Ông Phương khẳng định:
- Với tình hình khó khăn hiện tại thì kim ngạch xuất khẩu năm 2009 khó đạt chỉ tiêu đề ra. Nhiều mặt hàng thuỷ sản chủ lực đang có dấu hiệu giảm sút sản lượng xuất khẩu, đặc biệt là cá tra - giảm khoảng 8,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường chủ lực của cá tra là EU với gần 42% thị phần cũng đã sụt giảm khoảng 14% về khối lượng và 19% về giá trị. XK thuỷ sản sang Mỹ cũng đang bắt đầu có dấu hiệu đuối sức, trong 9 tháng giảm 26,7% so với cùng kỳ. Tuy vậy, nhu cầu thuỷ sản tại Mỹ và EU từ đây đến cuối năm tăng cao nên vẫn còn kỳ vọng về sự đột phá sản lượng xuất khẩu trong tháng cuối năm 2009 này.
- Khi Luật IUU có hiệu lực, DN và ngư dân sẽ gặp những bất lợi nào, thưa ông?
- Có thể khẳng định nếu từ thời điểm này không tiến hành các biện pháp gấp rút để chuẩn bị ứng phó với Luật IUU thì chắc chắn kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản nước ta quý I/2010 sẽ bị sụt giảm. DN thì sẽ càng đau đầu hơn với các hồ sơ thủ tục đăng ký, trong khi đó bà con ngư dân thì sẽ khó khăn trong việc nhập hàng cho thương lái nếu không tự mình kiểm định được nguồn gốc và chất lượng vệ sinh thực phẩm.
EU là thị trường chủ lực của các sản phẩm thuỷ sản. Việc dồn ứ trong lưu thông sản phẩm trong những tháng đầu năm sẽ là nguy cơ trước mắt. Nếu các hộ đánh bắt nhỏ lẻ không đoàn kết và thống nhất thực hiện các quy định này thì việc tiêu thụ thuỷ sản sẽ ách tắc ngay những tháng đầu năm 2010.
Về phía DN, VASEP cần mạnh dạn hơn trong việc đốc thúc DN nghiêm túc thực hiện các khâu về thủ tục hành chính đồng thời nâng cao ý thức hơn tránh gian lận trong khâu sản xuất, gây ảnh hưởng xấu đến tiến độ xuất khẩu vốn đã rất nhạy cảm.
- Còn hơn một tháng nữa là Luật IUU có hiệu lực, rõ ràng DN và ngư dân sẽ không trở tay kịp, thưa ông?
- Chính bởi điều này nên trước mắt, vào ngày 22.11 tới, Bộ NNPTNT sẽ cử đoàn cán bộ trực tiếp sang Tây Ban Nha để tiến hành đàm phán với đại diện cơ quan EC tại đây. Mục đích chính của chuyến đi là đề nghị phía EC cho lùi thời hạn thực hiện Luật IUU thêm vài tháng.
Trong thời gian này VN sẽ gấp rút hoàn thiện một số khâu về mã vùng đánh bắt và quản lý tàu cá nhỏ, đảm bảo chứng nhận tốt vệ sinh, an toàn thực phẩm nhằm cải thiện tình hình. Về lâu dài, Nhà nước cần hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng năng lực của thuyền trưởng, các cơ quan chức năng triển khai ngay các đề án về hỗ trợ phương tiện, nâng cấp thiết bị cho các tàu cá để tăng lượng tàu cá mã lực lớn.
Tuy nhiên việc lùi thời hạn có được cho phép hay không còn tuỳ thuộc vào kết quả đàm phán sắp tới. Phía các địa phương vẫn phải chủ động làm tốt các khâu để sẵn sàng ứng phó.
- Xin cảm ơn ông!