Nơi đây, năm 1947, đã xảy ra cuộc thảm sát đẫm máu của thực dân Pháp trên cầu Mỹ Trạch, hơn 300 người bị thiệt mạng. Sự kiện bi thương ấy là dấu ấn luôn nhắc nhở các thế hệ ở vùng đất này dù đi đâu, làm việc ở đâu cũng nỗ lực phấn đấu vì quê hương. Vừa qua, thôn Mỹ Trạch được công nhận là Làng văn hoá.

Mỹ Thủy là xã trung du của huyện Lệ Thủy. Vùng đất giàu truyền thống cách mạng và tinh thần hiếu học. Từ xa xưa, nhiều vị tiền bối nho học xuất thân từ mảnh đất này. Làng Mỹ Trạch bây giờ có 312 hộ với gần 1.500 nhân khẩu, 83,4% hộ dân đạt danh hiệu "Gia đình văn hoá", có đội văn nghệ, các câu lạc bộ, trạm truyền thanh... Mỹ Trạch cũng giống nhiều làng quê khác của huyện Lệ Thủy, lễ hội chung của bà con vùng này là "Hội đua thuyền trên sông Kiến Giang" đã thành một sinh hoạt văn hoá đặc trưng của mỗi người dân Lệ Thủy.

Mỹ Trạch có "Chi hội Khuyến học", với 100% số hộ đóng góp cho việc học chữ, học văn hoá. Với những điều kiện đó, làng Mỹ Trạch mới đây đã tổ chức lễ đón nhận danh hiệu "Làng văn hoá" của huyện. Sự nghiệp giáo dục ở xã Mỹ Thuỷ đã góp phần đổi thay diện mạo quê nhà, và đó là điều dễ hiểu bởi chất văn hoá làng quê thanh lịch, tinh thần hiếu học và nỗ lực vì sự học ở mỗi xóm thôn, mà làng Mỹ Trạch là một ví dụ.

Giáo dục ở Mỹ Thủy được đánh giá là "chuẩn... trong nhiều chuẩn mực của tỉnh Quảng Bình. Nơi đây, việc duy trì số lượng học sinh tới lớp, giữ vững chỉ số phổ cập đạt mức cao của huyện. THCS Mỹ Thủy là một trong 4 xã của huyện Lệ Thủy đạt phổ cập THCS sớm, vững chắc từ năm 2002.

Mỹ Thuỷ hiện tại còn nhiều khó khăn, điều đáng quý là nhận thức và đầu tư phát triển cho "giáo dục và nếp sống văn hoá làng quê" của chính quyền địa phương luôn là tiêu chí ưu tiên trong chính sách phát triển địa phương và được bà con ủng hộ. Đó cũng là nét văn hoá dễ nhận biết khi về Mỹ Thủy.