Điển hình là bát phở, giá từ 5 ngàn đồng, 7 ngàn, 10 ngàn rồi nhảy lên 20, 30 ngàn một cách điềm nhiên. Điều đáng nói là giá các mặt hàng dịch vụ ăn uống chưa bao giờ giảm dù hết mưa bão, dù đã qua thời kỳ giáp hạt, dù giá nguyên liệu đầu vào đã giảm mạnh... Đối với đời sống người dân, vấn đề này không nhỏ chút nào nhưng chưa thấy cơ quan chức năng quan tâm. 

Dịch vụ ăn uống không giảm giá

Trước đây, dịch vụ ăn uống đã tăng giá nhanh 10-20%, thậm chí có nơi tăng 30% như cơm bình dân tăng lên 15.000 - 20.000 đồng/phần, các món bún, phở, hủ tiếu phổ biến 20.000 - 25.000 đồng, có nơi 40.000 đồng/tô. Nhưng nay khi nguyên liệu đầu vào như gạo, nhiên liệu đun nấu gas, thịt heo - gà tươi sống đang giảm đáng kể thì hầu như không hàng quán nào có ý định giảm giá trở lại. Điều này thể hiện từ các quán cơm bình dân đến nhà hàng sang trọng.

Ngay cả thị trường rau củ quả TPHCM sau mấy ngày liên tục tăng giá do một phần nguồn hàng vận chuyển cung ứng cho thị trường phía Bắc, nay thị trường đã dần bình ổn, nhưng giá cả tại các chợ nhỏ lẻ vẫn chưa giảm.

Còn tại Hà Nội, từ sau trận mưa lụt lịch sử, giá rau các loại tăng chóng mặt gấp 3-4 lần. Theo một lái buôn tại chợ Nhân Chính, quận Thanh Xuân, giá các loại rau trong hai ngày nay đã giảm trung bình từ 3.000-5.000 đồng/kg. Tuy nhiên, trong những ngày tới mức giá này khó có thể giảm thêm bởi những vùng cung cấp rau quanh HN vẫn ngập nước, nông dân chưa thể gieo cấy rau trở lại. Trong khi đó, các loại rau nhập do phải tính thêm cước vận chuyển nên sẽ vẫn giữ ở mức giá như hiện nay. Các loại thực phẩm khác hầu như vẫn giữ nguyên mức giá trước trận mưa lụt.

Thực phẩm giữ giá ở mức cao đã ảnh hưởng tới đời sống người dân, nhất là những người có thu nhập thấp. Chị Nguyễn Thị Mùi quê ở Văn Giang, Hưng Yên lên HN buôn hoa quả tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, cho biết, trước đây, chi phí một ngày rau cho hai người chỉ từ 5.000 - 6.000 đồng, thì hiện nay đã lên tới 20.000 - 25.000 đồng. Những bữa ăn của công nhân giờ đây cũng được cơ cấu lại.

Theo những công nhân của Nhà máy dệt may Maxport trên đường Khương Hạ, một bữa cơm của các chị được mặc định từ 15.000 - 16.000 đồng. Từ khi rau tăng giá, các hàng cơm trên đường này cũng tăng theo khiến khẩu phần ăn của những công nhân giảm đi đáng kể.

Bữa cơm của sinh viên bị ảnh hưởng mạnh nhất. Một sinh viên Trường ĐH Lao động xã hội cho biết, nhiều sinh viên đã chuyển từ việc ăn tại căng-tin sang tự nấu, trong đó gạo và rau được gia đình gửi từ quê lên. Bởi với sinh viên, việc rau tăng giá lên 2-3 lần, họ sẽ không đủ no cho một bữa cơm có giá từ 7.000 -10.000 đồng.

Tại các cửa hàng ăn uống, nhà hàng tại Đà Nẵng, giá cả đã "điều chỉnh" bất hợp lý. Khách hàng chỉ được giải thích chung chung lý do lạm phát, trượt giá... dù thực tế, nông thực phẩm đầu vào không tăng là bao.

Các chợ tại Đà Nẵng cũng có sự biến động giá cả đến mức... vô lý. Một số tư thương chợ Cồn, chợ Hàn, chợ Đống Đa đã tự nâng giá các mặt hàng thứ yếu: Một bó rau muống tăng từ 2.500 đồng lên 5.000 đồng/bó, so với đầu tháng 10.2008; bắp cải tăng từ 7.000 lên 11.000-12.000 đồng/kg; rau cải xanh 4.000 đồng/bó, cà rốt Đà Lạt 12.000đ/kg...

Giá các mặt hàng dịch vụ ăn uống vẫn không "hạ nhiệt".

Không giảm giá vì chi phí cao, vì... thời tiết!

Không thể giảm giá vì chi phí cao là câu trả lời của hầu hết các chủ quán ăn, nhà hàng ở Cần Thơ khi được hỏi tại sao giá cả của dịch vụ ăn uống không giảm. Ông A Tỷ, chủ quán 79 (đường Phan Đình Phùng, phường An Lạc, quận Ninh Kiều), cho biết: Đúng là giá các mặt hàng thực phẩm có giảm so với trước đây, nhưng hiện nay giá các loại rau đang lên rất cao. Chưa kể giá thuê nhân công cũng tăng từ 20-30%. Thuê người làm trước đây chỉ phải trả từ 700-800 ngàn đồng/người/tháng (bao ăn, bao ở) thì nay phải trả hơn 1 triệu đồng/người/tháng..

Còn một chủ quán nhậu đặc sản trên quốc lộ 91B (Cần Thơ) cho biết: Dân ăn nhậu hiện nay toàn thích các món đặc sản như rắn, rùa, ba ba, cua đinh.. mà giá các loại động vật này thì chỉ có tăng chứ không bao giờ giảm nên làm sao dịch vụ ăn uống giảm giá cho được.

Các hộ tư thương, các nhà hàng tại Đà Nẵng thì vin vào thời tiết, bão lụt, ngập lụt tác động trực tiếp đến rau quả nông sản, biển động, thiếu thuỷ hải sản - khiến giá cả rau quả, thực phẩm tăng đột biến mỗi mùa mưa bão. Tuy nhiên, năm 2008, miền Trung không chịu thiệt hại nặng nề vì bão lũ to như mọi năm và sau thời điểm lũ lụt hay thông đường giao thông, giá cả đầu vào đã bình ổn thì giá thực phẩm, hàng ăn uống vẫn "mượn gió bẻ măng", tăng cao bất thường mà không giảm.

Chị Nguyễn Thị Huyền, chủ một nhà hàng ăn uống trên đường Lý Thường Kiệt, Đà Nẵng cho biết: "Chúng tôi không việc gì tự nâng giá để mất khách hàng, nhưng giá cả ngoài chợ tăng lên mỗi ngày buộc lòng các DN kinh doanh hàng ăn uống phải nâng giá theo".

Bà Bùi Tuyết Lành, chủ một cơ sở cung cấp thức ăn công nghiệp tại quận Sơn Trà, Đà Nẵng thì cho rằng: "Trách nhiệm chính vẫn là quản lý thị trường. Tuy nhiên, việc quản lý giá cả gần như bị bỏ ngỏ. Người ta lại đổ trách nhiệm cho ngành tài chính vật giá, còn quản lý thị trường chủ yếu giám sát hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng, nhãn mác...".
 
Để khắc phục tình trạng "tăng giá quen nếp" này, cần sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan chức năng. Thế nhưng, ông Trương Trung Việt - Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết: "UBND TPHCM đã thành lập các đoàn kiểm tra, quản lý giá những mặt hàng thiết yếu như sắt thép, xi măng, xăng dầu, gạo... Còn việc quản lý giá các dịch vụ ăn uống chủ yếu các cơ quan quản lý nhà nước chỉ có thể kiểm tra, yêu cầu niêm yết giá rõ ràng để người tiêu dùng nắm rõ và lựa chọn dịch vụ".