Nhiều ý kiến ĐB cho rằng, nên bỏ hình thức quản lý cư trú bằng hộ khẩu vì những bất cập của nó, thay vào đó là quản lý bằng thẻ cư trú.

ĐB Phan Anh Minh - cán bộ ngành công an - thừa nhận: "Công an cũng rất đau khổ với những bất cập trong quản lý hộ khẩu. Chúng tôi rất mừng nếu chuyển sang quản lý cư trú bằng thẻ cư trú điện tử. Nhưng, tôi e rằng, chỉ riêng đầu tư trang bị đầu đọc loại thẻ này thì ngân sách đến năm 2010 cũng chưa cho phép".

Về việc quản lý hộ khẩu bằng thẻ cư trú, Chủ nhiệm UB các Vấn đề XH của QH Nguyễn Thị Hoài Thu cho rằng đó là ý tưởng tốt, tuy nhiên trong điều kiện nước ta hiện nay chưa thể làm được. Bà Nguyễn Thị Hoài Thu đề xuất: "Việc trước mắt là cần cải tiến chứng minh thư nhân dân - tăng cường thêm các dữ liệu nhân thân vào loại giấy tờ này".

Cùng quan điểm giữ hộ khẩu, ĐB Trần Văn Nam cho rằng, bản thân quyển sổ hộ khẩu "không có lỗi", vấn đề dư luận bức xúc là những quy định "ăn theo" hộ khẩu. Để tránh phiền hà cho dân, ĐB Nam đề nghị: Cần rà soát trong số 380 văn bản pháp luật liên quan đến hộ khẩu để cắt bỏ những quy định "ăn theo" đang gây phiền hà cho dân.

Về điều kiện đăng ký thường trú, ông Vũ Đức Khiển (Chủ nhiệm UB Pháp luật của QH) cho biết, dự thảo lần này đã được chỉnh sửa theo hướng: Điều kiện đăng ký thường trú ở tỉnh là chỉ cần "có chỗ ở hợp pháp", còn ở các thành phố trực thuộc trung ương, điều kiện để được đăng ký thường trú là "có chỗ ở hợp pháp và đã tạm trú liên tục tại thành phố đó từ 1 năm trở lên".

Về vấn đề xác nhận chỗ ở hợp pháp trong trường hợp thuê, mượn, ở nhờ, dự luật quy định: "Phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản".

Phó Chủ nhiệm UB Pháp luật của QH và nhiều ĐB khác phản đối: "Quyền tự do cư trú là quyền của mỗi công dân. Nay luật đã "mở" để bảo đảm quyền này, thì không thể giao quyền quyết định việc công dân có được đăng ký thường trú hay không vào tay người chủ cho thuê hoặc mượn nhà.

ĐB Phan Anh Minh cũng đề nghị: Không nên kèm thêm điều kiện "chủ nhà cho phép bằng văn bản" vào điều kiện đăng ký thường trú của công dân.

Phát biểu tại buổi thảo luận, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Văn Yểu nhấn mạnh: Dù ở quan điểm nào, dự luật này cũng không được gây phiền hà, phải tạo thuận lợi nhất cho người dân thực hiện quyền tự do cư trú của mình.