Hàng chục năm qua, VN đã trở thành một trong những nước xuất khẩu hàng đầu, an ninh lương thực được bảo đảm. Thế mà trong vài ngày qua, điều không thể tin nổi là nhiều cửa hàng gạo lại... sạch hàng. Nhưng cứ hôm sau, khi giá đã được nâng lên thêm, thì lại có thêm gạo bán ra. Đúng như nhận định của ông Trương Thanh Phong-Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN (VFA), giá gạo tăng là do đầu cơ, cơn sốt gạo đang diễn ra là do đầu cơ!

Trong ba tháng đầu năm, VN đã xuất khẩu 800.000 tấn gạo, thu về khoảng 310 triệu USD, chỉ tăng 20% về số lượng nhưng giá trị tăng đến 61%. Số lượng đã ký hợp đồng xuất khẩu tiếp tục phải giao hàng là 1 triệu tấn. Chừng ấy, không thể tác động ảnh hưởng đến an ninh lương thực VN khi mỗi năm nước ta xuất khẩu tới vài triệu tấn gạo.

Cũng cần nói thêm, vừa qua Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo ngừng ký thêm các hợp đồng xuất khẩu gạo. Thế nhưng vẫn diễn ra sốt gạo. Dấu hiệu đầu cơ đã rõ, nhưng điều cần đại phẫu cấp thời là ai đã và đang đầu cơ?

Có phải chính các đơn vị xuất khẩu gạo vẫn âm thầm ký thêm hợp đồng xuất khẩu và âm thầm đầu cơ khiến thị trường gạo khan hiếm và giá bị đẩy lên cao, hay do tình trạng xuất lậu sang biên giới như tình trạng xuất lậu xăng dầu?

Dư luận cho rằng, dòng tiền đầu cơ gạo trước tiên đến từ chứng khoán khi tình hình thị trường này chưa sáng sủa; tiếp đến là dòng tiền từ các nhà đầu cơ bất động sản khi thị trường này đang đóng băng; thứ ba là dòng tiền đến từ các nhà đầu tư vàng vì thời gian gần đây giá vàng liên tục nhảy múa bất ổn...
 
Tuy nhiên, đó mới giải quyết về vấn đề vốn, muốn đầu cơ còn phải nắm và hiểu tình hình thị trường trong lĩnh vực đó, để đầu cơ trót lọt và trục lợi lớn cần sự kết hợp giữa các đơn vị kinh doanh, xuất nhập khẩu gạo với những người có vốn để mua tích trữ. Có bao nhiêu đơn vị kinh doanh, xuất nhập khẩu gạo có "máu mặt" ở VN? Đây chính là một hướng có nhiều nghi vấn nhất phải đại phẫu để ngăn chặn cơn sốt gạo đang gây bàng hoàng trong dân chúng.

Dân chúng lo lắng và bị tác động bởi thông tin nhiễu nên đổ xô đi mua gạo khiến cho cơn sốt càng dâng cao. Nếu cơn sốt này không kịp thời được dập tắt, nó sẽ tác động tiêu cực tới những nỗ lực của Chính phủ trong cuộc chiến chống lạm phát hiện nay. Chính vì thế cuộc đại phẫu cấp bách cơn sốt cần thực hiện song hành với sự trấn an dân chúng về tình hình lương thực của đất nước và các biện pháp cấp thời bình ổn thị trường gạo trong nước.

>> Xem lại toàn hệ thống an ninh lương thực quốc gia
>> Thủ tướng chỉ đạo: Không để xảy ra khan hiếm lúa gạo
>> Gạo "sốt ảo" hay cầu vượt cung?
>> Tin đồn thổi và nạn đầu cơ
>> Người dân đổ xô đi mua gạo
>> Thế giới "đói" gạo