Nhiều dấu hiệu cho thấy lãi suất ngoại tệ có thể sẽ giảm, nhưng lãi suất VND sẽ không giảm đồng loạt.
Thuận lợi với USD
Tiếp theo BIDV, ngày 14.7 vừa rồi NHCT VN (Vietinbank) cũng chỉ đạo hệ thống giảm lãi suất cho vay USD từ 10%/năm xuống còn 9,5% và 9,8%/năm tùy kỳ hạn. Có thông tin vài NH nữa cũng hạ lãi suất cho vay USD. Tuy nhiên, mức giảm này cũng rất "ví dụ" vì tính ra chỉ giảm từ 0,2%-0,5%/năm so với mức lãi suất hiện hành.
Một số NHTMCP khác cũng đang cân nhắc việc giảm lãi suất kinh doanh ngoại tệ vì hiện nguồn vốn ngoại tệ của nhiều NH đã tăng đáng kể, vài NH cho biết có dấu hiệu "ứ" nguồn vốn ngoại tệ.
Thời gian gần đây, nhu cầu vay USD trên thị trường liên NH được đáp ứng khá dễ dàng với mức lãi suất ngày càng thấp dần, hiện ở mức 2%-2,5%/năm kỳ hạn 1-2 ngày (cuối tháng 4.2008, lãi suất vay USD ngày trên thị trường liên NH có thời điểm lên tới 3,8%-5%/năm).
Diễn biến tình hình USD trong hệ thống NH từ đầu năm đến nay: Tháng 2.2008 từ chối mua ngoại tệ, tháng 4.2008 căng thẳng về nguồn vốn ngoại tệ, đến nay nguồn vốn ngoại tệ lại tăng mạnh. Một trong những nguyên nhân dư thừa ngoại tệ hiện nay là do nhu cầu vay NK đã giảm hẳn (thâm hụt thương mại giảm trong 3 tháng liên tiếp gần đây). Đến đầu tháng 7, so cuối tháng 5.2008 dư nợ cho vay USD giảm 0,3% (trong khi dư nợ cho vay VND toàn hệ thống tăng 1,1%).
Bên cạnh đó lãi suất vay USD hiện khá cao, phổ biến ở mức từ 10%/-14%/năm, cộng thêm những diễn biến phức tạp về tỉ giá (những năm trước tỉ giá VND/USD ổn định và dự báo được) đã khiến nhiều DN không muốn vay ngoại tệ nữa, thậm chí một số DN còn đòi trả nợ trước hạn vì sợ rủi ro kép cả về lãi suất và tỉ giá.
Tuy nhiên, dù lãi suất cho vay ngoại tệ có thể hạ nhưng mức độ giảm có thể không lớn vì các NH cũng sẽ phải thận trọng chờ đợi các dấu hiệu cải thiện cán cân thanh toán và diễn biến cung-cầu USD trong thời gian tới. Còn lãi suất huy động ngoại tệ, nếu thừa nguồn khả năng nhiều NH sẽ giảm lãi suất huy động USD.
Khó với VND
Hầu hết lãnh đạo các NHTM đều có nhận định lãi suất VND chưa thể giảm ngay vì: 1/ Mức lãi suất phổ biến của VND các kỳ hạn người gửi tiền hay chọn (tuần, 1-9 tháng) đã là từ 17,5%-19%/năm, cộng với các chi phí khác thì lãi suất thực của các khoản tiền gửi NH đã rất cao, trong khi trần lãi suất cho vay hiện chỉ là 21%/năm. Nếu hạ tiếp lãi suất cho vay, NH sẽ gặp khó khăn.
2/ Mặc dù thị trường nội tệ đã hạ nhiệt do NHNN kịp thời cho vay tái cấp vốn, tái chiết khấu đối với các TCTD, nhưng nguồn tiền đồng của các NH nói chung vẫn chưa thật ổn định vững chắc. Lãi suất vay VND trên thị trường liên NH vẫn tiếp tục đứng ở mức 20%-21%. Tiền gửi dân cư tháng 7.2008 có dấu hiệu sụt giảm. Một số NH ở một số thời điểm vẫn chưa tự đảm bảo mức dự trữ bắt buộc.
3/ Hạn chế mức tăng trưởng dư nợ và nỗi lo các DN không có khả năng trả nợ đã khiến các NH hạn chế cho vay. Mức lãi suất cho vay cao là một trong những "rào cản" để giảm bớt nhu cầu vay của khách hàng.
Hiện nay, các NH chỉ cho vay các DN bạn hàng truyền thống mà mình đã đầu tư, nay phải tiếp vốn để các DN này duy trì hoạt động SX-KD, trả nợ NH. Phó giám đốc một sở giao dịch NH nói: "Chúng tôi chỉ cho vay các DN xuất khẩu có nguồn thu chắc chắn, DN kinh doanh hiệu quả có nguồn tiền gửi lớn và sử dụng nhiều dịch vụ NH. Với những khách hàng này, chúng tôi có chế độ lãi suất ưu tiên, tương đối thấp so lãi suất trần, còn với khách hàng mới dứt khoát chúng tôi phải để 21%/năm".
Với lãi suất huy động VND, nhiều khả năng hầu hết các NH chưa hạ được vì còn "nhìn nhau" để giữ chân khách hàng. Thời gian qua mặt bằng lãi suất huy động VND của các NHTMCP vẫn duy trì ở mức khá cao bởi họ chưa yên tâm với diễn biến lạm phát ảnh hưởng đến luồng tiền vào NH.