Chỉ tính từ tháng 8.2006 đến nay đã có 544 hộ dân vi phạm nhằm trục lợi bất chính.
Hàng trăm ngôi nhà mới đang mọc lên
Mới đây nhất, dự án lọc hoá dầu Nghi Sơn trị giá hơn 6,2 tỉ USD cũng đã được ấn nút khởi động. Kéo theo đó là hàng nghìn hộ dân phải di dời nhường chỗ cho các công trình lớn.
Báo cáo mới nhất của Ban Quản lý KKTNS cho thấy: Tình hình xây dựng nhà trong vùng quy hoạch trên địa bàn KKTNS đang gia tăng nhanh, tập trung chủ yếu tại các khu vực đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền như xã Hải Hà, Mai Lâm, Hải Thượng, Hải Yến...
Tính từ tháng 8.2006 đến tháng 26.5.2008, tại 12 xã của KKTNS đã có 469 nhà dân xây dựng vi phạm quy hoạch. Đặc biệt nghiêm trọng, từ ngày 26.5 đến 25.6.2008, tại KKT này phát sinh mới tới 75 công trình được người dân lén lút xây dựng trái phép, vi phạm quy hoạch.
Tại xã Hải Hà, khi biết phải di dời 100%, chỉ trong thời gian ngắn trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2008, người dân xã này đã tranh thủ cất thêm hơn 50 ngôi nhà mới. Thực trạng xây dựng nhà để chạy quy hoạch còn diễn ra rất "sôi động" ở nhiều địa phương. 1 tháng qua, tại xã Mai Lâm đã có 35 ngôi nhà mới mọc lên trong vùng quy hoạch; xã Hải Thượng, Trường Lâm mỗi xã có 3 trường hợp. Đây chỉ là những căn nhà tạm, được người dân xây dựng bằng gạch cốm (một loại bột đá đúc) để "chạy" chính sách giải toả đền bù.
Gia đình chị Mai Thị Hoà, thôn Hà Tân, xã Hải Hà là một trong những hộ đang xây dựng nhà trái phép, khi được hỏi vẫn trả lời tỉnh bơ, dù có biết việc xây dựng nhà là vi phạm quy định. Chị nêu lý do là nhà ở quá chật chội nên phải... làm thêm nhà mới? Nhiều gia đình khác ở xã này cũng "tranh thủ" ngày và đêm để làm nhà trái phép, hy vọng được bồi thường nhiều hơn số tiền mình đã đầu tư.
Yếu kém và thiếu trách nhiệm
Ông Trần Văn Phú - Chủ tịch UBND xã Hải Hà khi được hỏi đã "đỡ đòn" cho dân, ông Phú nói: "Nguyên nhân để xảy ra số hộ vi phạm xây dựng lớn như vậy chủ yếu là do bà con bức xúc về nhà ở. Nhiều gia đình có con cái ra ở riêng phải tách hộ". Song ông Phú cũng thừa nhận, bên cạnh đó cũng có một số trường hợp xây dựng nhà trái phép "chạy quy hoạch" với mục đích sẽ nhận được tiền đền bù và được bố trí thêm đất tái định cư.
Ngày 21.6, trong buổi giao ban tại KKTNS của Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng tỉnh, vấn đề này được đưa ra và thảo luận hết sức căng thẳng. Ông Mai Văn Ninh - Chủ tịch UBND tỉnh sau khi đi thị sát tình hình đã khẳng định: "Nguyên nhân chính để xảy ra tình trạng các hộ dân tại một số địa phương tự do cơi nới, xây dựng vi phạm qui hoạch trong KKTNS diễn ra tràn lan là do sự yếu kém và thiếu tinh thần trách nhiệm trong công tác quản lý của các cấp chính quyền huyện Tĩnh Gia.
Việc xử lý các trường hợp vi phạm của huyện không dứt khoát, thiếu kiên quyết và sự thờ ơ của chính quyền cấp xã nên đã kéo theo hàng loạt hộ dân khác tiếp tục vi phạm". Lãnh đạo UBND huyện Tĩnh Gia nhận định rằng, để xảy ra tình trạng trên chủ yếu là do chính quyền các xã buông lỏng công tác quản lý quy hoạch, xây dựng. Các xã thiếu cương quyết trong kiểm tra, lập biên bản và ra quyết định xử phạt hành chính. Vì vậy tình trạng cơi nới, xây nhà trái phép mới diễn biến khó lường.
Ngày 4.6, UBND huyện Tĩnh Gia đã ban hành quyết định gửi chủ tịch UBND các xã trong KKTNS yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, phát hiện những hành vi xây dựng cơi nới trái phép. Theo QĐ này thì đối với những trường hợp vi phạm, chủ tịch UBND xã phải tiến hành lập biên bản và xử phạt hành chính. Nếu vẫn cố tình tái diễn thì kiên quyết ra quyết định cưỡng chế...
Song từ ngày quyết định trên ra đời đến nay chưa thấy có mấy công trình bị tháo dỡ. Ngược lại, số nhà xây dựng trái phép ở một số xã vẫn cứ mọc lên như nấm trước sự "bất lực" của chính quyền địa phương?