Sự buông lỏng này sẽ dẫn tới hệ lụy khác, DN thoải mái "bức tử" sông, tước đi nguồn mưu sinh của hàng trăm hộ dân...

Xây nhà máy... không phép

Những nhà máy quy mô cả ngàn mét vuông, có hàng chục đến cả trăm lao động nhưng xây lậu - quần tụ với nhau thành một "làng" chế biến thuỷ - hải sản, nằm kề ngay QL51, đầu cửa ngõ vào đảo Long Sơn, thuộc địa phận xã Tân Hải, huyện Tân Thành.

Tư liệu điều tra của PV thể hiện, ít nhất có 7 nhà máy xây dựng hoành tráng nhưng không phép, gồm Cty TNHH Hoà Thắng (chế biến surimi, xả thải quy mô hơn 200m3/ngày); DNTN Thương Thương (chế biến cá khô chỉ vàng, xả thải 15-22m3/ngày); DNTN Gia Hoà (sơ chế cá bò, xả thải 10-15m3/ngày); DNTN Đại Quang (sản xuất cá khô, công suất xả thải 15-22m3/ngày); cơ sở chế biến nước mắm Trần Văn Hải; DNTN Mỹ Sương (chế biến nước mắm); Cty TNHH Dũng Hồng (sản xuất nước đá 4.000 cây/ngày).

Điều đáng nói, ngay từ năm 2007 Thanh tra Sở TNMT đã phát hiện hàng loạt các nhà máy không giấy phép xây dựng, không chuyển mục đích sử dụng đất trước khi khởi công xây dựng. Tuy nhiên, kết quả xử lý thì chỉ... nằm trên giấy!

Thậm chí, trước búc xúc việc các DN chế biến thuỷ - hải sản ở xã Tân Hải (cả xây lậu lẫn được cấp phép) gây ô nhiễm môi trường, từ tháng 3.2008, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Ngọc Thới đã ký văn bản số 1356 gửi các sở: TNMT, KHCN, Thuỷ sản (nay thuộc Sở NNPTNT) UBND huyện Tân Thành, yêu cầu tạm thời không cho phép đầu tư dự án liên quan đến lĩnh vực hải sản tại khu vực chế biến hải sản Tân Hải; các cơ sở đang hoạt động tại đây không cho phép mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên đến cuối năm 2008, tại đây vẫn có 4 dự án đang được xây dựng (2 nhà máy sản xuất bột cá, 1 nhà máy chế biến thuỷ sản và chế biến bột cá và 1 nhà máy sản xuất nước đá).

Một nhà dân xây không phép - dù trong "hang cùng ngõ hẻm", cũng bị phát hiện và ngăn chặn. Thế nhưng các nhà máy xây lậu ngang nhiên - theo người dân ở khu vực - đến giờ này, họ vẫn chưa thấy cơ quan chức năng, chính quyền địa phương bắt trả lại nguyên trạng theo quy định của pháp luật.

Bức hại môi trường

Không chỉ được buông lỏng xây dựng, các nhà máy chế biến cả có phép lẫn không phép ở Tân Hải còn được "buông thả", đầu độc môi trường. Cty TNHH bột cá East Wind VN "tống" chất thải chưa qua xử lý ra sông Mỏ Nhát qua 5 ống xả. Cty TNHH Tiến Đạt xả nước thải chưa qua xử lý ra sông bằng một đường ống N 300 đặt ngầm trong lòng đất...

Tại cuộc họp mới đây - liên quan đến đề nghị đình chỉ 19 DN gây ô nhiễm - báo cáo của Sở TNMT thể hiện, tất cả 23 cơ sở chế biến thuỷ - hải sản ở Tân Hải đều vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Trong đó, có 13 DN xả thải với mức độ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng là Cty TNHH Phước An; Cty TNHH East Wind VN; Cty TNHH Đông Hải; DNTN Phúc Lộc; DNTN Gia Hoà; DNTN Thương Thương; DNTN Trung Sơn; DNTN Tuấn Thanh; DNTN Đại Quang; DNTN Trọng Đức.

Những hành vi sai phạm - theo kết luận của đoàn kiểm tra Sở NNPTNT (từ sự kêu cứu của người dân đảo Long Sơn) - việc xả thải của các DN chế biến Tân Hải - đã làm ô nhiễm nghiêm trọng sông Rạng và sông Rạch Ván, dẫn tới làm mất đi nguồn mưu sinh của hàng trăm hộ dân nuôi trồng thuỷ - hải sản đảo Long Sơn, với hơn 460 lá đơn kêu cứu khắp nơi, từ năm 2008.

Nguyên nhân, đối tượng gây ô nhiễm làm thiệt hại thuỷ - hải sản nuôi của dân xã đảo Long Sơn (TP.Vũng Tàu- BRVT) còn rõ ràng hơn cả vụ Vedan VN. Thế mà vụ Vedan VN, cơ quan chức năng  Đồng Nai, BRVT, TPHCM đều tìm mọi cách giúp dân đòi lại quyền lợi bị xâm phạm. Trong khi đó, hơn 460 lá đơn đòi bồi thường thiệt hại của người dân xã đảo Long Sơn gửi từ năm 2008, đến giờ chưa thấy cơ quan chức năng nào của BRVT giúp dân, buộc các DN  chế biến thuỷ - hải sản ở Tân Hải bồi thường thiệt hại.