Bài toán quy hoạch

Nhằm giảm bớt những ảnh hưởng xấu trên, một số nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã và đang tạo ra mối gắn kết ngày càng chặt chẽ hơn giữa chính sách phát triển và môi trường để kiểm soát được tình hình ĐTH. Nhật Bản đã vạch ra một số chương trình kết hợp hiệu quả như Quy hoạch Phát triển quỹ đất quốc gia; Quy hoạch Phát triển nâng cao khu vực Thủ đô, Chương trình Kiểm soát ô nhiễm môi trường vùng ở mức các địa phương.

Ngoài ra, một số ví dụ được quốc tế đánh giá cao về sự lên kế hoạch có hệ thống và kết hợp tốt giữa các vấn đề lớn như quản lý đất đai đô thị, đầu tư hạ tầng, cơ chế và quản lý tài chính là Quy hoạch Môi trường thung lũng Klang của Malaysia và Dự án Quy hoạch môi trường TPHCM của Việt Nam hay như công cụ quy hoạch cấu trúc "chiếc chổi lớn" được sử dụng trong Quy hoạch Phát triển đô thị Jabotabek của Indonesia và Danh mục Đầu tư đô thị Manila của Philippines.

Vài thập kỷ qua, nhiều thành phố trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã thử nghiệm mô hình phát triển các tổ chức ở cấp cộng đồng hoặc khu dân cư, nhằm đảm bảo các vấn đề về tài sản và xã hội được giải quyết tốt ở từng địa phương. Các tổ chức này được tham khảo ý kiến đóng góp cho việc lên kế hoạch cho những phát triển mới, nâng cấp hạ tầng cơ sở và thực thi chính sách thuế.

Các chương trình được phát triển ở cấp cộng đồng còn có thể tự chịu trách nhiệm cho sự phát triển hạ tầng riêng của họ. Thành công đáng chú ý trong việc này phải kể đến các dịch vụ vệ sinh ở Karachi (Pakistan), y tế cộng đồng ở Calcutta (Ấn Độ) và bảo vệ môi trường ở Manila (Philippines).

Chương trình Nâng cấp khu Kampung ở Surabaya (Indonesia) được đánh giá là sáng kiến thành công nhất nhằm nâng cao chất lượng nhà ở và điều kiện sống, nhờ huy động các gia đình và cộng đồng đóng góp cho sự phát triển cũng như duy trì các cơ sở hạ tầng.

Đối mặt với môi trường

ĐTH đồng nghĩa với việc cơ giới hoá và tắc nghẽn giao thông tại các thành phố, làm ảnh hưởng tới sức sản xuất và sức khoẻ của con người. Mỗi năm có gần 1 triệu người chết vì ô nhiễm môi trường. Ước tính, số phương tiện giao thông tại các thành phố làm tăng thêm 15% lượng khí nhà kính thải ra toàn cầu. Nhiều nhà quy hoạch thành phố ở cả các nước phát triển lẫn nước đang phát triển đang nỗ lực giải quyết vấn nạn trên.

Ngày không ô tô ở Bogota, Colombia.

Cụ thể, chính quyền Paris (Pháp) đã thiết lập ra những trạm xe đạp khắp thành phố. Người dân tại đây có thể lấy xe ở một trạm để sử dụng rồi trả xe lại tại một trạm khác. Trong vài năm tới, Paris sẽ triển khai xây dựng một hệ thống tương tự với 2 nghìn xe đạp điện. Với hệ thống xe đạp và xe đạp điện công cộng này, Paris dự đoán giảm được 40% tắc nghẽn giao thông vào năm 2020.

Tại London (Anh), vào những ngày cuối tuần, những người muốn lái xe ôtô vào khu vực trung tâm thành phố phải trả một mức phí. Thị trưởng của London, Ken Livingston, đã biến nhiều đường xe chạy chính trở thành những con đường đi bộ giữa những hàng cây. Tại thành phố Bogota (Colombia), mỗi năm người dân lại được hưởng một "ngày không ôtô". Cách đây vài năm, Bogota đã tăng mạnh thuế xăng dầu và dùng một nửa số tiền đó để đầu tư vào Transmilenio, hệ thống xe buýt hiện phục vụ 500 nghìn người dân thành phố mỗi ngày.

Trung Quốc đã trở thành quốc gia hàng đầu trên thế giới về sử dụng các hệ thống sưởi năng lượng mặt trời. Ông Ma Jun thuộc Viện Các vấn đề công cộng và môi trường Trung Quốc cho biết: "Để vượt qua những thách thức lớn về vấn đề môi trường ở các đô thị, chúng ta cần thu hút sự quan tâm và tham gia của công chúng và các cộng đồng liên quan vào việc bảo vệ môi trường".

Để làm được việc đó, viện trên đã thiết lập một cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin cho mọi người dân về chất lượng nước, lượng chất thải, và danh sách những "thủ phạm" gây ô nhiễm ở 31 tỉnh và khoảng 300 thành phố. Danh sách này do chính phủ cung cấp, được tổng hợp thành một bản đồ trực tuyến, vì vậy bất cứ ai cũng có thể xem, biết được những "thủ phạm" nói trên và góp phần gây áp lực để giảm ô nhiễm.

Áp lực công chúng này đã buộc khá nhiều công ty phải khắc phục những ô nhiễm mà họ gây ra với môi trường. Tuy nhiên, theo ông Ma, vấn đề là hiện nay nhiều trường hợp còn bị phạt quá nhẹ nên các công ty có xu hướng "thà nộp phạt còn hơn bỏ tiền khắc phục ô nhiễm".