Cho tới nay, hiệp ước có hiệu lực từ năm 1970 này đã được gần 190 quốc gia trên thế giới tham gia với cam kết là không phát triển, phổ biến và sử dụng vũ khí hạt nhân, thúc đẩy việc sử dụng năng lượng hạt nhân vào mục đích hoà bình và trao cho Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) chức năng kiểm soát, giám sát vấn đề hạt nhân trên toàn cầu.

YÁ tưởng thật tốt đẹp, mục tiêu thật rõ ràng và lộ trình con đường đi tới những mục tiêu đó cũng đã được xác định, nhưng sau bốn thập kỷ không hẳn mọi mục tiêu đều đã đạt được, mọi ý tưởng đều đã trở thành hiện thực. Và bên cạnh con đường thẳng tiến tới mục tiêu đó đã xuất hiện không ít con đường vòng dẫn đến những cái đích có cả phần xa lệch những mục tiêu nói trên.

Kể từ đó đến nay, trên thế giới không xảy ra Hiroshima hay Nagasaki thứ hai, nhưng nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự tồn tại của răn đe hạt nhân còn kéo dài suốt thời gian sau, chạy đua vũ trang hạt nhân trong thời chiến tranh lạnh vẫn tiếp tục.

Một trong những tác dụng tích cực của hiệp ước này là sự hình thành nhiều khu vực không có vũ khí hạt nhân trên thế giới và nhiều quốc gia tuyên bố trở thành khu vực không có vũ khí hạt nhân, nhiều hiệp định và thoả thuận quốc tế về giải trừ quân bị hạt nhân, cấm thử hạt nhân và hợp tác toàn diện với IAEA đã được ký kết và thực hiện. Vũ khí hạt nhân đã trở thành vũ khí chính trị, vấn đề hạt nhân trở thành vấn đề an ninh chiến lược có tác động tới tất cả các nước trên thế giới.

Sự pha trộn những mảng sáng tối trong kết quả của Hiệp ước này sau 40 năm có lý do ở chính "thiết kế của Hiệp ước". Ngay từ đầu, các nước có vũ khí hạt nhân đã chủ ý phân biệt đẳng cấp, phân biệt đối xử và không có biện pháp chế tài trong quy trình thực hiện Hiệp ước.

Chẳng hạn như 5 cường quốc hạt nhân tuy cam kết huỷ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân, nhưng lại không định ra thời gian cụ thể, việc thực hiện những hiệp ước về giải trừ vũ khí hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô không được đầy đủ, nhiều quốc gia ký các thoả thuận quốc tế về hạt nhân, nhưng lại không phê chuẩn và gần như không ai có phản ứng gì, khi một số quốc gia cho tới thập kỷ 90 vươn lên trở thành nước có vũ khí hạt nhân...

Những con đường vòng đó đã làm cả lộ trình Hiệp ước này thành dang dở. Sau 40 năm và cả trong thời gian tới, thế giới không có thêm cường quốc hạt nhân, nhưng có thêm và sẽ còn có thêm quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân và việc xuất khẩu công nghệ hạt nhân cũng như nghiên cứu hạt nhân vẫn sẽ còn là vấn đề an ninh chính trị và kinh tế của thế giới.