Chiều 18.9, UBND quận Hoàn Kiếm (TP.Hà Nội) tổ chức công bố quy hoạch công viên cây xanh ở 42 Nhà Chung, thì sáng hôm sau, Toà Tổng giám mục giáo phận Hà Nội đã có đơn khiếu nại gửi UBND TP để phản đối, đồng thời gửi "đơn khiếu nại khẩn cấp" đến các vị lãnh đạo Nhà nước vu khống và thách thức chính quyền.

>> "Đáng rủa sả thay"!
>> Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu giáo dân biểu tình
>> Một số giáo sĩ, giáo dân đã vi phạm pháp luật

Sau việc đòi đất là gì?

Theo hồ sơ về nhà đất đang lưu trữ tại Sở TNMT,  nhà đất số 42 Nhà Chung có nguồn gốc do Hội Truyền giáo ngoại quốc (Hội thừa sai Paris) quản lý và sử dụng. Trong thời kỳ thực hiện chính sách của Nhà nước về nhà đất, ngày 24.11.1961, linh mục Nguyễn Tùng Cương (lúc đó quản lý Toà Tổng giám mục Hà Nội) đã bàn giao cho Nhà nước thống nhất quản lý.

Khu đất này có diện tích 6.940m2, có 2 khối nhà tầng từ thời Pháp thuộc. Liên tục từ đó đến nay, khu nhà 42 Nhà Chung do UBND quận Hoàn Kiếm quản lý, sử dụng. Tuy nhiên, từ năm 2001 đến nay, Toà Tổng giám mục Hà Nội gửi đơn kiến nghị đến các cấp chính quyền để đòi lại nhà đất ở đây.

Các cơ quan chức năng của thành phố, UBND TP, Bộ Xây dựng, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét và đều khẳng định không có cơ sở để trả lại đất cho Toà Giám mục.

Nghị quyết số 23 ngày 26.11.2003 của QH khóa XI nêu rõ: "Nhà nước không xem xét lại chủ trương  chính sách và việc thực hiện các chính sách về quản lý nhà đất và chính sách cải tạo XHCN liên quan đến nhà đất đã ban hành trước ngày 1.7.1991. Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại nhà đất mà Nhà nước đã quản lý, bố trí sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách cải tạo nhà, đất cho thuê; quản lý nhà đất trong từng thời điểm nhất định về nhà, đất trong từng thời điểm nhất định về nhà, đất của đoàn hội, tôn giáo, ...".

Tuy nhiên, nhằm tạo điều kiện để Toà Giám mục có thêm đất xây dựng công trình phục vụ hoạt động tín ngưỡng của mình, thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND TP, Sở TNMT đã gửi Hội đồng Giám mục Việt Nam hướng dẫn chi tiết về việc lập hồ sơ xin sử dụng đất. Đồng thời Sở TNMT cũng giới thiệu 3 địa điểm đất rộng hơn nhiều so với 42 Nhà Chung thuận tiện cho hoạt động tín ngưỡng, nhưng Toà Tổng giám mục Hà Nội không quan tâm  và họ nói rõ quan điểm chỉ đòi đất chứ không xin đất của Nhà nước nên không thực hiện việc này.

Qua vụ việc ở 42 Nhà Chung và ở giáo xứ Thái Hà cho thấy, Toà Tổng giám mục Hà Nội phối hợp chặt chẽ với các giáo xứ, giáo phận ở nhiều địa phương, kích động giáo dân ra cầu nguyện trái phép, lấy việc đòi đất tại những nơi này để tạo hiệu ứng đòi đất có nguồn gốc tôn giáo ở các nơi khác trong cả nước, gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội.

Thách thức chính quyền

Để thực hiện mục đích của mình, ngày 15.12.2007, Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt tán phát lên một số trang thông tin điện tử nước ngoài bức thư kêu gọi các linh mục, tu sĩ, chủng sinh và giáo dân cầu nguyện và kích động việc đòi lại đất tại 42 Nhà Chung.

Tiếp đó, từ 18.12.2007 - 8.1.2008 Toà Tổng giám mục Hà Nội liên tục huy động, tổ chức cho các linh mục, giáo dân tiến hành hoạt động  tôn giáo bất hợp pháp trước khu đất 42 Nhà Chung và vào chiếm đất, đặt tượng Đức mẹ, gắn thánh giá trong khu đất này.

Dù được lãnh đạo UBND TP yêu cầu chấm dứt ngay những hành vi vi phạm pháp luật nêu trên, nhưng không những không dừng, trưa ngày 25.1.2008, Toà Tổng giám mục đã kích động, lôi kéo khoảng 100 linh mục, hơn 1.000 giáo dân tại Hà Nội và một số tỉnh phía bắc đẩy đổ cổng sắt tràn vào sân, xô xát, đánh bị thương bảo vệ cơ quan ở đây. Các giáo dân còn đập phá cửa các cơ quan định tràn vào trong nhưng không được.

Tiếp đó, họ dựng cây thánh giá cao 5 mét với chân trụ bằng gạch vữa  ximăng, dựng nhà bạt, khung sắt trong khuôn viên này. Đồng thời trên các trang thông tin điện tử nước ngoài liên tục xuất hiện các bài viết xuyên tạc sự thật, vu cáo chính quyền thành phố, nói xấu chế độ, nhà nước...

Tuy nhiên, với sự  kiên trì vận động, thuyết phục của chính quyền, trước sức ép của đông đảo quần chúng, họ đã phải thu dọn các lều bạt và một số đồ vật thờ tự  tôn giáo, song họ vẫn để lại 1 tượng Đức mẹ và 1 cây thánh giá nhỏ để lấy cớ tiếp tục sang cầu nguyện đòi đất.

Ngay sau khi UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức công bố quy hoạch kiến trúc dự án xây dựng công viên cây xanh chiều 18.9, thì sáng 19.9, Toà Tổng giám mục giáo phận Hà Nội đã có đơn khiếu nại phản đối việc xây dựng này và vẫn khẳng định có đầy đủ hồ sơ chứng cứ để chứng minh khu đất này vẫn thuộc quyền sở hữu của Toà Tổng giám mục. Đồng thời Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt ký đơn "Khiếu nại khẩn cấp" gửi Chủ tịch Nước, Thủ tướng Chính phủ.

Tuy là đơn khiếu nại nhưng nội dung lại vu khống chính quyền "phong tỏa Toà Tổng giám mục Hà Nội..., đồng thời ông Kiệt  còn thách thức với chính quyền: "Chúng tôi có quyền sử dụng những khả năng có thể để bảo vệ tài sản của chúng tôi" (!?).

Những lời vu khống bị vạch trần

Sáng 20.9, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Thế Thảo cùng các cơ quan chức năng của TP đã gặp gỡ, trao đổi  thẳng thắn, thân tình với Toà Tổng giám mục Hà Nội.

Về đơn khiếu nại khẩn cấp của Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt gửi các vị lãnh đạo Nhà nước nêu "một lực lượng hùng hậu gồm cảnh sát cơ động, cảnh sát trật tự, nhân viên an ninh, dân phòng, chó nghiệp vụ đã tập trung phong tỏa Tổng giám mục Hà Nội và phố Nhà Chung", Thiếu tướng Nguyễn Đức Nhanh -  Giám đốc Công an Hà Nội - nói rõ:
 
Lực lượng cảnh sát của bất cứ đất nước nào cũng có nhiệm vụ đảm bảo an ninh cho xã hội và việc sử dụng các công cụ hỗ trợ, để trấn áp những đối tượng cố tình vi phạm pháp luật nghiêm trọng là chuyện bình thường trên thế giới. Với công trình công viên cây xanh ở khu 42 Nhà Chung, lực lượng chức năng phân luồng giao thông là việc làm cần thiết nhằm mục đích đảm bảo an ninh trật tự và đảm bảo an toàn cho dân cư khu vực này. Do đó, hoàn toàn không có chuyện "phong tỏa Toà Tổng giám mục" như đơn khiếu nại nêu.

Thực tế, việc ra vào Toà Tổng giám mục vẫn diễn ra bình thường. Thiếu tướng Nguyễn Đức Nhanh cũng nêu rõ: Các dịp Lễ Noel năm nào cũng vậy,  các lực lượng chức năng cũng  phân luồng giao thông, cấm xe máy, xe ôtô vào khu vực Nhà Thờ lớn để việc tổ chức Lễ Noel diễn ra trong trật tự, an toàn.
 
Tiếp đó, ông Nguyễn Đức Nhanh đưa ra 5 câu hỏi với Toà giám mục: Giáo dân lấn chiếm đất Nhà nước đang quản lý có đúng pháp luật? Việc đập phá tường rào, dựng lều  bạt trong khuôn viên Nhà nước đang quản lý có đúng? Đặt tượng Đức mẹ, tranh ảnh ở cả trên hàng rào có hợp đạo giáo? Cầu nguyện ngoài nhà thờ, ở trên đường có đúng không? Và việc dùng loa đài công suất cực lớn để đọc đơn khiếu nại vu khống và thách thức chính quyền gây mất trật tự an ninh khu vực như vậy có đúng Luật Khiếu nại, tố cáo?

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Thảo nêu rõ: Chính quyền đã đưa ra một số địa điểm thuận lợi cho hoạt động của giáo hội, tuy nhiên khi làm việc với cơ quan chức năng, một số giám mục lại nói không xin đất mà chỉ đòi đất. Do đó, không thể nói chính quyền không giải quyết đơn khiếu nại.

Chủ tịch UBND TP.Hà Nội cũng khẳng định: Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo pháp luật, do đó  không thể có việc tranh chấp đất đai với bất cứ tổ chức, đoàn thể nào mà chỉ có thể có các cơ quan, đoàn thể tranh chấp với nhau hoặc với cá nhân mà Nhà nước là người đứng ra giải quyết. Chính quyền cũng không cho phép bất cứ ai cố tình vi phạm pháp luật, đi ngược lại lợi ích của dân tộc. 

Từ ngày 14.8 đến nay, Toà Tổng giám mục Hà Nội và Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt đã liên tục công khai tán phát bài phát biểu, thư hiệp thông, trực tiếp đến khu đất của Cty may Chiến Thắng ở 178 Nguyễn Lương Bằng để cùng một số giáo sĩ, giáo dân cầu nguyện trái phép. Đặc biệt ông Kiệt còn đi thăm một số gia đình giáo dân có người bị bắt vì đã tham gia huỷ hoại tài sản vào chiếm đất của Cty cổ phần may Chiến Thắng và gây rối an ninh trật tự tại đây.