Trước sự việc bất thường đó, chúng tôi đã tìm hiểu việc quản lý LĐ của Cty này và phát hiện hàng loạt vấn đề bất hợp lý khác.
Lao động "ba không"
Theo phản ánh của những CN đang làm việc cho Cty Vĩnh Thịnh trên công trình cầu Cần Thơ thì phần lớn trong số họ không được ký hợp đồng LĐ, đóng BHXH, BHYT và không có người bảo vệ khi quyền lợi của họ bị xâm phạm. Anh Trương Văn Lợi (ngụ xã Mỹ Hoà), cho biết: Anh đã làm cho Cty Vĩnh Thịnh được hơn 1 năm nhưng chưa hề được ký bất cứ một loại giấy tờ nào ngoài việc hàng tháng ký vào danh sách nhận lương. Hàng ngày cứ đeo thẻ vào công trường, đến cuối tháng gặp người quản lý lĩnh lương (55.000 đồng/ngày).
Làm bao nhiêu ngày, lĩnh bấy nhiêu tiền, chẳng hề được thông báo là phải BHXH hay BHYT gì cả. Cứ 6 tháng Cty lại bắt anh nộp một bộ hồ sơ mới như ban đầu vào làm... Công việc tại công trường chủ yếu là bo, hàn sắt, dựng giàn giáo...
Hai người em của anh Lợi là Trương Văn Kiệt và Trương Văn Thông cũng làm cho Cty Vĩnh Thịnh và cũng rơi vào trường hợp tương tự. Còn anh Nguyễn Hữu Việt (ngụ xã Đông Bình, huyện Bình Minh) cho biết thêm: Có một người tên Việt làm ở Cty Vĩnh Thịnh kêu ông kiếm một số người vào làm CN xây dựng cầu Cần Thơ. Anh em cùng ấp tập hợp được mười mấy người vào làm.
Chẳng cần hợp đồng hay bất cứ giấy tờ gì, chỉ cần đưa cho họ giấy CMND bản chính và hai tấm hình là vào làm việc. Theo thỏa thuận miệng là làm trả lương hàng tuần, nhưng làm việc được một thời gian, không thấy họ trả tiền nên anh em khiếu nại. Phải mất cả tuần Cty mới chịu trả tiền, anh em kéo nhau nghỉ trước khi vụ sập cầu xảy ra hơn 1 tháng.
Qua tìm hiểu của chúng tôi, có khá nhiều người làm việc cho Cty Vĩnh Thịnh ở cầu Cần Thơ theo kiểu "hồn Trương Ba, da hàng thịt". Có nghĩa là hồ sơ đăng ký, thẻ đeo thì cấp cho người này nhưng thực tế đi làm lại là người khác. Đơn cử như trường hợp anh Huỳnh Văn Ngọc đã sử dụng thẻ của anh Trương Văn Toàn để đi làm. Anh Ngọc cho biết: Anh đã nộp hồ sơ cho Cty hơn một tháng nhưng không thấy gọi đến. Khi có người anh bà con là Toàn bị bệnh ở nhà liền lấy thẻ của anh ấy dán hình của mình vào để đi làm rất nhiều lần nhưng không thấy ai nói gì.
Trao đổi với chúng tôi về việc sử dụng LĐ tại công trường, bà Nguyễn Thị Huệ - Trưởng phòng LĐTBXH huyện Bình Minh - cho biết: Cho đến trước khi sự cố sập cầu xảy ra, Phòng LĐTBXH huyện gần như không có thông tin gì về CN, hợp đồng LĐ cũng như NSDLĐ có thực hiện nhiệm vụ của mình đối với NLĐ hay không.
Quản lý lỏng lẻo
Do sự quản lý lỏng lẻo đó nên đã sau 3 ngày kể từ khi xảy ra thảm hoạ sập cầu làm hàng trăm người chết và bị thương nhưng các nhà thầu và đơn vị quản lý LĐ vẫn chưa cung cấp được chính xác danh sách những người tham gia LĐ trên công trường. Theo nguồn tin riêng của chúng tôi, con số LĐ làm việc trên công trường tại thời điểm đó nhà thầu nước ngoài đưa ra là 148 người, nhưng Cty của VN lại cho rằng chỉ có 128 người. Thực tế đến thời điểm này đã có tổng cộng 129 người tử vong và bị thương, nhưng vẫn còn 5 người được xác định là mất tích.
Tuy nhiên, không biết đây có phải là con số cuối cùng hay chưa. Ông Lê Văn My - Phó ban Tổ chức - Chính sách thi đua - LĐLĐ tỉnh Vĩnh Long tỏ ra bức xúc: " Đây là vụ tai nạn LĐ đặc biệt nghiêm trọng, vậy mà cho đến giờ chúng tôi vẫn chưa tiếp cận được những nội dung liên quan đến quyền lợi của NLĐ. Trước đây, Sở LĐTBXH tỉnh thành lập đoàn kiểm tra, chúng tôi có tham gia nhưng đơn vị thi công không cho vào tìm hiểu".
Có thể nói công trình cầu Cần Thơ là một đại công trình, cao điểm có trên 500 CN phổ thông làm việc. Đối với công trình xây dựng, mức độ an toàn LĐ được đặt lên hàng đầu, nhưng với hình thức quản lý lỏng lẻo, cố tình không ký kết hợp đồng LĐ, không thực hiện đầy đủ quyền lợi chính đáng của CN... những Cty sử dụng NLĐ ở đây quá xem thường tính mạng của CN và bất chấp luật LĐ.