Theo báo cáo của Chính phủ trước QH về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm 2008 thì giá tiêu dùng trong tháng 4.2008 đã tăng 21,42% so với tháng 4.2007.
TS Nguyễn Đức Kiên - Uỷ viên thường trực UBKT của QH (ảnh) đã trả lời báo chí về vấn đề này.
* Theo ông thì Chính phủ nên xử lý như thế nào trước tình hình biến động giá cả của thị trường thế giới sau ngày 30.6, ngày mà hiệu lực tạm thời chưa tăng giá các mặt hàng thiết yếu của Chính phủ hết hiệu lực?
- Theo tôi nên đẩy kịch bản ngày 30.6 đó lên sớm hơn một tý. Bởi vì đằng nào với tình huống như thế thì rồi chúng ta cũng phải bỏ, không giữ được giá nữa thì bây giờ chúng ta chọn theo phương án những mặt hàng nào liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội thì chúng ta có thể giữ, còn những mặt hàng như điện chẳng hạn, nếu chúng ta cảm thấy giá điện thấp quá thì chúng ta có thể tăng, ví như chúng ta chỉ giữ 100 số đầu, còn lại từ 101 chúng ta phải tăng bởi vì chúng ta chỉ ưu tiên cho những người có thu nhập thấp và đảm bảo an sinh xã hội.
Hoặc như giá xăng chẳng hạn, nếu trong tình trạng bây giờ đang có thẩm lậu xăng qua biên giới như thế thì chúng ta phải bỏ ngay giá xăng hiện tại, vì trong kinh tế thị trường, khi lợi nhuận đến 30% thì kiểu gì đối tượng buôn lậu cũng làm. Nếu không dùng biện pháp hành chính để ngăn được thì mình sẽ chuyển lại giá xăng như giá thị trường, tránh bù lỗ, lấy tiền Chính phủ định bù lỗ xăng để bù lỗ cho cái khác.
Cái khác nữa cần quan tâm đến là khoảng 42,75% lương thực, thực phẩm là yếu tố quyết định đến chỉ số CPI (chỉ số giá tiêu dùng). Nếu muốn giữ chỉ số này thì Chính phủ phải có động tác là trước tình hình nông nghiệp hiện nay gia súc, gia cầm đang bị dịch bệnh như thế, chúng ta có thể nhập một loạt thực phẩm về điều tiết thị trường, bán với giá có thể ổn định được thị trường, nhưng không ảnh hưởng đến người nông dân nuôi gia súc, gia cầm.
Vấn đề thứ hai, nếu ổn định được giá lương thực, thực phẩm thì cơ bản chúng ta sẽ kìm được lạm phát.
* Có nghĩa là Chính phủ cần phải nhìn thẳng vào tình hình giá cả trên thị trường hiện nay và có biện pháp kịp thời hơn là chờ đợi đến hết tháng 6?
- Chắc chắn Chính phủ cũng đã có các phương án sau ngày 30.6, thế nhưng theo tôi thì nên đẩy lên sớm đi để tránh tình trạng sốt giá như hiện nay, rồi các doanh nghiệp, cá nhân làm công tác phân phối, bán lẻ ở khâu cuối lợi dụng để trục lợi. Nếu để ý có thể thấy, tại một số tỉnh ở miền Tây đã có tình trạng người ta bắt đầu đi gom hàng và chờ đến khi giá lên.
Nhìn lại giá ximăng tăng trong thời gian qua là một điều rất bất hợp lý. Trong lúc Chính phủ giảm đầu tư công, giảm toàn bộ đầu tư xây dựng cơ bản thì giá ximăng lại lên, đấy là một điều mà đứng về mặt kinh tế thị trường phân tích thì thấy có điều bất hợp lý và chỉ có thể giải thích bằng đầu cơ xuất hiện trong đó thôi.
* Nếu đẩy các biện pháp này lên sớm quá thì liệu doanh nghiệp và người dân có sốc không?
- Không sốc. Bởi vì bây giờ giá cũng đã lên rồi mà. Bản thân người dân cũng đã phải chịu giá cao rồi. Thà chúng ta đẩy lên đúng như giá nó đang có và chúng ta hỗ trợ người dân thông qua giá lương thực, thực phẩm thì có phải là tốt hơn không.
* Ông dự tính chỉ số lạm phát của Việt Nam năm nay ở vào khoảng bao nhiêu phần trăm?
- Trên thực tế sẽ có hai vấn đề, một là chỉ số lạm phát mong muốn, và một là chỉ số lạm phát xảy ra trên thực tế. Tôi thì mong muốn nó chỉ ở vào mức 18 - 20% thôi nhưng trên thực tế nếu nó vượt qua con số này thì mình cũng phải chấp nhận. Bởi vì quy luật của nền kinh tế nó là như thế.
Nhưng cái mà chúng ta cần quan tâm là với sự lạm phát chung như thế thì Chính phủ làm gì để đảm bảo an sinh xã hội. Số lạm phát cao hay thấp không thành vấn đề. Vấn đề là người dân bị ảnh hưởng như thế nào trước sự lạm phát ấy. Nếu bây giờ chúng ta cứ căn ke nhau quá về con số lạm phát trong khi cả thế giới người ta đang chịu thì cũng không đúng.
- Xin cảm ơn ông!
>> VND đang trượt giá, có tiền nên làm gì?
>> Không có chuyện "hy sinh" thị trường chứng khoán!
>> Thủ tướng chỉ đạo chống đầu cơ, tăng giá các mặt hàng thiết yếu
>> Chính sách lãi suất kỳ lạ