Sức mạnh của bộ máy tìm kiếm Google đã được khẳng định trên tầm toàn cầu, với những trợ giúp rất lớn về tìm kiếm thông tin ở nhiều lĩnh vực. Cỗ máy Google cũng trở thành bộ chứa dữ liệu, thông tin tuyệt vời.

Mới đây, một đồng nghiệp của tôi ở Đài Truyền hình TPHCM vào Google tìm tư liệu để thực hiện một video clip. Sau khi thoát ra khỏi Google, anh ỉu xìu thất vọng. Chả là, khi anh gõ từ khoá về vấn đề cần tìm, hàng loạt kết quả hiện ra dẫn đến hàng trăm bài báo viết, đề cập về vấn đề trên. Nhưng khi đọc mới hỡi ôi, có những bài thời điểm đăng tải cách nhau 2-3 năm trên những tờ báo khác nhau, nhưng có những đoạn, giống nhau y chang, từ ý đến từng câu, từng dấu chấm, phảy...

Thậm chí, có những trích dẫn phát biểu trong các bài, khác tác giả, khác báo, cách nhau vài năm, nhưng cũng được trích nguyên xi. Tôi thử kiểm tra lại vấn đề, và thấy tình trạng anh đồng nghiệp nói là có thật, rất thật, nếu không muốn nói tình trạng cắt (cut)-dán (paste) này diễn ra khá nặng nề.

Gần đây, khi biên tập bài giúp cho một PV mới vào nghề, tôi bất ngờ trước các bài viết của PV này. Viết về lĩnh vực khoa học, với nhiều khái niệm sâu, chưa gặp được chuyên gia nào, nhưng PV này đã diễn đạt rất trơn tru. Tôi vặn hỏi những lý giải, căn cứ khoa học kia lấy từ đâu, PV này đành tiết lộ là tra trên Google. Đối chiếu bài viết với các bài lưu trên Google, mới thấy tình trạng "cut"-"paste" của PV. Tôi phải khuyên rằng, tham khảo hoàn toàn khác với việc lấy cắp nguyên xi cả đoạn trong bài báo của người khác, như vậy là vi phạm. PV này đành thú thật: "Nếu để hoàn thành bài viết này, phải gặp gỡ vài người, thì mấy ngày mới xong được bài. Trong khi toà soạn đang giục gấp, em đành vào Google...".

"Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra" thôi. Những ai làm báo theo kiểu "cut"-"paste", hãy coi chừng, Google còn ghi lại các chứng cứ cả đấy!

>> 10 năm báo điện tử Việt Nam: Ai sẽ tiên phong không "copy - paste"?