Nhiều cơ quan chức năng đã vào cuộc, nhưng kết quả vẫn còn trong thế "giằng co".

Có ít nhất là 20 tấn thuần tuý là rác

Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng - khu vực II (HQ KV2) ngày 29.7 cho biết, Cty CP thép Thành Lợi - KCN Hoà Khánh, Đà Nẵng ngày 8.7 đã làm tờ khai (số 1.110/NKD/KV2) nhập khẩu 18 container hàng từ Italia, gồm 434 tấn sắt thép phế liệu, giá trị trên 234.400USD. Ngày 11.7, HQ KV2 mở niêm phong 3 container để kiểm hoá thì bất ngờ trước lô hàng... toàn rác với nhầy nhụa tạp chất độc hại, hôi thối.

Một cán bộ kiểm hoá HQ KV2 cho biết: "Đứng cách 15-16 mét mà chúng tôi vẫn không chịu nổi mùi hôi thối bốc lên nồng nặc từ rác. Các container này chứa sắt thép phế liệu vụn nát, rời rạc và lẫn nhiều tạp chất. Đặc biệt, có những chất độc hại như gỉ sét, cặn dầu nhớt, nylon, lon sơn...

Có 1 container còn nhầy nhụa nước bẩn". Nghi ngờ đây là lô rác thải có nguy cơ gây hại cho môi trường, cán bộ kiểm hoá đã làm tờ trình ngay trong ngày 11.7, đề nghị  lãnh đạo HQ KV2 cho mở niêm phong, kiểm tra toàn bộ 18 container. Kết quả, các container còn lại cũng chứa rác tương tự.

Một lãnh đạo của HQ KV2 cho biết: "Đây là lô hàng nhập khẩu số lượng lớn, nhưng lại có phẩm chất tồi tệ nhất chúng tôi từng gặp. Chắc chắn không thể thông quan được lô hàng này. Theo Luật Bảo vệ môi trường, sắt thép phế liệu nhập khẩu phải được làm sạch trước từ nước xuất xứ, không được lẫn tạp chất...

Chúng tôi đã báo cáo Sở TNMT, Cảnh sát môi trường (PC36) để cùng lập biên bản, lấy mẫu, gửi Trung tâm Kỹ thuật - đo lường - chất lượng khu vực 2 tại Đà Nẵng (Quatest2) kiểm định lượng tạp chất và chất độc hại". Cũng theo vị lãnh đạo HQ này, bước đầu kết quả kiểm định cho thấy, có ít nhất 5,11% trong tổng số 434 tấn hàng là tạp chất (tương đương 20 tấn rác thuần tuý).

Cơ quan kiểm định nói... "hai lời"

Những tạp chất nguy hại như cặn dầu nhớt, gỉ sắt, lon sơn, nylon...  lẫn nhiều trong lô hàng.

Từ 17.7, các đơn vị liên quan: HQ KV2, PC36, Sở TNMT Đà Nẵng, chủ hàng - đã lập biên bản, lấy mẫu gửi kiểm nghiệm. Ngày 19.7, Quatest 2 có kết quả.

Và ngay trong kết luận ban đầu, Quatest2 đã khẳng định lô hàng nói trên có đến "5,11% tạp chất nguy hại". Phiếu kết quả này đã được gửi Chi cục HQ KV2, PC36. Nhưng điều đáng nói, cũng ngay trong ngày 19.7, Quatest2 lại có một "phiếu kết luận" khác, phủ nhận phiếu kết luận ban đầu, cho rằng con số 5,11% trong kết quả giám định ban đầu là "tạp chất" chứ không phải "tạp chất nguy hại"(!?). Chính vì kết luận bất nhất, khó hiểu của Quatest2 đã khiến Chi cục HQ KV2 và PC36 không đồng tình. Dù ngay sau đó, Quatest2 đã có văn bản "xin lỗi" với lý do... "đánh máy nhầm".

Không chấp nhận với kết quả giám định có nhiều dấu hiệu bất thường này, đến nay HQ, Cảnh sát môi trường vẫn chưa thông quan lô hàng nói trên.  Ngày 29.7, Sở TNMT Đà Nẵng đã phải tổ chức cuộc họp bất thường với sự tham gia của các đơn vị hải quan, PC36, Quatest2... để giải quyết vụ việc. Cuộc họp này từ chối đề nghị tham dự của báo chí. GĐ Sở TNMT, Nguyễn Điểu cho biết: Nội dung chính cuộc họp là nghe ý kiến của các đơn vị liên quan. Trong đó tập trung vào lý giải của Quatest2, vì sao có 2 kết luận phủ quyết nhau trong 1 ngày".

Theo thượng tá Phan Văn Thước - Trưởng phòng PC36, Công an Đà Nẵng: "Vụ việc diễn biến phức tạp vì kết luận giám định của Quatest2 là rất quan trọng, nhưng đang có "vấn đề". Hiện chúng tôi đang tiếp tục điều tra với tinh thần kiên quyết làm sáng tỏ vụ việc". 

Chi cục HQ KV2 buộc chủ hàng - Cty CP thép Thành Lợi, yêu cầu Trung tâm Kỹ thuật - đo lường - chất lượng khu vực II (Quatest2) giám định mẫu lô hàng với 4 tiêu chí cơ bản: Tỉ lệ phần trăm (%) chất nguy hại có trong lô hàng; hàm lượng chất độc hại chính; nếu đưa lô hàng trên vào sản xuất có tác hại đến môi trường không? Và lô hàng có thuộc danh mục được nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất theo QĐ 12 của Bộ TNMT hay không?. Ông Trần Đình Chiến, PGĐ Quatest2 - cho biết, mẫu do công an, HQ và chủ hàng cung cấp. Kết quả là chính xác bởi máy móc hiện đại. Chi phí cho 4 tiêu chí yêu cầu giám định là 30 triệu đồng.