Khan hiếm

Biến động trên thị trường USD những ngày qua đang tạo nên nhiều "trạng thái" khác nhau mà biểu hiện rõ nhất ở chỗ, cả DN và người dân đều khó mua được USD dù nhu cầu thực tế là rất rõ.

Suốt một tuần qua, dù liên tiếp được NHNN điều chỉnh, song tỉ giá bình quân liên NH giữa VND và USD vẫn giữ ở mức 16.454 đồng/USD và với tỉ giá này, các NH chỉ được phép niêm yết tỉ giá mua bán trong khoảng 16.289-16.618 đồng/USD.

Song tại một loạt các NHTM lớn, "khoảng" mua bán này chỉ được thể hiện bằng duy nhất một con số khi mà các biểu niêm yết đồng loạt áp dụng một giá cho cả giao dịch mua, bán và chuyển khoản USD.

Thay vào đó như nhiều than phiền, các DN đang phải chấp nhận mức giá mua rất cao nếu muốn có USD. Và mức giá mua USD cao nhất được chào trong các ngày qua theo nhiều thông tin lên đến 18.900-19.200 đồng/USD.

Trong khi đó theo một DN kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, hàng tháng DN này được đối tác thanh toán 20-30 nghìn USD qua tài khoản NH tại TPHCM và khi rút ra bằng VND như quy định, giá USD vẫn được áp theo mức tỉ giá NH niêm yết.

Trước những thông tin trên, Phó Thống đốc NHNN - ông Nguyễn Đồng Tiến - khẳng định, thông qua các kênh giám sát của NHNN và các chi nhánh, NHNN nắm rất rõ những diễn biến trong hoạt động của thị trường ngoại tệ hiện nay. Trong đó có những hoạt động mang tính chất vi phạm quy định về tỉ giá của NHNN trước đây, cũng như các văn bản vừa ban hành.

Việc xử lý cụ thể như nào, theo ông Nguyễn Đồng Tiến sẽ tùy thuộc mức độ vi phạm trong đó có những hoạt động yêu cầu phải chấn chỉnh hoặc cần phải có biện pháp phải xử lý hành chính.
 
Tình trạng người dân khó mua USD nhỏ lẻ phục vụ nhu cầu du lịch, du học hay chữa bệnh cũng được Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu thừa nhận là có thực và một phần do một số TCTD hiện không đáp ứng được nhu cầu USD của người dân.

Lời giải tỉ giá

Cũng theo Thống đốc Nguyễn Văn Giàu, các đại lý thu đổi ngoại tệ của các TCTD trong suốt thời gian dài chưa được quản lý chặt chẽ. "Và do đó, khi có những biến động, rõ ràng yếu tố đầu cơ gây lũng đoạn thị thường và buộc NHNN phải can thiệp" - ông Giàu nói.
 
Không trực tiếp thừa nhận tình trạng DN khó mua và phải mua USD với giá cao có diễn ra tại Vietcombank hay không, nhưng Chủ tịch HĐQT - ông Nguyễn Hoà Bình - cho rằng, khi đã là một bộ phận của thị trường thì NH phải chịu sự chi phối của thị trường.

Vị lãnh đạo này nêu ý kiến, tỉ giá ngoại tệ hiện nay đang có sự mất cân đối và không phù hợp ở chỗ, nếu mua bán đúng giá niêm yết thì người bán ít và người mua cũng ít. Trong lúc NHNN chỉ khống chế tỉ giá bằng USD chứ không khống chế đồng ngoại tệ khác.

"Tôi không muốn nói là méo mó nhưng đó là sự không hài hòa giữa tỉ giá các đồng ngoại tệ" - ông Nguyễn Hòa Bình nói.

Trong 5 tháng đầu năm 2008, tổng doanh thu mua bán ngoại tệ của Vietcombank đạt gần 32 tỉ USD với nguồn mua chủ yếu từ các DN XK.

Trả lời câu hỏi "Vietcombank có tình trạng mua vào theo giá niêm yết của Nhà nước và bán ra theo giá của thị trường hay không?" - ông Nguyễn Hòa Bình cho rằng, ngoại tệ mạnh có thể chuyển đổi được cho nhau và NH có thể hoán đổi USD sang các loại ngoại tệ khác để có một tỉ giá hợp lý. Và do đó không nên tách đồng USD ra riêng trong bảng ngoại tệ, vì nó là một phần của ngoại tệ và việc tách riêng ra là rất khó.

Được coi là một phần nguyên nhân gây ra những biến động trên thị trường ngoại tệ, nhưng việc quản lý các đại lý thu đổi ngoại tệ để đảm bảo chắc chắn các đại lý bán lại 100% ngoại tệ mua được cho NH lại là vấn đề quản lý khá phức tạp và không thể riêng một mình NH làm được.

"Nó liên quan đến thị trường và nhiều cơ quan khác trong khi các NH chỉ đứng ở góc độ kỹ thuật là chính. Chỉ riêng việc xác định các đại lý thu mua được bao nhiêu cũng không phải là vấn đề đơn giản do thiếu người giám sát và theo dõi" - hơn nữa, cũng theo ông Nguyễn Hoà Bình, cần đặt giả thiết liệu các đại lý thu mua có nhập sổ sách đầy đủ lượng ngoại tệ mua được hay không. Các đại lý thu đổi của Vietcombank được đánh giá là cơ bản đáp ứng được yêu cầu bán ngoại tệ cho NH.

>> Tìm đến "chợ đen" mua USD
>> "Chợ đen" ngoại tệ vẫn hoạt động ngầm
>> Chống tâm lý đầu cơ
>> "Sẽ xử lý ngân hàng nào bán USD vượt giá niêm yết"
>> Câu chuyện tỉ giá
>> Chạy theo USD chưa hẳn đúng
>> USD lên giá mạnh