Thị trường tự do: Tăng giá vùn vụt
Tại TPHCM, vào đầu tháng 6, khi Bộ Y tế và Sở Y tế TP liên tục có công văn yêu cầu các đơn vị, Cty trong lĩnh vực sản xuất và phân phối thuốc tây không được tăng giá đến hết tháng 6, giá thuốc trên thị trường đã nhúc nhích cao hơn mức giá trước đó trung bình 5-7%. Lời giải thích cho sự tăng giá này từ phía chủ các hiệu thuốc là: Cty cung cấp thay đổi chế độ khuyến mãi, hiệu thuốc phải điều chỉnh thuốc bán lẻ mới có lời.

Đến giữa tháng 6 - thời điểm hàng loạt các Cty dược phẩm trong nước kêu và thậm chí có nơi đòi ngừng sản xuất vì quá lỗ nếu không được tăng giá. Lúc này, dù không được phép, thị trường tự do vẫn điều chỉnh tăng giá với tỉ lệ tăng còn cao hơn đợt đầu tháng ở mức khoảng 10%. Và 2 ngày đầu tháng 7, một lần nữa thị trường thuốc tây lại tiếp tục tịnh tiến lên cao hơn.

Cụ thể, các loại thuốc như Cefalexin 500mg, ngoại nhập, tháng 6 trở về trước được bán lẻ với giá 14.000đ/vỉ, giữa tháng 6 tăng lên 17.000đ/vỉ. Và ngày 2.7 tiếp tục lên 19.000 - 22.000 đồng/vỉ. Tương tự, với những loại thuốc khác như Alaxan giá cũng tăng từ 15.000 lên 17.000 và hiện nay là 18.000 đồng/vỉ. Đó là chưa kể đến những loại thuốc đặc trị, phải được nhập khẩu, sự biến động khá nhiều và tỉ lệ thuận với giá tiền của thuốc, ví dụ một toa thuốc gồm 3 loại (Beta block dok, aspirine và concor) trước tháng 6 có tổng giá 625.000đ/toa, giữa tháng 6 lên 675.000 đ. Và thời điểm hiện tại đã tăng vọt lên xấp xỉ 800.000 đ/toa.

Giá thuốc tây tăng đều đặn trong hai tháng qua (ảnh minh hoạ).

Còn tại Hà Nội, theo khảo sát của phóng viên Báo Lao Động, các loại kháng sinh nội ít nhất cứ đều đều tăng thêm 1.000 - 2.000/viên. Vitamin C thậm chí tăng từ 3.000đ/lọ lên 7.000đ/lọ. Có những mặt hàng thuốc ngoại thì không có hàng nhập từ vài ba tháng nay.

Bệnh viện: Hầu hết đều bị khất cung cấp thuốc

Một số cơ sở y tế ở Hà Nội như Viện Răng hàm mặt Hà Nội, BV Nhi T.Ư cho hay: "Một số Cty đã trúng thầu không chỉ nấn ná, viện lý do chưa có hàng đối với tân dược, mà còn đối với các vật tư y tế tiêu hao như tiêm truyền, hoá chất...". Để đảm bảo có đủ thuốc, đủ vật tư, các BV chọn giải pháp mua lẻ, và đương nhiên, giá chênh lệch sẽ đổ đầu người dân.

Còn tại nhiều BV lớn trên địa bàn TPHCM đang diễn ra tình trạng phải thay thế thuốc tương đương vì nhiều loại thuốc liên tục tăng giá. Một dược sĩ tại BV Thủ Đức cho biết, thuốc đầu vào được báo liên tục tăng giá, chủ yếu là những loại thuốc ngoại nhập khiến BV không thể điều chỉnh kịp. Mức tăng cũng rất cao, có loại đến 50% giá thành. Các nhà thuốc BV đã từ chối nhập hàng và thực hiện chuyển đổi thuốc tương đương để bán theo toa cho bệnh nhân.

Giá thuốc trên thị trường tự do, như ông Trương Quốc Cường - Cục trưởng Cục Quản lý dược VN cho hay, Bộ Y tế chưa kiểm soát được. Còn với vấn đề thiếu thuốc tại các BV, các Cty dược sẽ phải thương thảo nhằm đạt tới một thoả thuận tiếp tục cung cấp cho BV, nếu không chấp nhận giải pháp này, Cty sẽ không được tham gia đấu thầu thuốc trong 2 năm. Bộ cũng đã đề nghị cơ quan Bảo hiểm xã hội VN xem xét ứng trước một phần kinh phí thanh toán tiền thuốc cho BV để kịp thời thanh toán tiền thuốc cho doanh nghiệp tham gia cung ứng thuốc cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập.

Việc điều chỉnh giá thuốc chữa bệnh đã là việc không thể tránh khỏi, và như ông Cao Minh Quang - Thứ trưởng Bộ Y tế thừa nhận: "Việc kiểm soát giá thuốc hiện nay đang phải làm ngược lại, từ giá trên thị trường, quay lại tính toán đối chiếu với giá nhà sản xuất và nhập khẩu khai báo, mới biết mức giá đó có hợp lý hay không". Nghĩa là một mình Bộ Y tế chưa thể quản lý chặt chẽ giá thuốc từ gốc, nên việc giá thuốc tăng vùn vụt như hiện nay chưa thể ngăn chặn được.

Bình ổn thị trường dược phẩm thuốc nói chung và kiểm soát giá thuốc nói riêng là công việc cần có sự tham gia và phối hợp liên ngành của nhiều bộ: Công thương, Khoa học và Công nghệ, Kế hoạch và đầu tư, Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm xã hội VN... Không biết các cơ quan đó trong thời gian ngắn có thể thực hiện được nhiệm vụ khó khăn này?