốc gia