Trên gương mặt của các bác sĩ, điều dưỡng, hộ lý ở đây đã xuất hiện những nụ cười nhẹ nhõm cùng  những lời bông đùa. "Hai ổ dịch cũ đến thời điểm này coi như đã khống chế được, giờ chỉ lo dịch mới thôi" - PGS-TS Bùi Đức Phú - Giám đốc bệnh viện - thở phào.

"Không khác chi đi ở tù"

3h chiều ngày 2.7, PGS-TS Phạm Như Hiệp - Phó Giám đốc Bệnh viện T.Ư Huế - nhận được điện thoại "cầu cứu" từ khoa Truyền nhiễm của bệnh viện, nơi có khu vực sàng lọc, cách ly các trường hợp nhiễm và nghi nhiễm cúm A/H1N1, đề nghị bác sĩ Hiệp phải "lên gấp", bởi các bệnh nhân cách ly ở đây đang... đập phá đòi xuất viện.

"Bác sĩ nói với em là có khả năng chiều nay sẽ được xuất viện vì ngoài Hà Nội điện vào kết quả xét nghiệm đã cho âm tính, nhưng chờ mãi vẫn không thấy cho xuất viện. Tụi em không thể nào chịu đựng thêm được một phút nào nữa không khí tù túng ở đây" - Phạm Thanh Sơn - một bệnh nhân dương tính với cúm - giải thích với tôi sau đó về nguyên nhân đập phá của mình.

Khoảng 5h cùng ngày, sau khi cầm được giấy ra viện từ tay bác sĩ trưởng khoa Truyền nhiễm, không kịp nói lời từ biệt, Phạm Thanh Sơn và Nguyễn Thưởng, hai trường hợp âm tính mới đã hét lên sung sướng rồi... "lao" từ tầng hai xuống tầng một, rồi một mạch chạy thẳng ra quán càphê Lộng Gió bên bờ sông Hương trước bệnh viện để "bù lại những ngày ngột ngạt, tù túng trong bệnh viện". Cả hai cười cười, nói nói , mắt nhìn quanh, rồi nhìn xa, nhìn gần như thể mấy năm rồi không được hưởng không khí và cảnh vật của một quán càphê trong thành phố.

"Ở trong nớ một ngày có cảm giác như dài bằng cả thế kỷ. Mới có 9 ngày thôi mà em tưởng mô lâu lắm rồi" - Nguyễn Thưởng ví von. Phạm Thanh Sơn tiếp lời: "Buồn và ngột ngạt không khác chi đi ở tù. Ngoài ăn ngày ba bữa, chúng em không có việc chi làm, không có chuyện chi để nói nữa, nên... suốt ngày cứ hỏi nhau mình bệnh ri có chết không hè. Mặc dù bác sĩ ngày mô cũng nói yên tâm, bệnh ni không chết, sắp được về nhà rồi, nhưng cứ mỗi lần nhìn thấy bác sĩ, người đưa cơm... trùm kín từ đầu đến chân đi vô là em lại nghĩ đến chuyện chết...".

Khu vực sàng lọc, cách ly bệnh nhân cúm A/H1N1 tại Bệnh viện T.Ư Huế.

Tại phòng cách ly, anh Phanh - một trong hai bệnh nhân dương tính với cúm A/H1N1 còn lại đang điều trị đứng tựa cửa ứa nước mắt khi nhìn thấy niềm vui được xuất viện của hai người cùng cảnh ngộ với mình. Phanh là chồng sắp cưới của chị Nguyễn Thị Thiện - Việt kiều Úc, bệnh nhân dương tính với cúm A/H1N1 đầu tiên được phát hiện ở TT-Huế. Hai người định tổ chức đám cưới vào ngày chủ nhật (27.6) vừa qua, nhưng khi mọi thứ đã "lên khuôn" thì chị Thiện nhập viện.
 
Sau đó mấy hôm thì đến lượt anh Phanh cũng nhập viện. Nhưng chỉ "chung phòng" với nhau được mấy ngày là chị Thiện xuất viện, Phanh ở lại một mình. "Dù phải hoãn đám cưới, nhưng được hội ngộ với nhau mấy hôm trong bệnh viện rứa là được an ủi rồi" - bác sĩ Phan Trung Tiến - Trưởng khoa Truyền nhiễm Bệnh viện T.Ư Huế - trêu.

Bộn bề khó khăn

Dù đã được "tập dượt" với bệnh nhân dịch cúm A/H5N1 cách đây mấy năm, đồng thời đã lên kịch bản về dịch cúm A/H1N1, nhưng đến khi phát hiện 3 ca dương tính với cúm A/H1N1 đầu tiên, không chỉ người dân, chính quyền, mà ngay cả các khoa phòng của Bệnh viện T.Ư Huế vẫn "nhốn nháo" vì bỡ ngỡ, hoang mang..., không biết phải xử lý như thế nào.

PGS-TS Bùi Đức Phú - Giám đốc Bệnh viện T.Ư Huế - nói: "Khó khăn nhất trong việc điều trị dịch cúm A/H1N1 hiện nay ở Bệnh viện T.Ư Huế là hai trạng thái lo sợ, không chỉ từ bệnh nhân, người dân, mà cả với nhân viên y tế của bệnh viện".

Theo bác sĩ Phú thì trạng thái lo sợ thứ nhất xuất phát từ nguyên do không hiểu biết đầy đủ về bệnh và các nguyên tắc phòng tránh, dẫn đến các yêu cầu thái quá trong điều trị và dự phòng như việc dù không tiếp xúc với bệnh nhân, nhưng rất đông nhân viên y tế của bệnh viện vẫn... sợ lây bệnh và xin được cấp Tamiflu để uống dự phòng!

Và không chỉ nhân viên bệnh viện đòi uống Tamiflu. Theo ghi nhận của chúng tôi thì mặc dù một vỉ Tamiflu, giá ở các quầy thuốc rất cao (600 ngàn đồng/ 10 viên), nhưng trong mấy ngày qua có rất nhiều người dân ở thành phố Huế và Phong Điền (nơi có ổ dịch đầu tiên) đi lùng mua Tamiflu để  uống dự phòng vì "nghe nói uống thuốc này vào sẽ không bị lây cúm A/H1N1".

Một người dân nói với chúng tôi sau khi mua thuốc Tamiflu tại một quầy thuốc ở đường Ngô Quyền, thành phố Huế. Theo bác sĩ Phú thì "Tamiflu là kháng sinh liều cao đặc trị về cúm A/H1N1. Nếu không bị bệnh hoặc không có tiếp xúc với người bệnh mà vẫn uống và uống nhiều thì sẽ rất nguy hiểm vì sẽ nhờn thuốc, đến khi bệnh thật thì không có thuốc nào chữa khỏi".

Nhân viên bệnh viện chuẩn bị cơm tối cho các bệnh nhân trong khu cách ly.

Trạng thái thứ hai xuất phát từ việc không hiểu biết, dẫn đến... không sợ gì cả! Bác sĩ Phú dẫn chứng: "Như trường hợp của chị Nguyễn Thị Thiện và người nhà - những bệnh nhân dương tính với cúm đầu tiên ở TT-Huế. Mặc dù ban đầu rất có ý thức (về Việt Nam, thấy có dấu hiệu ho và sốt là đến bệnh viện kiểm tra ngay). Tuy nhiên sau đó trong khi chờ làm xét nghiệm, cô Thiện cùng với người nhà đã đột ngột bỏ trốn khỏi bệnh viện để đi thuê khách sạn ở. Chúng tôi phải huy động toàn bộ lực lượng đi tìm, sau đó phải tốn rất nhiều công sức để thuyết phục họ quay lại bệnh viện.
 
Việc không ý thức được mức độ nguy hiểm do dịch cúm của cô Thiện đã làm chúng tôi bị một phen hoảng loạn. Hoặc trong khi trong phác đồ điều trị, bệnh cúm A/H1N1 không được nằm phòng máy lạnh nhiệt độ thấp, nhưng nhiều bệnh nhân đã gây khó khăn nhất định cho bệnh viện khi ở cách ly, nhưng đòi hỏi phải nằm phòng máy lạnh, đòi ăn uống sang trọng, sau bữa ăn phải có tráng miệng bằng trái cây, uống Coca Cola..." - bác sĩ Phú nói.

Khó khăn nữa mà Bệnh viện T.Ư Huế đang đối mặt là chuyện xét nghiệm cúm A/H1N1. Mặc dù hiện bệnh viện đã có đủ nhân sự, buồng an toàn sinh học cấp II, các máy làm xét nghiệm...và mới đây, ngày 15.6.2009, Viện Pasteur Nha Trang (đơn vị chịu trách nhiệm xét nghiệm cúm A/H1N1 cho 11 tỉnh miền Trung từ Quảng Bình đến Bình Thuận theo quy định của Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Bộ Y tế về việc xin mở thêm điểm xét nghiệm cúm A/H1N1 tại Bệnh viện T.Ư Huế. Tuy nhiên đến nay, đề nghị trên của Viện Pasteur Nha Trang vẫn chưa có phản hồi.

"Hiện chúng tôi đã có đủ điều kiện, chỉ cần một đợt tập huấn là làm được, nhưng vì Bộ Y tế chưa cho phép nên ngày nào chúng tôi cũng phải gửi và nhận mẫu bệnh phẩm đi, về từ Hà Nội, vừa chậm, vừa không chủ động và tốn rất nhiều thời gian, công sức. Đã vậy, mẫu bệnh phẩm của chúng tôi gửi đi, bưu điện lại không nhận vận chuyển, nên phải "cậy nhờ" một đơn vị chuyển - phát  nhanh tư nhân là Cty TNHH An Dương" - bác sĩ Phú nói.

* Hiện Bệnh viện T.Ư Huế có phương án để đối phó với dịch cúm A/H1N1. Phương án 1 (hiện đang thực hiện) là thành lập khu sàng lọc cách ly, với 30 giường ở khoa Truyền nhiễm. Nếu bệnh đông hơn, bệnh viện sẽ sử dụng khu sàng lọc cách ly thứ hai - cũng 30 giường ở khoa Nhi. Trong trường hợp xấu nhất, nếu dịch lan rộng, bệnh viện sẽ cho di chuyển toàn bộ bệnh nhân ở Trung tâm Tim mạch hiện tại (khoảng 300 giường). Theo PGS-TS Bùi Đức Phú thì cả ba phương án trên đều là giải pháp tình thế. Hiện bệnh viện đã có một đề án xây dựng Trung tâm Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới và sẽ được triển khai trong thời gian tới. * Đến thời điểm này, Bệnh viện T.Ư Huế đã tiếp nhận 6 trường hợp dương tính với cúm A/H1N1, 8 trường hợp nghi nhiễm (trong đó có 6 trường hợp được xuất viện, trong đó có 4 dương tính điều trị thành âm tính, hai nghi nhiễm, nhưng kết quả xét nghiệm cho âm tính. Hiện tại, khu sàng lọc cách ly của Bệnh viện T.Ư Huế vẫn còn 3 trường hợp đang điều trị và theo dõi, trong đó có 2 dương tính với cúm A/H1N1).   Theo PGS-TS Bùi Đức Phú, sở dĩ dịch cúm A/H1N1 ở TT-Huế bước đầu khống chế thành công là do điểm xuất phát của ổ dịch đều ở nước ngoài về, nên phạm vi quan hệ của các đối tượng này không rộng. Tuy vậy, nguyên nhân quan trọng nhất là do toàn bộ hệ thống y tế và các cấp chính quyền ở TT-Huế làm việc và phối hợp với nhau rất có trách nhiệm và đồng bộ ngay từ đầu.