Sẽ không khỏi giật mình khi KTNN công bố con số tới 11.613 tỉ đồng vừa được KTNN tăng thu, giảm chi và có sai phạm. Ngay cả đối với kết quả 6 chương trình được KT thì 100% đều có sai phạm.
Thất thoát như... suối chảy
Khi được xem báo cáo kết quả KT, nhiều chuyên gia kinh tế dự cuộc họp đã thở dài và bình luận: Tiền ngân sách thất thoát như... suối chảy. Thật vậy, tại Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường, KTNN sau khi làm việc với 1 bộ và 14 tỉnh thì số tiền thuộc diện phải xử lý đã lên đến 48.996 triệu đồng, chiếm tới hơn 11% kinh phí được sử dụng. Đáng buồn hơn là trong khi ý nghĩa của chương trình này mong muốn bù đắp phần thiệt thòi; mang lại cho các đồng bào dân tộc thiểu số vùng khó khăn giọt nước sinh hoạt thì đã có tới 31 công trình với trị giá 16.602 triệu đồng bị vứt bỏ, không sử dụng được.
Một điểm nhức nhối không kém là những thất thoát và sai phạm trong việc sử dụng kinh phí cho chương trình mục tiêu quốc gia về GDĐT. Có thể nói, trường lớp và học sinh của những vùng khó khăn đã thiếu thốn đủ đường; thế nhưng những người thực hiện lại sẵn sàng "vẽ" ra những khoản tiền nằm ngoài hoặc vượt quá thực tế. Cụ thể, không ít địa phương đơn giá cho một bộ thiết bị lớp 5 được đội giá lên đến 16 triệu đồng và lớp 10 là 100 triệu đồng.
Trong khi đó, những địa phương biết chi phí hợp lý như Quảng Nam thì giá cho bộ thiết bị lớp 10 chỉ là 28,3 triệu đồng; hay như tại Hà Giang, bộ thiết bị cho lớp 5 chỉ là 9,3 triệu đồng. Ngoài việc đẩy giá lên tận... trời xanh, nhiều địa phương đã ỉm một phần không nhỏ khoản kinh phí chi cho sự nghiệp trồng người này. Thậm chí như tại Yên Bái, tỉnh này còn chuyển hẳn 92% kinh phí cho mục tiêu khác. Một nhận định khiến bất kỳ ai quan tâm đến GD đều sẽ buồn lòng bởi 13/14 tỉnh được KT thì đều được kết luận là không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ.
Đặc biệt, một dự án mà số tiền thất thoát, sai phạm và có vấn đề ở các danh mục đều lên đến vài chục tỉ đồng là công trình phát triển hạ tầng đô thị Bắc Thăng Long - Vân Trì (Hà Nội). Cuối cùng, KTNN công bố: Với 105 cuộc KT, cơ quan này đã phát hiện và kiến nghị tăng thu, giảm chi, yêu cầu nộp trả, thu hồi số tiền lên tới 11.613 tỉ đồng - một khoản tiền khổng lồ tương đương với thu ngân sách của 11 tỉnh, thành phố giàu có/năm.
Cần xử lý nghiêm những sai phạm
Đại diện KTNN cho biết, sau khi tiến hành những cuộc KT trên, cơ quan này đã chuyển một số hồ sơ sang cơ quan cảnh sát điều tra, cơ quan thuế để tiếp tục thu hồi tiền và xử lý những vi phạm pháp luật. Đặc biệt, với việc hầu như đụng đâu sai đó; mức độ sai phạm đều rất nghiêm trọng thì trong năm 2008, mục tiêu chính của KTNN là nâng cao năng lực và mở rộng đối tượng, phạm vi KT. Cụ thể năm 2008, cơ quan này sẽ tăng hơn 10% quy mô KT và sẽ KT cả những cơ quan, đơn vị được cho là "nhạy cảm" (như Bộ Tài chính, UBTƯ MTTQ...) và những dự án lớn (như cầu Vĩnh Tuy, Chương trình 135...). Ngoài ra, cơ quan này cũng sẽ cố gắng KT 30% đầu mối các bộ, ngành và 35 tỉnh còn lại cùng với lĩnh vực hoạt động ngân hàng.
Cũng theo lãnh đạo KTNN, một kiến nghị quan trọng đối với Chính phủ, các bộ, ngành địa phương là cần khẩn trương xử lý dứt điểm các vấn đề tài chính sai phạm hoặc có vấn đề. Đặc biệt, các cơ quan chức năng cũng cần sớm xử lý trách nhiệm đối với những cá nhân và người có trách nhiệm liên quan đến những sai phạm này.
Cụ thể là các cá nhân của Tập đoàn Điện lực VN có sai phạm trong việc huỷ hồ sơ thầu không đúng quy định liên quan đến dự án thuỷ điện Hàm Thuận - Đa Nhim; xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân của UB Dân tộc, Bộ Tài chính và các tỉnh liên quan đến vi phạm trong Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc miền núi.
Riêng đối với Hà Nội, cơ quan này kiến nghị cần nhanh chóng xử lý các cá nhân có sai phạm liên quan đến dự án hạ tầng đô thị Bắc Thăng Long - Vân Trì; chuyển hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để điều tra, xác minh, làm rõ và xử lý theo pháp luật những sai phạm nghiêm trọng. UBND TP.Hà Nội cần tiếp tục lập kiểm toán và thẩm định các báo cáo của 3 gói thầu; bãi bỏ ngay những văn bản ban hành trái với nghị định của Chính phủ và của Bộ Tài chính.