Tuy nhiên, dự luật lại đề nghị tăng nặng hình phạt đến mức tử hình đối với tội khủng bố.

Giữ án tử hình ở hầu hết các tội danh

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS thì quan điểm nhất quán là giảm nhẹ mức hình phạt đối với một loạt tội danh được quy định trong BLHS, đồng thời bổ sung thêm một số điều có liên quan đến những bức xúc, đang gây trở ngại cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
 
Trong đó, đáng chú ý nhất là việc hạn chế áp dụng hình phạt tử hình, bỏ tội danh sử dụng trái phép chất ma túy, thay đổi một số nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội và nâng mức định lượng tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự. Về hạn chế hình phạt tử hình, sau khi tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, UBTVQH đã đề nghị cho giữ lại hình phạt ở hầu hết các tội danh, mà chỉ đề nghị bỏ mức hình phạt tử hình ở hai tội hiếp dâm và hủy hoại vũ khí quân dụng.

Theo bà Lê Thị Thu Ba - Chủ nhiệm UBTP của QH, thay mặt TVQH đọc báo cáo giải trình tiếp thu dự luật - thì hành vi hiếp dâm là xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm, sức khoẻ của người bị hại, xâm phạm trật tự, an toàn xã hội; nhưng xét về mức độ nguy hiểm của hành vi và thực tiễn xét xử trong thời gian qua thì không nhất thiết phải giữ lại hình phạt tử hình đối với tội danh này và quy định hình phạt tù chung thân đối với tội này là đủ nghiêm khắc và vẫn bảo đảm để trừng trị, răn đe, phòng ngừa chung.

Về tội hủy hoại vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, UBTVQH nhận thấy trường hợp người phạm tội không có mục đích chống chính quyền nhân dân mà chỉ có hành vi hủy hoại vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự thì hình phạt cao nhất là tù chung thân cũng đủ nghiêm khắc để trừng trị và răn đe, phòng ngừa chung. Cũng theo bà Thu Ba thì tội khủng bố là loại tội đặc biệt nguy hiểm, vì vậy cần phải có quy định mức hình phạt cao nhất là tử hình.

Giữ nguyên hay tách điều 194 BLHS?

Mặc dù Dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có sự sửa đổi, bổ sung rất nhiều điều luật như: Nâng mức định lượng tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội sử dụng trái phép tài sản là 50 triệu đồng; với tội buôn lậu từ 50 triệu lên 100 triệu đồng; trốn thuế là 100 triệu đồng; sửa đổi, bổ sung tội buôn bán người; giới thiệu trẻ em làm con nuôi để trục lợi; sửa đổi, bổ sung tội danh trong lĩnh vực chứng khoán; sửa đổi, bổ sung các tội về môi trường..., nhưng khi thảo luận các ĐBQH lại rất ít thảo luận về những vấn đề sửa đổi mới này, mà hầu hết các ý kiến đều tập trung thảo luận về việc bỏ hay không nên bỏ hình phạt tử hình đối với hai tội danh "hiếp dâm" và "hủy hoại vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự".

ĐB Huỳnh Nghĩa đặt giả thiết: Nếu một cháu gái bị hiếp dâm một cách dã man, tổn thương đến hơn 61% hoặc sau khi bị hiếp còn bị lây nhiễm HIV..., mà kẻ thủ ác chỉ phải chịu hình phạt tới chung thân thì không thỏa đáng. Không đồng tình với quan điểm này, một số ĐB như Dương Ngọc Ngưu, Nguyễn Đăng Trừng... lại cho rằng cần thiết bỏ khung tử hình với tội hiếp dâm, bởi lẽ nếu hiếp dâm trẻ em hoặc vừa hiếp dâm vừa cố ý giết người hoặc cướp tài sản thì hành vi này vẫn có thể bị áp dụng hình phạt tử hình theo các điều 112, 133 hoặc Điều 93 của BLHS.

Cũng trong sáng nay, các ĐB cũng thảo luận khá sôi nổi về việc nên giữ nguyên hay tách Điều 194 BLHS quy định về tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy thành các tội mua bán trái phép chất ma túy (194a) và tội tàng trữ, vận chuyển trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy (194b).

Theo dự luật thì Điều 194b sẽ không có khung hình phạt tử hình. Nhiều ý kiến cho rằng, đối với nhóm vận chuyển ma túy có nhiều người nghèo, thậm chí cả trẻ em bị lợi dụng để vận chuyển thuê để kiếm ăn; vì vậy, bỏ hình phạt tử hình là hợp lý vì tính chất nguy hiểm không cao và thực tế xét xử cũng ít áp dụng hình phạt tử hình với hành vi này.

Cũng liên quan đến vấn đề ma túy, hầu hết các ý kiến thảo luận đều đồng ý bỏ tội danh sử dụng trái phép chất ma túy, mà coi những người sử dụng ma túy như một chứng bệnh cả xã hội phải có trách nhiệm chữa trị cho họ. Dự kiến, dự luật sẽ được QH biểu quyết thông qua vào ngày 18.6.