30 năm gắn bó với … chuột
Một chiều cuối đông, chúng tôi đã đến Trung tâm Nghiên cứu và sản xuất động vật thí nghiệm chuẩn thức tại số 1 phố Yersin, Hà Nội. Đây là trung tâm chuyên nuôi và lai tạo chuột phục vụ nghiên cứu trong y, sinh học. Trung tâm nằm lọt thỏm giữa các tòa nhà và được bao quanh bởi những tải trấu cao ngất. Phảng phất thứ mùi đặc trưng từ cám, gạo và… chuột.
Chị Vũ Thị Vương – Giám đốc trung tâm – hồ hởi cho biết: Diện tích toàn trung tâm là 1.000m2, trong đó, có 18 phòng nuôi chuột. Toàn bộ thức ăn đều được trộn và sản xuất tại đây. Con giống thì nhập từ nước ngoài và cho lai tạo tại trung tâm. Cuối những năm 70 đầu năm 80 của thế kỷ trước, trung tâm chỉ là một phòng thuộc khoa Virus. Sau đó viện đã có sáng kiến cho người đi học và ra đời một trung tâm nuôi và cung cấp chuột lớn mạnh như hiện nay.
Để có được điều này, chị Vương nhớ lại, ban đầu khi mới thành lập, trung tâm chỉ có vài người làm tất cả các nhiệm vụ từ chăm sóc đến trộn thức ăn, rồi cho chuột ăn. Giờ thì trung tâm đã có 18 người gồm bác sĩ thú y, kỹ sư chăn nuôi, kỹ thuật viên. Chị Khánh – người đã có 30 năm gắn bó với chuột – bộc bạch, gắn bó với chuột lâu nên lúc nào cũng ám ảnh bởi… chuột. Bằng linh cảm của nghề là nhận biết được ngay con chuột đó khỏe hay yếu, thậm chí biết nó thích ăn thức ăn loại gì. Khi về nhà, mặc dù tắm rửa sạch nhưng chồng, con vẫn cảm nhận rõ mùi chuột. Rồi chị cười.
Năm 1989, khi có cơ ngơi khang trang, trung tâm nhập nhiều loại chuột để thực hiện nghiên cứu, lai tạo. Tuy nhiên, với thực tế khí hậu Việt Nam chỉ có 2 loại chuột “trụ” lại được và sinh sôi phát triển, đó là chuột nhắt trắng (của Pháp) và chuột đất vàng (của Nga). Ngay từ sáng sớm đến chiều muộn, chị Vương đều có mặt bên từng căn phòng nuôi chuột, cẩn thận đến tỉ mỉ kiểm tra từng hạt trấu lót ổ, đến nước, thức ăn cho chúng. Khi chúng đẻ thì xem xét tách bỏ các con non, yếu, chọn con khỏe để chuột mẹ nuôi…
Không phụ công người
Sau nhiều năm nghiên cứu, lai tạo giống chuột, đến năm 1990, các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công loại vắcxin viêm não Nhật Bản B (lấy từ não chuột) để thực hiện tiêm chủng mở rộng cho trẻ em. Ngoài làm vắcxin, chuột từ trung tâm còn cung cấp cho các trường, viện làm kiểm định các loại vắcxin, các loại thuốc nhập về…
Nhìn từng lồng nuôi chuột dựng thành hàng ngay ngắn, tất cả được đánh số rõ ràng từ ngày sinh, số con, chủng loại… mới thấy được sự chăm sóc thế nào của các bác sĩ thú y, kỹ sư chăn nuôi, kỹ thuật viên ở đây.
Một con chuột được lấy giống, sau 18 ngày sẽ đẻ và sau đó tách ra 7 ngày lại tiếp tục lấy giống. Và mỗi con chuột đẻ từ 6 – 8 lứa là phải thải. Trung tâm đang nuôi dưỡng 15.000 con giống; và mỗi tuần chuột đẻ khoảng 8.000 – 10.000 chuột con, khi chúng được 3 – 4 tuần tuổi, trung tâm sẽ xuất bán cho đơn vị làm vắc xin viêm não. Giá mỗi con chuột con này vào khoảng 7.000đ/con.
Chiều cuối đông Hà Nội lạnh hơn, chị Vương nhẹ nhàng khép lại những cánh cửa phòng nuôi chuột. Chị bảo: "Nuôi chuột nhưng thực ra là nuôi chuột cứu người đấy"…