Từ món tiền vay

Được sự uỷ quyền của GĐ Cty Châu Á, ngày 1.12.1994, ông Hợp đã ký hợp đồng vay Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á 900 triệu đồng để kinh doanh, sau khi thế chấp một lô hàng thuộc quyền sở hữu của Cty. Ngân hàng Đông AÁ trước khi cho vay đã kiểm tra và niêm phong số hàng thế chấp, rồi lập cam kết gửi hàng tại kho với sự ký kết giữa ba bên: Ngân hàng, Cty Châu Á và bên giữ kho. Tại điều 2 và 3 bản cam kết gửi kho giữa ba bên ghi rõ: "Trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng tín dụng số H0033/1, lô hàng thuộc quyền sở hữu của bên A (ngân hàng). Bên C (giữ kho) chỉ được xuất hàng từng phần hay toàn bộ, với sự đồng ý của bên A".

Ngày 9.5.1995, Cty Châu Á trả cho ngân hàng 200 triệu tiền gốc và 17.325.000 đồng tiền lãi. Do Cty Châu Á chưa trả được 700 triệu còn lại, phía ngân hàng làm thủ tục cho Cty Châu Á đáo nợ 700 triệu đồng theo hợp đồng tín dụng H0051/1, trên cơ sở thế chấp vẫn là lô hàng ở hợp đồng tín dụng H0033/1.

Ngày 10.6.1995, Cty Châu Á trả tiếp cho ngân hàng 200 triệu đồng tiền gốc và 16.415.000 đồng tiền lãi, còn nợ 500 triệu đồng tiền gốc. Ngày 26.4.1996, Ngân hàng Đông Á ra công văn gửi Phòng Cảnh sát điều tra (CSĐT) CA Hà Nội, nhờ thu hồi cho ngân hàng 500 triệu đồng Cty Châu Á còn nợ.

Ngày 10.6.1996, Phòng CSĐT mời hai bên đến làm việc. Trong biên bản cuộc họp, cán bộ Phòng CSĐT đã ghi: "Ngân hàng Đông Á cùng Cty Châu Á xuống Hải Phòng mang hàng về Hà Nội bán, để Cty Châu Á trả nốt tiền nợ ngân hàng. Nhưng khi Cty Châu Á cùng Ngân hàng Đông Á đến kho lấy hàng về thì số hàng ký gửi trong kho đã không còn. Hai bên lập biên bản mất hàng tại kho và báo Công an Hà Nội biết. Nhưng Công an Hà Nội lại khởi tố hình sự, buộc ông Hợp phải chịu trách nhiệm (?).

...đến hình sự hoá

Tại bản án hình sự sơ thẩm 304/2005/HSST, ngày 18.8.2005, Toà án Nhân dân (TAND) TP.Hà Nội đã xử phạt ông Hợp 10 năm tù về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", buộc ông Hợp phải trả 400 triệu đồng cho ngân hàng. Bản án hình sự phúc thẩm số 09/2006/HSPT, ngày 11.1.2006, Toà phúc thẩm - TAND Tối cao tại Hà Nội vẫn giữ nguyên quyết định về tội danh và hình phạt của bản án sơ thẩm đối với ông Hợp.

Ngày 23.1.2007, VKSNDTC đã ra kháng nghị giám đốc thẩm số 03/QĐ-VKSTC-V3, xác định những tình tiết trong hồ sơ vụ án chưa đủ căn cứ kết luận ông Hợp phạm tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản". Theo VKSNDTC, "Nguyễn Mạnh Hợp trong phạm vi được GĐ Cty Châu Á uỷ quyền đã đại diện cho pháp nhân là Cty Châu Á, ký 2 hợp đồng vay tiền Ngân hàng Đông Á cho Cty Châu Á.

Do vậy, số tiền vay ngân hàng của 2 hợp đồng vay tiền nói trên thuộc sở hữu của Cty Châu Á, chứ không thuộc sở hữu cá nhân Nguyễn Mạnh Hợp, nên việc trả nợ số tiền 500 triệu đồng của hợp đồng vay tiền số H0051/1 (vay lần 2) thuộc trách nhiệm của Cty Châu Á, chứ không thuộc trách nhiệm của Nguyễn Mạnh Hợp. Tại phiên toà phúc thẩm và hiện nay - trong đơn khiếu nại của Cty Châu Á - ông Nguyễn Quyết Tiến là GĐ vẫn khẳng định Cty Châu Á có trách nhiệm trả khoản nợ này.

Toà án cấp sơ thẩm và phúc thẩm kết án Nguyễn Mạnh Hợp phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt 500 triệu đồng của Ngân hàng Đông Á là chưa có cơ sở vững chắc... ". Viện KSNDTC đã quyết định kháng nghị bản án hình sự phúc thẩm số 09/2006/HSPT, ngày 11.1.2006 của Toà phúc thẩm - TANDTC tại Hà Nội, đề nghị Hội đồng Thẩm phán TANDTC xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, huỷ các bản án hình sự nêu trên để điều tra lại theo thủ tục chung.