CN có lý của họ là vì miếng cơm manh áo nên sẵn sàng "đầu quân nơi nào có thu nhập ổn định hoặc cao hơn"; các doanh nghiệp (DN) đang đau đầu vì chuyện thiếu hụt LĐ, nhưng vẫn chưa có phương cách can thiệp hữu hiệu...
Nhảy việc vì cuộc sống
CN Nguyễn Thị Tiến đang làm việc cho Cty chế biến xuất khẩu thuỷ sản Camimex (Cà Mau) có thu nhập trung bình hàng tháng gần 1 triệu đồng đã chính thức nói lời chia tay với Cty này để sang Cty chế biển thuỷ sản Minh Phú (Cà Mau) vì mức thu nhập nơi làm mới cao hơn 200.000 đồng.
Lý giải, CN Nguyễn Thị Tiến cho biết: "Tôi cũng chẳng muốn như vậy đâu, nhưng vì cuộc sống trong thời giá đắt đỏ này, thêm 200.000 đồng/tháng không phải là chuyện nhỏ".
LĐ sang làm việc ở nơi mới, chỗ làm cũ muốn giữ chân nên các chế độ về phụ cấp thôi việc, mất việc không được hưởng theo quy định. Thậm chí có người làm việc trên 10 năm, đến khi nghỉ việc chỉ nhận được trợ cấp một lần 1 triệu đồng. Hầu hết CN làm việc ở khâu lột tôm là LĐ thời vụ, nên nghỉ việc không có chế độ, người LĐ cũng không thể kiện đòi bồi thường.
Không riêng gì các nhà máy, XN chế biến thuỷ sản, DN tư nhân tại Cà Mau mà cả những Cty nhà nước, tình trạng nhảy việc cũng xảy ra thường xuyên. Ngay như Trung tâm Khuyến ngư tỉnh Cà Mau vừa chịu mất 2 kỹ sư giỏi do không đáp ứng được nhu cầu thiết thân cuộc sống của họ.
Doanh nghiệp đau đầu
Đặc thù của nghề chế biến thuỷ sản là tính mùa vụ rất cao. Những tháng cao điểm, cần đến vài ngàn CN, nhưng khi hết mùa vụ công việc ít, DN không thể nuôi nổi số lượng lớn CN này. Họ chấp nhận CN nhảy việc, dù rằng biết ảnh hưởng rất lớn đến tình hình SXKD của Cty. Để bù vào lượng CN hao hụt này, đầu tháng 8.2008 Cty Camimex thông báo tuyển 400 CN, Cty chế biến xuất khẩu Minh Phú (Cà Mau) tuyển 300 CN, nhưng cho đến nay chỉ tuyển được 200 và 100 CN.
Trước thực trạng trên, Cty Camimex cho người đến các vùng quê để tuyển LĐ, đồng thời hợp đồng với Sở GTVT Cà Mau thuê xe đưa rước. Những LĐ này được Cty cho biết là lượng LĐ dự phòng, khi nào cần thì xuống rước về Cty làm việc. Hiện tại Cty có trên 200 CN không thường xuyên như thế.
Bà Nguyễn Thị Tuyết, Tổng GĐ Cty cho biết: "Tuyển LĐ trong thời buổi này rất khó, nhất là LĐ có tay nghề cao. Chúng tôi làm công việc này chỉ lấp chỗ thiếu thốn LĐ và cũng để tiết kiệm chi phí phải trả lương cho LĐ thời vụ vốn đã quá nhiều".
Để giữ chân NLĐ, Cty chế biến thuỷ sản Cadovimex Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân (Cà Mau) ngoài chế độ lương, thưởng, Cty phụ cấp làm việc ca 3 và quà cho CN vào các dịp lễ tết. Thu nhập của CN không nhiều (trung bình 1,5 triệu đồng), nhưng nhờ sự quan tâm của Cty nên CN an tâm làm việc.
Đào tạo gắn với việc làm - bài học hoài chưa thuộc
Theo Sở LĐTBXH Cà Mau, công tác đào tạo LĐ hiện nay không theo kịp nhu cầu của nhà tuyển dụng. Một thời gian dài, các trung tâm dạy nghề chỉ quanh quẩn với các lớp: Cắt may, sửa chữa máy nổ, hàn, điện gia dụng... Những học viên sau khi học xong vào các nhà máy, xí nghiệp những nơi này phải đào tạo lại do không đáp ứng được nhu cầu; máy móc thực hành của các trung tâm quá lạc hậu, trong khi dây chuyền công nghệ của các nhà máy đã hiện đại.
Ông Lê Thanh Tòng, Phó GĐ Sở LĐTBXH Cà Mau thừa nhận: "Hiện nay các trung tâm dạy nghề chưa bắt kịp nhu cầu các nhà tuyển dụng. Từ đầu năm đến nay toàn tỉnh Cà Mau đào tạo nghề cho trên 8.000 người, nhưng trong số này có rất ít người tìm được việc làm đúng với ngành nghề được đào tạo. Nguyên nhân do nội dung đào tạo quá giản đơn, trong khi nhu cầu của các nhà tuyển dụng đối với LĐ có tay nghề thật sự ngày càng cao".
Về phía nhà tuyển dụng LĐ, bà Nguyễn Thị Tuyết, Tổng GĐ Cty Camimex đề xuất: Thường các DN có nhiều khâu, mỗi khâu cần lượng LĐ với tay nghề khác nhau. Từ trước đến nay, chưa có trung tâm dạy nghề nào đến khảo sát nhu cầu LĐ của Cty. Chính vì vậy Cty cứ tuyển, trung tâm cứ dạy, chẳng bao giờ gặp nhau được!
Đào tạo nghề phải gắn với việc làm và nhu cầu sử dụng LĐ - ai cũng biết, nhưng đáng tiếc chỉ mới làm đậm ở diễn đàn, các buổi hội thảo, hội nghị mà thôi...!