"Lâm tặc" và "khoáng tặc" ngang nhiên hoạt động cả trên bờ lẫn dưới sông, với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Một chiến dịch đặc biệt của tỉnh Quảng Nam nhằm lập lại trật tự trên các lĩnh vực này đã mở màn trên nhiều "mặt trận".
Tuy vậy, để có thể kiểm soát được tình trạng "đến hẹn lại lên", đặc biệt vào dịp cuối năm, cũng như ngăn chặn triệt để nạn khai thác khoáng sản, lâm sản trái phép nguy hại môi trường, gây bức xúc nhiều năm qua ở tỉnh này, thì cần có những giải pháp toàn diện, căn cơ hơn.
Ngày 6.1, đoàn "công tác đặc biệt" của tỉnh Quảng Nam dẫn đầu là ông Nguyễn Ngọc Quang - Phó Chủ tịch UBND tỉnh - cùng các lực lượng công an, kiểm lâm và ngành NNPTNT đã triển khai đồng loạt cuộc truy quét nạn khai thác khoáng sản và lâm sản trái phép quy mô tại các "điểm nóng" cả trên bờ lẫn dưới sông thuộc các huyện: Đại Lộc, Nam Giang, Hiệp Đức...
Lực lượng liên ngành gần như lập tức phát hiện và bắt giữ gỗ khai thác trái phép, thậm chí còn một số lượng lớn gỗ nguồn gốc bất minh "thấy đó mà đành để đó" vì chịu chết không có cách thu giữ.
"Thọc" đâu, trúng đó
Mở màn trong bí mật, từ mờ sáng 6.1, lực lượng kiểm soát liên ngành tỉnh đồng loạt triển khai kiểm tra, kiểm soát lâm sản tại các huyện "trọng điểm gỗ lậu", cả trên bờ lẫn dưới sông. Tại Trạm kiểm soát lâm sản Đại Hồng, huyện Đại Lộc, đoàn kiểm tra "xuất kích" với 3 ghe máy cùng canô, gồm đủ các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương.
Ngược về phía "điểm nóng" khu vực Mò O đầu nguồn sông Bung thuộc xã Đại Sơn, huyện Đại Lộc giáp ranh với huyện Nam Giang, 3 "mũi" truy quét gần như ngay lập tức tìm thấy một số lượng lớn gỗ lậu được lâm tặc "ém" dưới lòng sông. Các cán bộ, chiến sĩ công an, kiểm lâm huyện, tỉnh dùng xăm, gậy thăm dò lòng sông tại bến Dần Xay và... thọc đâu trúng đó. Gỗ lậu "xếp lớp" dưới lòng sông.
Cả ngày vật vã trục vớt, neo kẹp lặc lè vào cả 3 chiếc thuyền, cũng chỉ có thể thu giữ khoảng 50 phách gỗ (gỗ xẻ) và bi gỗ (gỗ tròn), ước tính khoảng 10m3. Ông Nguyễn Thanh Quang - GĐ Sở NNPTNT - lắc đầu ngao ngán: "Còn không biết cơ man nào là gỗ dưới lòng sông, mà phải đành bỏ lại đó vì không tài nào trục vớt thu giữ nổi.
Toàn là gỗ rừng già, từ thượng nguồn sông Bung thuộc huyện Nam Giang bị lâm tặc khai thác trái phép đưa về đến đây ém lại hòng tìm cách vận chuyển về "chợ gỗ lậu" Đại Lộc, rồi hợp thức hóa để tiêu thụ. Ấy vậy mà mới ngay hôm ngày 2.1, tôi đã trực tiếp đến tại đây và đã bắt giữ khoảng 2m3 gỗ lậu".
Ông Nguyễn Nhung - Hạt trưởng KL huyện Đại Lộc - nêu mấy con số "biết nói": "Tổng cộng 170 vụ vi phạm lâm luật, với 600m3 gỗ các loại mà Hạt KL huyện Đại Lộc phát hiện, bắt giữ trong năm 2009 thì hầu hết là trên sông Bung. Nhưng đó cũng chẳng thấm tháp gì so với lượng gỗ lậu còn ẩn chìm dưới lòng sông. Lâm tặc ngày càng liều lĩnh, tinh vi hơn hòng đưa cho được gỗ lậu về xuôi.
Thật khó tưởng tượng chỉ trong một thời gian ngắn mà lâm tặc đã kịp hạ sát rừng, tập kết một số lượng gỗ lớn đến vậy ở khu vực này. Đây chắc chắn là gỗ mới khai thác, cất giấu, bởi đợt lũ lớn cuối năm 2009 đã "làm sạch" lượng gỗ lậu còn nằm chờ và đẩy tất cả về xuôi gây mắc kẹt cả bãi sông Quảng Huế, huyện Đại Lộc".
Thấy gỗ mà không thấy lâm tặc
 |
|
Lực lượng liên ngành trực tiếp bắt gỗ lậu trên sông Bung ngày 6.1. |
Ngay trong cuộc truy quét với lực lượng "hùng hậu" này, để đề phòng "tiền lệ" lâm tặc thường huy động "lực lượng phụ trợ" cùng "chiến thuật" lôi kéo, ném đá giấu tay, thậm chí tông thuyền để "giải cứu" gỗ lậu, đoàn kiểm tra buộc lòng phải nổ súng chỉ thiên để "ngăn chặn từ xa". Súng nổ, thuyền xăm, gỗ nổi vớt thu, gỗ chìm bỏ lại, nhưng đoàn công tác vẫn không hề thấy bóng dáng lâm tặc ở đâu.
Trung tá Nguyễn Thế Cả - Đội trưởng cảnh sát kinh tế huyện Đại Lộc - nói: "Chuyện này không lạ. Gần như toàn bộ các vụ bắt giữ gỗ lậu trước nay đều chỉ thu được tang vật là gỗ và phương tiện thuyền bè xe cộ, còn lâm tặc thì bỏ của chạy lấy người". Các cán bộ lãnh đạo Sở NNPTNT và ngành KL tỉnh, huyện đều thừa nhận thực tế này.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh lý giải: "Vấn đề không phải là bắt giữ, mà là phải tìm ra giải pháp toàn diện mới giải quyết tận gốc. Lâm tặc đến giờ vẫn chưa thể "định danh", bởi nó là một chuỗi những hoạt động và mối quan hệ vi phạm pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng. Kể cả người dân bình thường cũng tham gia một vài công đoạn, mắt xích trong chuỗi này để giải quyết đời sống".
Tuy nhiên, ngược QL14B dọc sông Bung về phía huyện Nam Giang, vẫn hồn nhiên những bè gỗ lậu chậm rãi trôi về phía hạ du như chẳng hề có chiến dịch truy bắt đang diễn ra. Bắt thì "hâm nóng", không bắt thì vẫn nóng, dường như điệp khúc này cứ "đến hẹn lại lên" vào những "mùa lâm tặc làm ăn" chộn rộn giáp năm.