Ngày 23.7, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) đã tổ chức họp báo công bố kết quả làm việc của 11 đoàn kiểm tra do bộ thành lập theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Kịch bản tốt
Theo ông Lê Văn Học, tính đến 15.7.2008, đã có 36 bộ, 64 địa phương và 31 tập đoàn, TCty 90, 91 báo cáo về bộ tình hình rà soát, sắp xếp vốn đầu tư phát triển. Trong đó, tổng số công trình, dự án sử dụng vốn nhà nước hoãn khởi công mới, ngừng hoặc dãn tiến độ triển khai trong năm 2008 là 1.968 dự án với tổng số vốn là 5.992 tỉ đồng, bằng 8% KH.
Sau khi bộ thành lập 11 đoàn công tác đến các địa phương kiểm tra, số các dự án đình hoãn, dãn tiến độ của địa phương là 1.884 dự án với tổng số vốn điều chỉnh giảm 5.662 tỉ đồng; 2 bộ GTVT và NNPTNT cắt giảm, đình hoãn 3.900 tỉ đồng vốn ngân sách và vốn trái phiếu chính phủ; 15 tập đoàn và TCty nhà nước cắt giảm, hoãn khởi công 1.003 dự án với tổng giá trị 29.366 tỉ đồng.
Ông Học cho biết: Sau khi thực hiện việc rà soát, bố trí vốn, tổng số dự án sử dụng vốn ngân sách đã giảm từ 13.901 dự án đầu năm xuống còn 12.750 dự án. Số vốn bình quân một dự án tăng từ 4,45 tỉ đồng lên 4,85 tỉ đồng/dự án. Trong tổng số dự án đình hoãn ở các địa phương, tập trung chủ yếu ở dự án ngừng khởi công mới là 825 dự án, chiếm xấp xỉ 72% số dự án; nhờ vậy số vốn bố trí cho các dự án này giảm xuống từ 11.982 tỉ đồng, nay chỉ còn 10.628 tỉ đồng, chiếm 17,2% tổng số vốn trong kế hoạch.
"Đây được xem là kịch bản tốt" - ông Học nói, bởi số vốn bố trí cho các dự án mới bị đình hoãn thì sẽ không "gây hậu quả" phải xử lý như công trình đầu tư dang dở, các đơn vị thi công bị đọng vốn sẽ dẫn đến thiệt hại. Chưa kể, các công trình đầu tư dang dở còn liên quan đến vấn đề bảo quản, tránh hư hao, lãng phí.
Đầu tư bao nhiêu trong bối cảnh lạm phát?
Các TĐKT lại là những "đầu tàu" trong việc cắt giảm đầu tư công. Theo kết quả rà soát, trong tổng số gần 30.000 tỉ đồng cắt giảm, nhiều TĐ, TCty đã "mạnh tay" cắt tới trên 50% tổng vốn đầu tư. Có TĐ lớn như Vinashin cắt 65% (6.500 tỉ đồng); TCty Hàng hải cắt 52,36% - 6.214 tỉ đồng; TĐ Dầu khí cắt 6.645 tỉ đồng; TĐ Bưu chính - Viễn thông cắt 1.868 tỉ đồng...
Câu hỏi đặt ra, phải chăng các TĐ, TCty này đã phê duyệt dự án đầu tư quá dễ dãi đến mức cắt giảm trên 50% tổng vốn đầu tư cũng không ảnh hưởng gì? Ông Học cho rằng, khi phê duyệt dự án đầu tư, các TĐ, TCty chưa vấp phải tình hình lạm phát tăng cao như hiện nay, đồng thời lãi suất vay cũng chưa cao nên theo tính toán là có hiệu quả. Nhưng nếu các dự án này vẫn tiếp tục được đầu tư với tình hình hiện nay thì sẽ dẫn không đảm bảo hiệu quả đầu tư. Vì vậy, việc cắt giảm, dãn tiến độ là có lý do và cần thiết.
Liên quan đến nguồn vốn vay trên vốn chủ sở hữu của các TĐ, TCty nhà nước, ông Học khẳng định: Hiện tỉ trọng vốn vay trên tổng vốn đầu tư của các TĐ, TCty nhà nước chiếm 52,9%, vẫn trong phạm vi cho phép. Tuy nhiên, trong bối cảnh lạm phát tăng cao, thì việc cắt giảm 30.000 tỉ và nếu cần vẫn phải cắt thêm là việc vô cùng cần thiết và cấp bách.
Ông Học cũng nhấn mạnh: "Việc kiểm tra, rà soát tình hình đầu tư công còn là dịp để Chính phủ, các bộ, ngành hoạch định việc bố trí vốn ngân sách 2009 thế nào cho thoả đáng; đồng thời hoàn thiện quy chế đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước trong bối cảnh hiện nay".